نگرانی اصلی فعالان بازار نفت، نه صرفاً درگیری مستقیم، بلکه احتمال اختلال در مسیرهای راهبردی انتقال انرژی بهویژه در خلیج فارس و تنگه هرمز است؛ گلوگاهی که بخش قابل توجهی از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند.
تجربه سالهای گذشته نشان داده هر زمان سطح تنش میان ایران و آمریکا افزایش یافته، معاملهگران به سرعت ریسک ژئوپلیتیک را در قیمتها لحاظ کردهاند و این موضوع خود را در جهشهای مقطعی بهای نفت نشان داده است. حتی بدون وقوع درگیری، سایه تهدید میتواند هزینه بیمه نفتکشها، حملونقل دریایی و معاملات آتی را بالا ببرد.
در چنین شرایطی، بازار نفت بیش از هر زمان دیگری به اخبار سیاسی واکنش نشان میدهد و نوسانپذیری آن افزایش یافته است. سرمایهگذاران بینالمللی نگران آن هستند که هرگونه درگیری محدود یا تحریمهای تازه علیه ایران بتواند عرضه نفت را مختل کرده و تعادل شکننده میان عرضه و تقاضا را بر هم بزند. این وضعیت، بهویژه در دورانی که اقتصاد جهانی هنوز از شوکهای تورمی سالهای اخیر خارج نشده، میتواند موج تازهای از افزایش قیمت انرژی را به کشورهای واردکننده نفت تحمیل کند.
از سوی دیگر، افزایش ریسک در منطقه خاورمیانه، نقش ایران را در معادلات انرژی پررنگتر کرده است؛ چه بهعنوان تولیدکنندهای با ظرفیت قابل توجه و چه بهعنوان بازیگری که موقعیت جغرافیاییاش بر شاهراههای انرژی جهان اثر میگذارد. تداوم این تنشها میتواند بازار نفت را در وضعیت تعلیق نگه دارد؛ وضعیتی که در آن قیمتها نه بر پایه عرضه و تقاضای واقعی، بلکه بر اساس ترس، انتظار و تحلیلهای سیاسی شکل میگیرند و همین موضوع چشمانداز بازار انرژی در ماههای پیشرو را مبهمتر از همیشه کرده است.
قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال امروز با ۱ سنت معادل ۰.۰۶ درصد کاهش به ۶۹ دلار و ۳ سنت رسید.
قیمت نفت در شرایطی در معاملات روز سهشنبه کمی پایین آمده که تاجران درحال بررسی احتمال اختلال در عرضه نفت هستند. هشدارهای آمریکا به کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکند یکبار دیگر توجه بازار را به تنشها بین واشنگتن و تهران معطوف کردهاست.
قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال امروز با ۱ سنت معادل ۰.۰۶ درصد کاهش به ۶۹ دلار و ۳ سنت رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا هم با ۵ سنت معادل ۰.۰۶ درصد کاهش ۶۴ دلار و ۳۱ سنت معامله میشود.
قیمت این شاخصهای نفتی در روز دوشنبه بیشاز ۱ درصد بهدنبال توصیه اداره دریانوردی وزارت حملونقل آمریکا به کشتیهای تجاری با پرچم این کشور برای فاصله گرفتن از آبهای سرزمینی ایران افزایش یافت. این وزارتخانه به کشتیها دستور داد در صورت درخواست نیروهای ایران برای بازرسی به آن مخالفت کنند.
حدود یکپنجم نفت مصرفی دنیا از تنگه هرمز بین عمان و ایران عبور میکند و هرگونه تشدید تنش در این منطقه میتواند تهدیدی جدی برای عرضه جهانی نفت باشد.
ایران بههمراه سایر اعضای اوپک مانند عربستان، امارات، کویت و عراق بیشتر نفت خام خود را از طریق این تنگه و عمدتاً به مقصد بازارهای آسیایی صادر میکنند.
این دستورالعمل آمریکا در شرایطی صادر شد که وزیر امور خارجه ایران هفته گذشته اعلام کرد مذاکرات هستهای غیرمستقیم با آمریکا با میانجیگری عمان شروع خوبی داشته و قرار است ادامه یابد.
تحلیلگران عقیده دارند با وجود فضای محتاطانه و نسبتاً مثبت مذاکرات عمان، ادامه ابهام در مورد احتمال تشدید تنشها، سختتر شدن تحریمها یا اختلال در عرضه نفت از تنگه هرمز باعث شده قیمتها همچنان نسبتبه این مخاطرات حساس باشند.
دراینبین، اتحادیه اروپا پیشنهاد گسترش دامنه تحریمهای خود علیه روسیه را ارائه داده تا شامل بنادر واقع در گرجستان و اندونزی که نفت روسیه را جابهجا میکنند هم بشود. این اقدام برای نخستین بار بنادر کشورهای ثالث را هدف قرار میدهد و بخشی از تلاشهای اروپا برای تشدید فشار بر صادرات نفت روسیه بهعنوان یکی از منابع اصلی درآمد مسکو در جنگ اوکراین است.
تاجران میگویند شرکت ایندین اویل ۶ میلیون بشکه نفت خام از غرب آفریقا و خاورمیانه خریداری کرده که نشان میدهد هند در چارچوب تلاش دهلی نو برای دستیابی به توافق تجاری با واشنگتن، از خرید نفت روسیه فاصله گرفته است.
