ایران در سال گذشته با کمترین میزان بارشها طی دهههای اخیر مواجه شد و کارشناسان هشدار میدهند که بحران کمآبی به یکی از جدیترین تهدیدهای محیطزیستی و اقتصادی کشور تبدیل شده است. کمبود منابع آبی، فشار مضاعفی بر کشاورزی، صنایع و زندگی شهری وارد کرده و ضرورت مدیریت فوری منابع آب را بیش از پیش آشکار ساخته است.
پس از برگزاری گفتوگوهای ایران و آمریکا در مسقط در روز جمعه ۱۷ بهمن، دونالد ترامپ با موضعی تند اعلام کرد واشنگتن دور تازهای از تحریمهای نفتی علیه تهران را فعال میکند و همزمان، برای هر کشوری که وارد مبادلات تجاری با ایران شود، تعرفهای ۲۵ درصدی در نظر خواهد گرفت.
با عبور روزانه نزدیک به ۲۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز، نگرانیها نسبت به احتمال اختلالات ناشی از تنشهای منطقهای در خاورمیانه، بازار جهانی انرژی را در وضعیت ناپایداری قرار داده است. تحلیلگران هشدار میدهند هر حرکت نظامی یا سیاسی نادرست میتواند قیمت نفت و ثبات عرضه انرژی را به شدت تحت تاثیر قرار دهد.
«ناوگان تاریک» یا «ناوگان سایه» به مجموعهای از نفتکشها اطلاق میشود که در دور زدن تحریمها و انتقال نفت ایران نقش محوری دارند. بر پایه برآوردهای نهادهای بینالمللی، چیزی بین ۱۵۵ تا ۱۷۰ فروند نفتکش در این شبکه فعال هستند که مجموع ظرفیت آنها به حدود ۳۴ تا ۳۶ میلیون تن میرسد؛ رقمی که معادل جابهجایی تقریبی ۲۵۰ تا ۲۶۰ میلیون بشکه نفت در چرخه تجارت نفتی ایران است.
با تشدید تنشهای منطقهای و افزایش احتمال اختلال در جریان صادرات نفت از خاورمیانه، بازارهای جهانی نفت در وضعیت هشدار قرار گرفتهاند و تحلیلگران نسبت به نوسانات شدید قیمتها در ماههای آینده ابراز نگرانی میکنند.
دو منبع مطلع اعلام کردند که پس از تحولات اخیر در ونزوئلا و اقدامات آمریکا برای کنترل صادرات نفت این کشور، پالایشگاههای مستقل چین در حال جایگزینی نفت سنگین ایران به جای نفت ونزوئلا هستند. خرید نفت ایران که در مخازن و روی کشتیها ذخیره شده، کاهش عرضه ونزوئلا به چین را جبران میکند. این تحول پس از کاهش شدید صادرات ونزوئلا به چین از اواسط دسامبر و تحریمهای واشینگتن علیه نیکلاس مادورو رخ داده است و پالایشگاههای کوچک چینی، موسوم به «قوری»، خرید نفت ایران را به خرید نفت ونزوئلا و انواع نفت سنگین کانادا ترجیح دادهاند.
