در حالی که موضوع آزادسازی سهام عدالت و نحوه مدیریت آن بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است، یکی از نمایندگان مجلس با انتقاد از تداوم مدیریت دولتی و ساختار شرکتهای خصولتی، تأکید کرد که ادامه این روند نهتنها با اصول اقتصاد مقاومتی همخوانی ندارد، بلکه زمینهساز کاهش شفافیت و ایجاد فساد نیز شده است. به گفته وی، سهام عدالت دارایی مردم است و دولت باید با واگذاری مدیریت آن به سهامداران، زمینه بهرهمندی واقعی مردم از این دارایی و مشارکت گستردهتر آنان در اقتصاد کشور را فراهم کند.
نزدیک به دو دهه از اجرای طرح سهام عدالت میگذرد؛ طرحی که با هدف توزیع عادلانه ثروت میان اقشار کمدرآمد آغاز شد، اما هنوز مهمترین مطالبه میلیونها سهامدار آن، یعنی آزادسازی کامل و واگذاری مدیریت دارایی به خود مردم، محقق نشده است. در حالی که مدیریت سهام عدالت همچنان در اختیار شرکتهای سرمایهگذاری استانی و ساختارهای شبهدولتی قرار دارد، کامران غضنفری، نماینده تهران در مجلس، با انتقاد از تداوم این روند، تأکید میکند دولت باید از تصدیگری فاصله بگیرد و زمینه را برای مدیریت مستقیم این دارایی توسط سهامداران فراهم کند؛ اقدامی که به گفته او، علاوه بر افزایش شفافیت، مانع از شکلگیری رانت و باندبازی شده و زمینه بهرهمندی واقعی مردم از حقوق مالکانه خود را فراهم خواهد کرد.
سهام عدالت که از سال ۱۳۸۵ با هدف سهیم کردن اقشار مختلف جامعه در ثروت ملی و گسترش عدالت اقتصادی به مردم واگذار شد، حالا پس از گذشت نزدیک به دو دهه همچنان با چالشهای جدی در حوزه مدیریت و شفافیت روبهروست. در شرایطی که میلیونها نفر مالک این دارایی هستند، بسیاری از مشمولان همچنان اطلاعی از نحوه مدیریت سهام، محل سرمایهگذاری، میزان سود و زیان و حتی عملکرد مدیران آن ندارند. اکنون عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با انتقاد از وضعیت موجود، آزادسازی سهام عدالت و واگذاری مدیریت آن به مردم را راهکاری برای تحقق مشارکت واقعی اقتصادی و بهبود حکمرانی شرکتی عنوان کرده است.
روند پرداخت سود سهام از طریق سامانه سجام با شتاب بیشتری ادامه دارد. تازهترین گزارش شرکت سپردهگذاری مرکزی نشان میدهد تنها در هفته چهارم تیرماه، بیش از ۵.۳ هزار میلیارد تومان سود جاری، سنواتی و حقتقدم به حساب بیش از ۱۷۰ هزار سهامدار واریز شده است؛ آماری که از تثبیت پرداختهای هوشمند و کوتاهتر شدن فاصله میان تصویب سود و دریافت آن توسط سهامداران حکایت دارد.
همزمان با انتشار گمانهزنیها درباره واریز سود سهام عدالت در تیرماه ۱۴۰۵، بار دیگر این پرسش برای میلیونها سهامدار مطرح شده است که آیا مرحله جدیدی از پرداخت سود در تابستان امسال انجام خواهد شد یا خیر. هرچند انتشار برخی اخبار و شایعات در فضای مجازی، انتظار برای واریز مجدد سود را افزایش داده است، اما آخرین پیگیریها نشان میدهد تاکنون هیچ اطلاعیه رسمی از سوی سازمان بورس یا شرکت سپردهگذاری مرکزی درباره زمان پرداخت جدید منتشر نشده و سهامداران باید تنها اخبار و اطلاعیههای رسمی را مبنای پیگیری زمان واریز سود سهام عدالت قرار دهند.
شاخص کل بورس تهران هفته گذشته برای نخستین بار از مرز ۵.۳ میلیون واحد عبور کرد، اما تشدید تنشهای سیاسی و خروج هزاران میلیارد تومان پول حقیقی در آخرین روز معاملاتی، بخشی از رشد بازار را خنثی کرد و نگاه سرمایهگذاران را به آینده بورس محتاطتر ساخت.
بورس انرژی ایران از عرضه ۲۴۰ هزار لیتر بنزین ویژه (سوپر) وارداتی در رینگ داخلی این بورس برای روز چهارشنبه ۱۷ تیر خبر داد؛ عرضهای که با قیمت پایه هر لیتر ۸۴ هزار و ۶۰۰ تومان انجام خواهد شد. این نرخ در حالی اعلام شده که آخرین معامله بنزین سوپر وارداتی در بورس انرژی، تنها ۹ روز قبل با قیمت هر لیتر ۷۹ هزار و ۸۰۰ تومان به ثبت رسیده بود و اکنون افزایش حدود ۵ هزار تومانی قیمت، از رشد قابلتوجه بهای این فرآورده در فاصلهای کوتاه حکایت دارد.
همزمان با انتشار اخبار و گمانهزنیها درباره زمان واریز سود سهام عدالت و ازسرگیری روند آزادسازی این سهام، بار دیگر توجه میلیونها سهامدار به این دو موضوع جلب شده است. هرچند سابقه پرداخت سود در تابستانهای گذشته احتمال تکرار واریزی را در سال ۱۴۰۵ تقویت کرده، اما تاکنون هیچ اطلاعیه رسمی از سوی سازمان بورس درباره پرداخت جدید منتشر نشده است. از سوی دیگر، در حالی که بحث آزادسازی سهام عدالت دوباره مطرح شده، مخالفتهای جدی با نحوه اجرای این طرح نیز شکل گرفته و همین موضوع، ابهامها درباره آینده سهام عدالت را افزایش داده است.
آخرین آمارهای سامانه جامع اطلاعات مشتریان «سجام» از تداوم ورود سرمایهگذاران جدید به بازار سرمایه در بهار ۱۴۰۵ حکایت دارد. بر اساس دادههای منتشرشده، بیش از ۱۶۰ هزار سهامدار جدید طی سه ماه نخست سال در این سامانه ثبتنام کردهاند و روند ثبتنامها در خردادماه شتاب بیشتری گرفته است. همزمان، آمار احراز هویت سرمایهگذاران نیز نشان میدهد جریان ورود متقاضیان به بازار سهام همچنان ادامه دارد و تعداد ثبتنامشدگان سجام از مرز ۴۸ میلیون نفر عبور کرده است؛ موضوعی که میتواند نشانهای از حفظ جذابیت بازار سرمایه برای سرمایهگذاران جدید باشد.
