گسترش نیوز: در شرایطی که افزایش مستمر اجارهبها و ناتوانی دهکهای پایین در تأمین مسکن مستقل، به یکی از بزرگترین چالشهای اقتصادی و اجتماعی کشور تبدیل شده است، طرح مسکن استیجاری به عنوان راهکاری نوین برای حمایت از مستاجران و کاهش فشارهای مالی خانوارها معرفی شده است. این سیاست، تلاش میکند با استفاده بهینه از منابع موجود، دسترسی به واحدهای مسکونی مناسب را برای اقشار کمدرآمد ممکن سازد و دغدغه امنیت مسکن را تا حد قابل توجهی کاهش دهد.
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی با اشاره به محدودیت منابع، تأکید کرده است که خانههای سازمانی ویلایی و آپارتمانهای با متراژ بالا باید در خدمت سیاست استیجاری عمومی قرار گیرند. به گفته وی، منابع حاصل از این اقدام صرف تأمین واحدهای استیجاری مناسب برای زوجهای جوان و متقاضیان واقعی در دهکهای یک تا چهار خواهد شد، گروهی که توان تأمین مسکن مستقل را ندارند.
این سیاست همچنین بر اولویتبندی کلانشهرها و مناطق پرتقاضا تأکید دارد. تخلیه خانههای سازمانی لوکس واقع در مناطق شمالی و گرانقیمت شهرها، نه تنها ظرفیت موجود مسکن را افزایش میدهد، بلکه امکان دسترسی سریعتر متقاضیان به واحدهای اجارهای با شرایط حمایتی را فراهم میآورد و نقش مؤثری در کاهش نابرابریهای مسکنی ایفا میکند.
یکی دیگر از محورهای کلیدی اجرای طرح، استفاده از ظرفیت شهرداریها و بهرهبرداری از بافتهای فرسوده است. با آمادهسازی زمینها و زیرساختهای مورد نیاز و واگذاری سریع به متقاضیان فاقد مسکن، فرآیند تأمین واحدهای استیجاری کوتاهتر میشود و منافع این سیاست به سرعت به گروههای هدف منتقل خواهد شد.
به طور کلی، مسکن استیجاری میتواند به عنوان ابزاری مؤثر در حمایت از دهکهای پایین و کاهش فشارهای اقتصادی خانوارها عمل کند. با اجرای همزمان تخلیه خانههای لوکس، مشارکت انبوهسازان و تمرکز بر کلانشهرها، این سیاست میتواند گامی مهم در جهت ایجاد عدالت اجتماعی و رفاه مسکنی برای گروههای آسیبپذیر باشد.
گسترش نیوز در این راستا، گفت و گویی با کارشناس حوزه مسکن و شهرسازی انجام داده است که در ادامه می خوانید.

شهریار شقاقی درباره تصمیم وزارت راه و شهرسازی برای تخلیه خانههای سازمانی لوکس به منظور استفاده در طرح مسکن استیجاری اظهار داشت: این طرح به دلایلی اجرایی نیست و شانس موفقیت آن بسیار پایین است. خانههای سازمانی کیفیت لازم را ندارند و به دلیل بیتوجهی به نوسازی و تعمیرات، با مشکلات متعددی مواجه هستند.
او ادامه داد: ابتدا کارشناسان باید نظر تخصصی خود را درباره کیفیت این واحدها ارائه دهند و پس از آن تصمیمگیری درباره تخلیه یا واگذاری انجام شود. در مرحله بعد، دولت میتواند با اختصاص بودجه و طبق یک جدول زمانبندی مشخص، واحدها را به طرح مسکن استیجاری اختصاص دهد.
شقاقی در خصوص احتمال موفقیت طرح مسکن استیجاری و نقش دولت در این مسیر گفت: بسیاری از طرحهای گذشته دولت در ظاهر امیدبخش و مطلوب بودند، اما در عمل با ناکارآمدی، ضعف برنامهریزی و مدیریت مواجه شدیم. هیچیک از پروژههای بزرگ به اندازه مورد انتظار موفق نبوده و کمک قابل توجهی به تأمین مسکن اقشار کمدرآمد نکردهاند. کیفیت واحدها و نحوه واگذاری از اهمیت بالایی برخوردار است، اما متأسفانه دولت بار دیگر بدون توجه به این فاکتورها تصمیماتی اتخاذ میکند که ممکن است مشابه ناکامیهای گذشته باشد.
وی ادامه داد: جامعه هدف و خانوارهای نیازمند شناسایی شوند تا مشکلاتی که در مسکن ملی رخ داد، تکرار نشود. اگر دولت به منافع شخصی و سودجویی اولویت دهد، بیتردید همان نارضایتیها و مشکلات سابق دوباره پدید خواهد آمد. هدف اصلی وزارت راه و شهرسازی باید کاهش بار مشکلات مردم و تسهیل خانهدار شدن آنان باشد.
کارشناس حوزه مسکن و شهرسازی در پایان اضافه کرد: متأسفانه در ایران، طرحهای مهم و بزرگ مسکنی اغلب شکست میخورند؛ زیرا در عمل روند اجرا با آنچه در برنامهریزی و ایدهپردازی مطرح میشود، همخوانی ندارد و بیشتر نیت نمایش و زیبا جلوه دادن ویترین کاری است تا حل مشکل واقعی مردم. مقابله با رانتها و دوری از سودجویی میتواند گامی مؤثر باشد، هرچند من نسبت به تحقق این اقدامات مثبت و موفقیتآمیز خوشبین نیستم.
در صورت تمایل به پیگیری اخبار روز حوزه مسکن و آخرین تحولات در بازار اجاره، سرویس راه و مسکن پایگاه خبری گسترش نیوز را دنبال کنید.