احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، با اشاره به آخرین وضعیت اجرای طرح کالابرگ اعلام کرد که اجرای این طرح برای چهار نوبت پیشبینی شده و این موضوع در قالب پیشنهاد بودجه به مجلس ارائه شده است. به گفته او، با تصویب نهایی بودجه، اجرای این طرح بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
میدری تصریح کرد که دولت نسبت به فاصله معنادار مبلغ فعلی کالابرگ با قیمت برخی کالاهای اساسی آگاه است و این مسئله از سوی مردم نیز بارها مطرح شده است. با این حال، به گفته وزیر رفاه، افزایش شدید قیمتها عمدتاً محدود به تعداد مشخصی از اقلام بوده و همه کالاهای اساسی افزایش چندبرابری را تجربه نکردهاند.
او بهطور مشخص به روغن اشاره کرد و گفت: از ابتدا پیشبینی میشد قیمت روغن از حدود ۸۰ هزار تومان به بیش از ۲۱۰ هزار تومان برسد؛ مشابه آنچه در سال ۱۴۰۱ رخ داد که قیمت روغن از حدود ۱۶ هزار تومان به بازه ۵۵ تا ۶۰ هزار تومان افزایش یافت. به گفته میدری، آنچه در ذهن مردم بهعنوان جهش چندبرابری قیمتها نقش بسته، عمدتاً مربوط به سه قلم کالای مشخص است.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی تأکید کرد که افزایش قیمت در سایر اقلام، مانند لبنیات، در حدود ۳۰ درصد و در برخی موارد حتی کمتر بوده است. در مورد برنج نیز بخش عمده افزایش قیمت پیشتر و در فرآیند آزادسازی اتفاق افتاده بود و مربوط به مقطع اخیر نیست.
محاسبات دولت؛ قدرت خرید کالابرگ حفظ میشود؟
میدری با اشاره به محاسبات انجامشده در دولت گفت: بررسیها نشان میدهد اگر یک خانوار متوسط همان سبد مصرفی قبلی خود را خریداری کند، قدرت خریدی که از محل کالابرگ فعلی به دست میآورد، حتی با وجود افزایش قیمتهای اخیر، پاسخگوی تأمین همان مجموعه کالا خواهد بود.
او افزود: یکی از بستههای پیشنهادی دولت که جزئیات آن بهزودی اعلام میشود، نشان میدهد با در نظر گرفتن متوسط مصرف یک خانوار، امکان تأمین سبد کالای اساسی حتی تا حدود ۵۰۰ هزار تومان بیش از مبلغ فعلی کالابرگ نیز وجود دارد.
وزیر رفاه با تأکید بر رویکرد جبرانی دولت گفت: اینگونه نیست که افزایش قیمت کالاهای اساسی بدون جبران باقی بماند. سیاست دولت بر این است که اثر تورمی اقلام اساسی، از طریق کالابرگ و بستههای حمایتی، بهصورت مؤثر جبران شود تا فشار معیشتی بر خانوارها کاهش یابد.
در ادامه، میدری به دغدغههای مطرحشده درباره تأثیر انتقال یارانه به انتهای زنجیره مصرف بر بخش تولید اشاره کرد و گفت که این نگرانیها در سیاستهای دولت بهطور جدی مورد توجه قرار گرفته است. به گفته او، حمایت از تولیدکنندگان به موازات حمایت از مصرفکنندگان در دستور کار قرار دارد.
منابع کالابرگ، ارز و نگرانی از تورم
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به اقدامات حمایتی از تولید گفت: تنها در حوزه حملونقل، جلسات متعددی برگزار شده و در بخش دام و طیور نیز وزیر جهاد کشاورزی اعلام کرده است که حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان (۷۰ همت) برای تأمین سرمایه در گردش واحدهای کشاورزی اختصاص یافته تا فعالیت این بخش دچار وقفه نشود.
میدری در خصوص منابع تأمین کالابرگ یکمیلیونتومانی تصریح کرد که این منابع از محل حذف ارز ترجیحی تأمین میشود. او توضیح داد: در سالهای اخیر، سالانه حداقل حدود ۱۰ میلیارد دلار ارز برای تأمین کالاهای اساسی اختصاص داده میشد. اگر اختلاف این نرخ با نرخ بازار محاسبه شود، رقمی در حدود هزار هزار میلیارد تومان (۱۰۰۰ همت) به دست میآید.
بر این اساس، به گفته وزیر رفاه، منابع کالابرگ از محل انتقال یارانه از ابتدای زنجیره (ارز ترجیحی) به انتهای زنجیره مصرف تأمین شده و این سیاست بدون ایجاد منابع جدید و بدون برداشت از صندوق توسعه ملی اجرا میشود. او تأکید کرد که این روند با همان ارقام و در همین چارچوب ادامه خواهد داشت.
در واکنش به نگرانیها درباره احتمال بروز ابرتورم ناشی از اجرای فراگیر کالابرگ ــ که اکنون حدود ۹۰ میلیون نفر را پوشش میدهد ــ میدری گفت: هم دولت و هم مردم به دنبال کنترل تورم و ثبات اقتصادی هستند و این سیاست بهگونهای طراحی شده که منجر به شوک تورمی نشود.
او توضیح داد: ابرتورم زمانی شکل میگیرد که منابع مالی از بخشهای تولیدی و مصرفی به سمت سوداگری و بازار ارز سوق پیدا کند. سیاست اصلی دولت، کنترل تقاضای ارز از طریق افزایش عرضه ارز تحت مدیریت بانک مرکزی است.
تکنرخی شدن ارز، روغن و وعده جبران کامل
میدری با اشاره به افزایش قیمت برخی کالاهای اساسی پس از تکنرخی شدن ارز گفت: بر اساس آمار ارائهشده در دولت، حجم قابلتوجهی روغن در بنادر کشور موجود بوده، اما به دلیل بلاتکلیفی درباره نرخ ارز، عرضه آن به بازار انجام نمیشد. با تعیین تکلیف نرخ ارز در روزهای اخیر، واردکنندگان و عرضهکنندگان روغن نسبت به نرخ مبادله ارز اطمینان پیدا کردهاند و به همین دلیل، عرضه این کالا از چند روز گذشته آغاز شده است.
او با استناد به گزارشهای وزارت جهاد کشاورزی و وزارت راه اعلام کرد که کمبود روغن بهزودی برطرف خواهد شد و عرضه این کالا با همین قیمتهای مصوب جدید ادامه مییابد. به گفته وزیر رفاه، تکنرخی شدن ارز در کنار اجرای کالابرگ، سازوکاری ایجاد کرده که افزایش قیمتها را نه فقط برای روغن، بلکه برای مجموعه اقلام کالای اساسی جبران میکند.
میدری افزود: حداکثر مصرف سرانه روغن در کشور حدود ۸۱۰ گرم است و افزایش قیمت آن برای هر نفر حدود ۱۳۰ هزار تومان برآورد میشود. اگر متوسط مصرف سایر اقلام اساسی و افزایش قیمت آنها نیز محاسبه شود، مجموع افزایش هزینههای یک خانوار بهطور میانگین کمتر از یک میلیون تومان و در حدود ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود.
در پاسخ به نگرانیها درباره حذف برخی افراد از دریافت یارانه، اختلال در سامانه و نبود پاسخگویی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی تأکید کرد که کالابرگ به همه ساکنان ایران تعلق میگیرد و اساساً بحثی درباره حذف یارانهها در این طرح وجود ندارد.
او توضیح داد که مشکلات ایجادشده در سامانه، ناشی از حجم بالای مراجعات بوده و این اختلالها موقتی است. بر اساس برنامه اعلامی، از روز شنبه، افرادی که پیشتر یارانهبگیر بودهاند و بهطور خودکار حذف شده بودند، مستقیماً تحت پوشش کالابرگ قرار میگیرند و کارتهای آنها شارژ خواهد شد.
همچنین به گفته میدری، افرادی که یارانهبگیر نبودهاند نیز میتوانند از روز شنبه با مراجعه به سامانه مربوطه ثبتنام کرده و از مزایای کالابرگ استفاده کنند.
در نهایت، وزیر رفاه تأکید کرد هدف اصلی این سیاست، تأمین پایدار کالاهای اساسی، جبران آثار قیمتی تکنرخی شدن ارز و کاهش فشار معیشتی بر خانوارهاست؛ مسیری که دولت تلاش میکند با حفظ ثبات بازار، افزایش عرضه ارز و جلوگیری از شکلگیری انتظارات تورمی، آن را ادامه دهد.
