سازمان تأمین اجتماعی و دولتها، برخلاف شعارهای پرطمطراق خود مبنی بر حق تامین آینده برای جامعه ایی که سرگرم کار است، عملاً به فراموشکاران وعدهها تبدیل شدهاند. امروز به وضوح میبینیم که این شعارها تا چه اندازه تهی از واقعیت است و سرنوشت و کرامت بازنشستگان در اولویت تصمیمگیران نیست. تأمین اجتماعی مدام در پرداخت حقوق ماهانه و تسویه معوقات درمانی بازنشستگان با بحران مواجه میشود و از سوی دیگر، امیدی به اعداد دولت در لایحه بودجه سال آینده برای افزایش حقوق کارمندان و بازنشستگان خود نیست؛ اعداد ناچیز بودجه سیگنالی خطرناک برای کارگران و بازنشستگان تأمین اجتماعی است و نشان میدهد قرار نیست تغییر چشمگیری در سفرههای آنان رخ دهد.
در چنین شرایطی که تورم افسارگسیخته هر روز رکورد تازهای میزند و قیمت مواد خوراکی و اقلام اساسی لحظهای بالا میرود، اکثریت بازنشستگان تأمین اجتماعی همچنان «حداقلبگیر» هستند. وقتی سبد معیشت واقعی و خط فقر به ارقام نجومی (بیش از ۴۰ میلیون تومان) رسیده است، حقوق ناچیز بازنشستگان که بخش بزرگی از آن هم صرف هزینههای کمرشکن درمان میشود، چگونه میتواند کفاف زندگی را بدهد؟
نتیجهی بدعهدی دولت و سازمان تأمین اجتماعی و بیتفاوتی نسبت به کسانی که دیگر توان کار کردن ندارند، پدیدار شدن صحنههایی دردناک در سطح شهر است؛ بنرهایی که با تیتر «خبر خوب» از فروش اقساطی بدیهیترین ملزومات حیات خبر میدهند. اگر در گذشته میشنیدیم که گوشت قرمز از سفرهها پر کشیده یا قسطی شده است، امروز شاهد آنیم که برنج، حبوبات و حتی شویندهها نیز به لیست کالاهای لوکس و قسطی پیوستهاند. سوال اینجاست این سقوط آزاد معیشتی تا کجا قرار است پیش برود.
در همین رابطه، یدالله فرجی (فعال صنفی بازنشستگان کارگری)، با انتقاد شدید از وضعیت موجود و با اشاره به تبلیغات فروش اقساطی مواد غذایی برای بازنشستگان گفت: «اخیراً تصاویری میبینیم که در آن فروشگاهها با افتخار بنر زدهاند و برنج را به صورت اقساط ۷ ماهه به بازنشستگان تأمین اجتماعی میفروشند و نام آن را هم «خبر خوب» گذاشتهاند. دیدن این صحنهها برای جامعه کارگری دردناک است. بازنشستهای که ۳۰ یا ۴۰ سال زحمت کشیده و چرخ تولید را گردانده، آیا باید به حدی از استیصال برسد که برنج و بدیهیترین ملزومات زندگیاش را قسطی بخرد؟ »
وی افزود: «تا پیش از آمدن دولت آقای پزشکیان، وضعیت تعریف چندانی نداشت و بازنشستگان به سختی روزگار میگذراندند، اما متأسفانه از روزی که دولت چهاردهم مستقر شده، وضعیت روز به روز بدتر شده است. من قبلاً در مصاحبهای گفته بودم که بازنشسته دیگر توان خرید گوشت ندارد و شاید برخی مسئولان باور نمیکردند و ایراد میگرفتند که «مگر میشود کسی گوشت نخورد؟» اما واقعیت تلخ این است که با حقوق ۱۰ تا ۱۲ میلیون تومان، به خصوص اگر بازنشسته مستأجر هم باشد، نهتنها گوشت نمی خورد، بلکه اکنون به خرید قسطی برنج، پیاز و سیبزمینی روی آورده است.»
فرجی با اشاره به شایعات و آمارهای نگرانکننده اقتصادی تصریح کرد: «با این وضعیت بنزین که صحبت از نرخهای بالا میشود و تورمی که خود مرکز آمار آن را بالای ۴۰ تا ۵۰ درصد اعلام میکند (که واقعیت بازار بسیار بالاتر است)، اوضاع معیشتی بازنشستگان به شدت خراب است. فردی که ۳۰ سال یک سوم حقوقش را به صندوق تأمین اجتماعی داده، اکنون در دوران پیری باید تلاش کند که فقط خودش و همسرش را زنده نگه دارد؛ دیگر بحث نوه، عروس و داماد، مهمانی دادن، شب یلدا یا عید نوروز کاملاً منتفی است. اصلاً خرید لباس و کفش امکانپذیر نیست و تمام تلاش بازنشسته صرفاً برای تأمین حداقل کالری برای زنده ماندن است.»
این فعال صنفی کارگری با انتقاد از سیاستهای اقتصادی گفت: «میوه و لبنیات که مدتهاست از سفرهها حذف شده؛ یک قالب پنیر ۱۲۰ هزار تومان گران شده و قیمتِ یک کیلو برنج به سیصد هزار تومان و بالاتر رسیده است. متأسفانه ما نمیدانیم داستان چیست؛ این همه برنج که در بنادر و انبارها دپو شده، چرا اجازه ورود به بازار را با قیمت پایین نمیدهند؟ آیا میخواهند قحطی مصنوعی ایجاد کنند؟ هرچند وقتی منِ بازنشسته توان خرید هیچ چیزی را ندارم، همین الان هم برای من قحطی است.»
یدالله فرجی در ادامه با انتقاد صریح از دولتمردان و به ویژه معاون اول رئیسجمهور اظهار داشت: «بحث زندگی بازنشستگان دیگر از آمار و ارقام گذشته است. نقد جدی من به آقای عارف و تیم اقتصادی دولت است. آقای عارف! شما که به عنوان معاون اول رئیسجمهور و نماد «ژن خوب» شناخته میشوید، این رقمهای افزایش حقوق برای سال آینده را از کجا درآوردید؟ آقای پورمحمدی در سازمان برنامه و بودجه بر چه مبنایی بودجهریزی میکنند؟ وقتی دولت حقوق کارمندان خودش را ۲۰ یا سی درصد افزایش میدهد، فردا در شورای عالی کار میخواهند برای کارگران و بازنشستگان تأمین اجتماعی چقدر افزایش دهند؟ چهل درصد؟ »
وی افزود: «آقایان مسئول! مگر ۲۰ درصد یا ۳۰ درصد روی حقوق پایه چقدر میشود؟ یک یا دو میلیون تومان؟ ۵۰۰ هزار تومان آن را که به عنوان حق عائلهمندی یا مسکن اضافه میکنید کجای این شکاف طبقاتی را پر میکند؟ آقای عارف، آقای پورمحمدی، شما واقعاً کجا زندگی میکنید؟ در ایران زندگی میکنید؟»
فرجی تأکید کرد: «مسئولانی که حقوقهای چند صد میلیونی میگیرند، نمیدانند خرید دانهای سیبزمینی یعنی چه. من خودم شاهد بودهام که پیرمرد و پیرزن بازنشسته میآیند و نیم کیلو سیبزمینی یا دو عدد پیاز میخرند؛ همانهایی که قبلاً گونیهای ۵ کیلویی و ۱۰ کیلویی میخریدند. این یعنی فاجعه. قدرت خرید کاملاً از بین رفته است. آقایان دولت و مجلس! حقوقها با این تورم باید ۱۰۰ درصد افزایش یابد تا ما بازنشستگان فقط بتوانیم زنده بمانیم.»
