به گفته جعفر محمدنژاد سیگارودی، معاون سرمایهگذاری ساتبا، بخش قابلتوجهی از این ظرفیت از طریق نیروگاههای خورشیدی و بادی تأمین میشود و سهم سایر منابع مانند برقابی، زیستتوده و توربینهای انبساطی نیز افزایش خواهد یافت. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که تنها توسعه ظرفیت تجدیدپذیر بدون مدیریت مصرف و ذخیرهسازی کافی نمیتواند مشکل ناترازی برق کشور را بهطور کامل حل کند.
محمدنژاد تصریح کرده که ناترازی برق نتیجه کمکاریها و عدم بهینهسازی مصرف طی ۱۵ تا ۲۰ سال گذشته است و تاکید دارد که برای مدیریت مؤثر آن، علاوه بر توسعه نیروگاهها، به بهینهسازی مصرف و افزایش راندمان نیروگاههای موجود نیاز است. به گفته او، حتی با تولید حداکثری نیروگاههای تجدیدپذیر، در صورت عدم اصلاح مصرف، ناترازی همچنان وجود خواهد داشت.
از سوی دیگر، محدودیتها در صادرات برق تجدیدپذیر نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ زیرا اولویت تأمین برق داخل کشور است و تنها در ایامی که تقاضا پایین باشد، امکان صادرات برق وجود دارد. این شرایط نشان میدهد که ایران در حال تلاش برای تعادل بین توسعه انرژی سبز و تضمین امنیت انرژی داخلی است و تابستان آینده، آزمایشی مهم برای سنجش کارایی این سیاستها خواهد بود.
معاون سرمایه گذاری سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) گفت: در حال حاضر، ظرفیت نیروگاههای زیستتوده بیش از ۲۲ مگاوات، توربین انبساطی ۲۶ مگاوات،برقابی کوچک ۱۱۴ مگاوات، بادی ۳۷۲ مگاوات و مابقی ظرفیت حدود ۴ هزار مگاوات خورشیدی است و در پایان تابستان سال آینده به ظرفیت تعیین شده ۱۱ هزار مگاوات خواهیم رسید.
جعفر محمدنژاد سیگارودی درباره نقش تجدیدپذیرها در رفع ناترازی اظهار داشت: نیروگاه خورشیدی و بادی در سبد تامین برق کشور نقش خود را ایفا میکنند، یعنی یک نیروگاه خورشیدی در پیک تابستان از ۸ صبح تا ۸ شب امکان تولید برق دارد، نیروگاه بادی نیز که تا سال آینده بخشی از ۱۰۰۰ مگاوات آن وارد مدار خواد شد در ساعاتی از شبانهروز امکان تولید برق دارند. بنابراین متولی صنعت برق باید با استفاده از ظرفیت و مزیت تولیدی این نیورگاهها تولید داشته باشد، یعنی در زمان اوج تقاضای مصرف که در زمان اوج گرمای سال است، بیشترین میزان تولید برق سالانه در همان ایام است.
وی افزود: محاسبات نشان میدهد نیروگاه خورشیدی و بادی نزدیک به ۷۰ درصد امکان تولید برق سالانه را در ایام گرم سال دارند بنابراین با توسعه صرف نیروگاه تجدیدپذیر ناترازی حل نمیشود، به بعبارت دیگر استفاده از تجدیدپذیرها برای حل ناترازی بدور از یک ادعای فنی است زیرا این نیروگاهها در شب تولید ندارند مگر اینکه از طریق ذخیرهسازها برق تولیدی نیروگاههای تجدیدپذیر را ذخیره و در طول روز استفاده کنیم.
معاون سرمایه گذاری سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) گفت: ناترازی برق یک ساله ایجاد نشده که یک ساله حل شود خیلی از اقدامات طی ۱۵ سال گذشته هم در حوزه تولید و بهینهسازی مصرف باید انجام میشد که نشده و ما را به ناترازی رسانده است، باید افزایش تولید نیروگاه تجدیدپذیر، بهینهسازی مصرف و افزایش راندمان نیروگاهها اجرایی میشد. بنابراین با توجه به خلا انجام پروژه در بخش مصرف، امروز هر قدر تولید کنیم تا ناترازی را مدیریت نکنیم ناترازی همچنان وجود دارد.
وی با بیان اینکه آنچه امروز در حوزه ناترازی با آن مواجهیم به دلیل اقدامات انجام نشده حداقل طی ۱۵ تا ۲۰ سال گذشته در حوزه تولید و مصرف است، خاطرنشان کرد: بخشی از ناترازی برق که از سالهای گذشته ایجاد شده با عزمی که در توسعه تجدیدپذیرها و بهینهسازی مصرف وجود دارد؛ در کوتاهمدت مرتفع خواهد شد.
محمدنژاد در ادامه درباره وضعیت نیروگاههای تجدیدپذیر بیان کرد: در حال حاضر، ظرفیت نیروگاههای زیستتوده بیش از ۲۲ مگاوات، توربین انبساطی ۲۶ مگاوات،برقابی کوچک ۱۱۴ مگاوات، بادی ۳۷۲ مگاوات و مابقی ظرفیت حدود ۴ هزار مگاوات خورشیدی است و در پایان تابستان سال آینده به ظرفیت تعیین شده ۱۱ هزار مگاوات خواهیم رسید.
وی درباره صادرات نیز توضیح داد: ما مقررات صادرات برق تجدیدپذیر را داریم اما دو شرط ایجادشده؛ یکی اینکه برق تجدیدپذیر پایداری که تعهدات الزام را به طرف قرارداد ایفا کند؛ ندارد و موضوع دیگر اینکه در سالهایی که ناترازی داریم، اولویت تامین برق داخل کشور است، در مدل قرارداد اعلام شده اگر سرمایهگذار بخش خصوصی در ۴ ماه گرم سال امکان صادرات ندارد و باید برق تولیدی را در شبکه داخلی بفروشد، بنابراین در کوتاهمدت امکان صادرات مهیا نخواهد بود. در ایام غیرگرم که نیازمندی کمتر است، امکان صادرات فراهم میشود، بنابراین صادرت برق باید زمانی باشد که کشور بینیاز باشد و یا مزیت تولید به گونهای باشد که مزیت اقتصادی برای سرمایهگذاران داشته باشد.
