رمضانعلی سنگدوینی با اشاره به تأکید وزیر اقتصاد مبنی بر هدایت یارانه به انتهای زنجیره و مصرفکننده نهایی گفت: زمانی که بحث هدفمندی یارانهها در دولت نهم مطرح شد، مقرر شد به هر نفر ماهانه ۴۵ هزار تومان یارانه پرداخت شود؛ رقمی که در آن مقطع قابل توجه بود و تقریباً معادل ۴۵ دلار ارزش داشت.
او افزود: قرار بود یارانه پرداختی ابتدا صرف هزینههای مصرفی مردم مانند آب، برق و گاز شود تا خانوارها به سمت صرفهجویی حرکت کنند و منابع به شکل هدفمند مدیریت شود؛ یعنی ابتدا هزینه حاملهای انرژی از حساب یارانه پرداخت و سپس مابقی مبلغ در اختیار خانوار قرار گیرد. سنگدوینی تأکید کرد که اتصال سامانههای یارانه با سیستمهای وزارت نیرو و نفت هرگز بهدرستی انجام نشد و اگر این ارتباط برقرار میشد، منابع حاصل به خزانه دولت بازمیگشت، اما این فرآیند نیمهتمام ماند و بخشی از منابع وارد بازار شد و در نهایت به افزایش تقاضا و تشدید تورم انجامید.
عضو کمیسیون انرژی مجلس گفت: در مدل فعلی، منابع تورمزا نیستند، زیرا پول بهصورت مستقیم وارد بازار نمیشود و به تقویت زنجیره تولید اختصاص مییابد؛ اقدامی که به تولیدکننده، توزیعکننده و حتی اشتغال فروشگاهها کمک میکند و آثار تورمی کمتری دارد.
او افزود: اگر در همان مقطع ابتدایی هدفمندی، سازوکار بهگونهای طراحی میشد که مردم ابتدا هزینه آب، برق و گاز را پرداخت کنند و در صورت صرفهجویی مبلغ بیشتری برایشان باقی بماند، هم رفتار مصرفی اصلاح میشد و هم منابع هدفمندتر هزینه میشد. سنگدوینی هشدار داد: مسیر فعلی مناسب است اما نیازمند نظارت و استمرار، زیرا اگر مبلغ مشخصی به مردم پرداخت شود اما قیمت کالاها افزایش یابد، این رقم بهتدریج ارزش خود را از دست میدهد؛ همانگونه که ۴۵ هزار تومان امروز به مبلغی ناچیز تبدیل شده است.
سنگدوینی با اشاره به دهکهای پایین درآمدی گفت: طرح اعتبار ایرانیان یا همان کالابرگ دقیقاً برای همین هدف طراحی شده است، زیرا یارانه نقدی ممکن است در مسیرهایی غیر از معیشت هزینه شود، اما کالابرگ منابع را مستقیماً صرف خرید کالاهای اساسی میکند. او توضیح داد: این کالابرگ برای دهکهای کاری پایین و افراد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی اهمیت ویژه دارد و دولت حدود یک میلیون تومان اعتبار برای حدود ۸۰ میلیون نفر در نظر گرفته تا صرف خرید ۱۱ قلم کالای اساسی شود. به گفته او، این اعتبار امکان خرید کالاهایی مانند مرغ، گوشت و برنج را فراهم میکند و موجب میشود یارانه مستقیماً وارد سفره خانوار شود و نقدینگی به مسیرهای غیرمولد نرود.
سنگدوینی افزود: اجرای این طرح از یک سو موجب استمرار فعالیت فروشگاههای زنجیرهای و اشتغالزایی میشود و از سوی دیگر زنجیره تولید را تقویت میکند، زیرا منابع مالی به سمت تولیدکننده هدایت میشود. او تأکید کرد: این طرح بهتنهایی معیشت مردم را حل نمیکند، اما قطعاً آن را بهبود میبخشد و میتواند تجربهای موفق باشد، مشروط بر اینکه نظارت دقیق وجود داشته باشد تا فروشگاهها سوءاستفاده نکنند و تحویل کالا بهدرستی انجام شود.
