قبض برق فقط یک عدد برای پرداخت نیست؛ اگر جزئیات آن را بررسی کنید، میتوانید بفهمید در یک دوره چقدر برق مصرف کردهاید، مصرفتان تا چه اندازه با الگوی تعیینشده فاصله دارد و چه عواملی باعث بالا رفتن مبلغ قبض شدهاند. با حذف قبوض کاغذی، نسخه کامل قبض از طریق پیامک و اپلیکیشن «برق من» در دسترس مشترکان قرار دارد و در آن اطلاعاتی مانند قرائت قبلی و جدید کنتور، میزان مصرف، میانگین مصرف روزانه و جایگاه مصرف نسبت به الگو درج شده است. از آنجا که تعرفه برق بهصورت پلکانی محاسبه میشود، عبور از الگوی مصرف میتواند هزینه برق را به شکل محسوسی افزایش دهد؛ بنابراین بررسی قبض میتواند راهی برای شناسایی علت افزایش هزینه و جلوگیری از قبضهای سنگینتر در دورههای بعد باشد.
ناترازی بنزین دیگر مسئلهای نیست که بتوان آن را صرفاً با تعیین یک نرخ جدید یا افزایش تولید حل کرد. مصرف روزانه حدود ۱۳۵ میلیون لیتر در شرایطی که تولید داخلی پایینتر از این رقم است و محدودیت واردات نیز دست سیاستگذار را بسته، دولت را در برابر انتخابی دشوار قرار داده است. در همین شرایط، سه سناریو برای مدیریت این شکاف روی میز قرار گرفته؛ از محدود کردن عرضه به میزان تولید داخلی گرفته تا حفظ سهمیه یارانهای و فروش بنزین مازاد با نرخ بالاتر و در نهایت تغییر شیوه توزیع یارانه و جدا کردن آن از خودرو. هنوز هیچکدام از این گزینهها به تصمیم نهایی دولت تبدیل نشدهاند، اما تفاوت آنها نشان میدهد بحث بنزین وارد مرحلهای شده که دیگر فقط درباره «قیمت بنزین» نیست؛ بلکه مسئله اصلی این است که هزینه ناترازی و یارانه بنزین در نهایت بر دوش چه کسی قرار گیرد و دولت چگونه بدون ایجاد شوک قیمتی و اجتماعی، مصرف و عرضه را به تعادل نزدیک کند.
در حالی که شایعاتی درباره افزایش دوباره تعرفه برق و سنگینتر شدن قبضهای خانوار مطرح شده، معاون برق و انرژی وزارت نیرو میگوید برای ۷۵ درصد مشترکان خانگی که در محدوده الگوی مصرف قرار دارند، تغییر قابلتوجهی در هزینه برق ایجاد نشده است؛ با این حال، پرمصرفها با عبور از الگو وارد پلههای قیمتی بالاتر میشوند و مصرف بیش از ۲.۵ برابر الگو، با نرخ برق سبز محاسبه خواهد شد؛ موضوعی که میتواند قبض برخی خانوارهای پرمصرف را به چند میلیون تومان برساند.
ذخایر سدهای تأمینکننده آب شرب تهران به ۵۳۰ میلیون مترمکعب رسیده؛ رقمی که حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب پایینتر از متوسط بلندمدت است و نشان میدهد پایتخت همچنان با تنش آبی دستوپنجه نرم میکند. وضعیت برخی مخازن نگرانکنندهتر است؛ ذخیره سدهای ماملو و لار به ۱۰ درصد یا کمتر از ظرفیت رسیده و سد طالقان نیز بیش از نیمی از ظرفیت خود را از دست داده است؛ شرایطی که ضرورت صرفهجویی و مدیریت مصرف آب را بیش از گذشته جدی کرده است.
در حالی که نگرانیها درباره ناترازی بنزین و گاز در ماههای پیشرو ادامه دارد، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس از منتفی بودن افزایش قیمت بنزین خبر داد و اعلام کرد دولت و مجلس فعلاً بهدنبال مدیریت مصرف از مسیرهای غیرقیمتی هستند. همزمان، برنامههایی برای مقابله با قاچاق سوخت، توسعه CNG و LPG و تغییر نحوه استفاده از کارتهای سوخت آزاد جایگاهداران در دست اجراست؛ طرحی که قرار است ابتدا بهصورت آزمایشی در کرمان اجرا شود.
محاسبات دولت از هزینه تولید بنزین در بهار ۱۴۰۵ نشان میدهد هر لیتر بنزین داخلی، بدون احتساب ارزش ذاتی نفت و هزینه فرصت صادرات، حدود ۲۳ هزار تومان برای دولت تمام میشود؛ در حالی که این فرآورده با نرخهای بسیار پایینتر به مصرفکننده عرضه میشود و فاصله میان قیمت تمامشده و قیمت فروش از منابع عمومی جبران میشود. این ارقام در شرایطی مطرح شده که پیشتر مسعود پزشکیان گفته بود دولت ماهانه حدود ۸ میلیون تومان به هر باک بنزین یارانه میدهد؛ موضوعی که بار دیگر بحث درباره حجم یارانه پنهان سوخت و فاصله میان قیمت واقعی و قیمت مصرفی بنزین را داغ کرده است.
در حالی که کاهش بارندگی در ۱۲ استان کشور، زنگ خطر کمآبی را جدیتر کرده است، سخنگوی صنعت آب کشور هرگونه برنامه برای جیرهبندی یا قطعی برنامهریزیشده آب را رد کرد؛ با این حال تهران، کرج، اراک، ساوه و مشهد در زمره مناطقی قرار گرفتهاند که بیش از سایر شهرها نیازمند مدیریت مصرف هستند و مسئولان از مردم خواستهاند با رعایت الگوی استاندارد مصرف، از تشدید فشار بر منابع آب جلوگیری کنند.
در حالی که برخی مشترکان از افزایش چندبرابری قبض برق در ماههای تیر و مرداد ابراز نگرانی کردهاند، توانیر اعلام کرده است که افزایش مصرف در ماههای گرم سال بهدلیل استفاده از وسایل سرمایشی طبیعی است و نباید مبلغ قبض این دوره با پاییز و زمستان مقایسه شود. با این حال، قرار گرفتن مصرف در نزدیکی مرزهای تعیینشده برای پلههای تعرفه میتواند حتی با افزایش اندک مصرف، مبلغ نهایی قبض را به شکل قابلتوجهی تغییر دهد؛ بهگونهای که حتی روشنماندن یک لامپ اضافه برای چند ساعت در روز ممکن است مشترک را وارد پله بالاتر کند. عبدالامیر یاقوتی، مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر، ضمن تشریح سقف الگوی مصرف، پلههای تعرفه و راههای بررسی میزان مصرف، توصیههایی برای کنترل قبض برق ارائه کرده است.
در حالی که همزمان با افزایش مصرف آب در روزهای گرم تابستان، برخی مشترکان از رشد محسوس رقم قبوض آب خود گلایه دارند، شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور تأکید کرده است که در سال جاری هیچ افزایش تعرفهای خارج از چارچوب مصوب اعمال نشده و بالا رفتن مبلغ قبض لزوماً به معنای گران شدن آب نیست؛ بلکه افزایش مصرف، ورود به پلههای بالاتر تعرفه و حتی نصب نادرست پمپ آب میتواند رقم نهایی قبض را بالا ببرد. آبفا همچنین هشدار داده اتصال مستقیم پمپ به کنتور ممکن است با ایجاد مکش و ورود هوا، در ثبت حجم آب عبوری اختلال ایجاد کند و از مشترکان خواسته در صورت مشاهده افزایش غیرمتعارف قبض، موضوع را از طریق سامانه ۱۲۲ پیگیری کنند.
در حالی که بحث افزایش قیمت بنزین بار دیگر مطرح شده، یک نماینده مجلس با تأکید بر اینکه ناترازی سوخت واقعیتی انکارناپذیر است، نسبت به اجرای هرگونه سیاست قیمتی در شرایط فعلی هشدار داد و گفت افزایش نرخ بنزین در شرایط جنگ، تورم و فشار اقتصادی میتواند بهجای حل ریشهای مشکل، موج تازهای از تورم و فشار معیشتی ایجاد کند؛ به گفته او، دولت باید پیش از دست بردن در قیمت، سراغ قاچاق سوخت، خودروهای پرمصرف، ناوگان فرسوده و ضعف حملونقل عمومی برود.
