طرح ملی مسکن که با هدف تأمین سرپناه ارزان برای اقشار مختلف جامعه کلید خورده، این روزها بیش از هر زمان دیگری با انتقادات و دلواپسی متقاضیان مواجه است. افراد بسیاری که امید به خانهدار شدن از طریق این طرح دارند، با مشاهده تأخیر در اعلام نتایج، طولانی شدن مراحل ساخت و نبود شفافیت در تخصیص واحدها، نگرانی خود را به صورت مستقیم و غیرمستقیم ابراز کردهاند. این دلواپسیها نه تنها جنبه اقتصادی دارد، بلکه احساس نابرابری و بیاعتمادی به روند اجرایی را نیز در میان مردم افزایش داده است.
از سوی دیگر، تحولات اخیر بازار مسکن و رشد تورم باعث شده تا حتی متقاضیانی که در این طرح ثبتنام کردهاند، نسبت به افزایش احتمالی قیمت تمامشده واحدها حساس شوند. بسیاری از آنها میپرسند که آیا با تأخیرهای طولانی، ارزش پولشان کاهش پیدا میکند و آیا حمایت دولت از طرح ملی مسکن در مسیر عملیاتی شدن آن کافی خواهد بود یا خیر. این دغدغهها، فشار مضاعفی بر مسئولان شهری و وزارت راه و شهرسازی وارد کرده و نشان میدهد که مردم انتظار شفافیت و پاسخگویی سریع دارند.
در نهایت، این نگرانیها میتواند پیامدهای اجتماعی و روانی نیز به همراه داشته باشد. متقاضیانی که سالها در انتظار خانهدار شدن هستند، با افزایش بیاعتمادی و استرس روبهرو میشوند و این مسأله میتواند باعث کاهش مشارکت در پروژههای مشابه آینده شود. کارشناسان معتقدند تنها راه کاهش این دلواپسیها، اطلاعرسانی شفاف، مشخص کردن زمانبندی دقیق تحویل واحدها و پایبندی به وعدههای دادهشده است تا امید و اعتماد مردم نسبت به طرح ملی مسکن حفظ شود.
ثبتنام در طرح مسکن ملی برای ۲۴ شهر در ۶ استان کشور بازگشاییشده، ظرفیت در سایر شهرهای اعلامی تکمیل بوده و بهنظر میرسد فعلا امکان ثبتنام در همین نقاط محدود در سطح کشور فراهم شدهاست. در روزهای اخیر وزارت راه و شهرسازی در خبری از بازشدن ثبتنام جدید در طرحهای حمایتی مسکن در ۴۶ شهر کشور خبر داد.
در این خبر تاکید شدهاست؛ امکان ثبتنام در شهرهایی فراهمشده که در آن زمین موردنیاز آماده شده و این زمینها از قابلیت ارائه خدمات زیربنایی برخوردارند. برای بررسی چندوچون این خبر به سامانه حمایتی مسکن وزارت راه و شهرسازی مراجعه کردیم.
درحالیکه بهنظر میرسد در این سامانه امکان ثبتنام مسکن حمایتی در ۱۵ استان کشور وجود داشت، اما ظرفیت اغلب شهر و روستاهای اعلامی تکمیل شدهاست و متقاضیان مسکن حمایتی تنها امکان ثبتنام در ۲۴ شهر یا روستا در ۵استان کشور را دارند.
۳۱ استان در کشور وجود دارد که در سامانه مسکن حمایتی نام ۱۵ استان برای ثبتنام جدید ذکر شدهاست، البته در هرکدام از این استانها نیز نام چند منطقه محدود ذکرشده و از همان روز ابتدایی انتشار خبر بازگشایی سامانه تم، ظرفیت ثبتنام در اغلب شهرها تکمیل بود. در حالحاضر نیز ظرفیت برای ثبتنام در چند شهر یا روستا در استانهای آذربایجانشرقی، آذربایجانغربی، سیستان و بلوچستان، کرمان، گیلان و هرمزگان باز است.
دولت سیزدهم با وعده ساخت سالانه یکمیلیون مسکن حمایتی اقدام به ثبتنام از شهروندان متقاضی مسکن حمایتی کرد. عدمایفای تعهدات درخصوص آمادهسازی زمین، آغاز بهکار ساخت پروژهها و تحویل واحدها به شهروندان باعث شد تا دولت چهاردهم در ابتدای کار ثبتنام در سامانههای مسکن حمایتی را متوقف کند.
در این زمان فشارهای متعددی از سوی بخشی از نمایندگان مجلس شورایاسلامی برای بازگشایی ثبتنام مسکن حمایتی وارد شد، اما وزارت راه و شهرسازی، هرگونه ثبتنام جدید را منوط به تعیینتکلیف پروژههای قبلی و تامین زمینی که دولت امکان تامین خدمات زیربنایی و روبنایی در آن را داشتهباشد، کردهبود.
در شرایط کنونی و در روزهای ابتدایی بهمن مدیران وزارت راه و شهرسازی خبر از بازگشایی ثبتنام در سامانه مسکن حمایتی دادند، خبری که اگرچه صحت دارد، اما برای نقاط بهشدت محدودی بازگشایی انجام شدهاست.
بازگشایی ثبتنام در تمامی شهرهای یک استان به مفهوم سبزشدن ثبتنام مسکن حمایتی در استان موردنظر است، بستهبودن ثبتنام در تمامی شهرهای یک استان را میتوان به ایجاد شرایط قرمز و ایجاد امکان ثبتنام در یک یا چند شهر از یک استان را میتوان با عنوان ایجاد شرایط زرد در ثبتنامها تشبیه کرد.
