در ماههای اخیر، تحولات سیاسی و نظامی در خاورمیانه موجب شده است تا بازار نفت با عدم قطعیت شدیدی روبهرو شود. هر گونه تنش میان کشورها، حتی اگر کوتاهمدت باشد، میتواند جریان صادرات نفت را مختل کرده و قیمتها را در سطح جهانی افزایش دهد. تحلیلگران انرژی هشدار میدهند که سرمایهگذاران باید خود را برای نوسانات شدید آماده کنند، چرا که بازار نفت نسبت به اخبار ژئوپلیتیک حساسیت بسیار بالایی دارد.
با توجه به وابستگی بخش بزرگی از اقتصاد جهانی به نفت خاورمیانه، هر اختلال در این منطقه میتواند اثر فوری بر هزینههای تولید و حملونقل انرژی داشته باشد. همین موضوع سبب شده تا کشورهای مصرفکننده، به ویژه چین، هند و اتحادیه اروپا، با دقت بیشتری اخبار منطقه را دنبال کنند و ذخایر نفتی خود را افزایش دهند تا از شوکهای احتمالی جلوگیری کنند.
اگر تنشها تشدید شود و صادرات نفت از بنادر کلیدی مختل گردد، احتمال افزایش قابل توجه قیمت نفت وجود دارد. این موضوع نه تنها بر بازار انرژی، بلکه بر اقتصاد جهانی و تورم در کشورهای واردکننده نفت اثرگذار خواهد بود. حتی در سناریوهای کوتاهمدت، سرمایهگذاران با جابهجایی جریان نفت و افزایش تقاضا برای ذخایر استراتژیک، فشار مضاعفی بر قیمتها وارد میکنند.
در این شرایط، تحلیلگران پیشبینی میکنند که بازار نفت با دو روند همزمان مواجه است: افزایش تقاضا برای ذخایر ایمن و کاهش عرضه واقعی از منطقه. این ترکیب میتواند سبب ایجاد رکوردهای جدید قیمتی شود و در بلندمدت به افزایش هزینههای انرژی برای صنایع و مصرفکنندگان منجر گردد.
کشورهای صادرکننده نفت که در منطقه تحت تاثیر تنشها قرار دارند، برای حفظ جریان درآمدی خود مجبور به اتخاذ سیاستهای متنوعی شدهاند. برخی از آنها در تلاشاند تا مسیرهای صادراتی جایگزین پیدا کنند، در حالی که دیگران به دنبال ایجاد ائتلافهای منطقهای برای کاهش فشارهای بینالمللی هستند. این اقدامات هر کدام میتواند اثر متفاوتی بر بازار جهانی نفت داشته باشد و پیشبینی دقیق را دشوار کند.
در واکنش به نگرانیها، بسیاری از کشورها ذخایر استراتژیک نفت خود را افزایش دادهاند تا در صورت بروز اختلال، بتوانند جریان مصرف داخلی را حفظ کنند. این ذخایر میتوانند به عنوان ضربهگیر قیمتی عمل کنند، اما تداوم بحرانهای ژئوپلیتیک میتواند حتی ذخایر موجود را نیز تحت فشار قرار دهد.
با وجود تلاشها برای تثبیت بازار، تحلیلگران هشدار میدهند که قیمت نفت در کوتاهمدت احتمالاً با نوسانات شدیدی روبهرو خواهد شد. سرمایهگذاران و دولتها باید آمادگی لازم برای مدیریت اثرات اقتصادی و انرژی این نوسانات را داشته باشند.
تنشهای منطقهای و پیچیدگیهای ژئوپلیتیک، ابزارهای تصمیمگیری در بازار نفت را با چالش مواجه کرده است. در این شرایط، راهبردهای هوشمندانه برای ذخیرهسازی، مدیریت تقاضا و یافتن مسیرهای جایگزین صادرات، میتواند عامل ثبات نسبی باشد. اما واقعیت آن است که در سایه بیثباتی سیاسی، بازار نفت همچنان در معرض نوسانات و ریسکهای بالا باقی خواهد ماند.
قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال امروز با ۵۰ سنت معادل ۰.۷۴ درصد افزایش به ۶۸ دلار و ۵ سنت رسید.
نگرانی درمورد مذاکرات بین آمریکا و ایران و نتیجهبخش نبودن آن برای کاهش خطر درگیری نظامی بین دو کشور قیمت نفت را افزایش داده است.
قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال امروز با ۵۰ سنت معادل ۰.۷۴ درصد افزایش به ۶۸ دلار و ۵ سنت رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا هم با ۲۶ سنت معادل ۰.۴۱ درصد افزایش ۶۳ دلار و ۵۵ سنت معامله میشود.
آمریکا و تهران مذاکراتی را با میانجیگری عمان برگزار کردند تا اختلافات جدی بر سر مسئله هستهای تهران حلوفصل شود.
دولت ایران گزارش داد مذاکرات پایان یافته است. وزیر امور خارجه ایران گفت مذاکرهکنندگان برای مشورت به پایتختهای خود بازمیگردند و گفتوگوها ادامه خواهد داشت.
قبلاز برگزاری این گفتگوها، عدم توافق بر سر دستورکار آن باعث نگرانی سرمایهگذاران درمورد مخاطرات ژئوپولیتیکی شده بود. ایران خواستار گفتوگوی صرف درمورد مسائل هستهای بود، اما آمریکا قصد داشت موشکهای بالستیک ایران و حمایت از نیروهای مقاومت در منطقه را هم در دستور جلسه بگنجاند.
هرگونه تشدید تنشها بین دو کشور میتواند جریان نفت را مختل کند، چون حدود یکپنجم از کل مصرف نفت دنیا از تنگه هرمز بین عمان و ایران عبور میکند. عربستان، امارات، کویت و عراق بیشتر نفت خود را از این تنگه صادر میکنند. اما اگر دورنمای درگیری در منطقه آرام شود، قیمت نفت بازهم کاهش خواهد یافت.
طبق گفته برخی منابع، با توجه به روند آهسته بازسازی میدان نفتی تنگیز قزاقستان از آتشسوزی که در ماه ژانویه اتفاق افتاد، صادرات نفت این کشور احتمالا ۳۵ درصد از طریق اصلیترین مسیر آن از روسیه کاهش خواهد یافت.
از طرف دیگر، عربستان قیمت رسمی فروش نفت خام سبک خود به آسیا را در ماه مارس تا پایینترین رقم طی ۵ سال گذشته پایین آورده است. این چهارمین کاهش قیمت پیاپی ماهانه برای نفت این کشور است.
