گسترش نیوز: شهر ۱۵ دقیقهای پاسخی مستقیم به بحرانهای همزمان شهرهای مدرن است؛ ترافیک سنگین، آلودگی هوا، فرسودگی زیرساختها و کاهش کیفیت زندگی. این مدل، تمرکز را از بزرگراه و خودرو به محله و انسان منتقل میکند و تلاش دارد شهر را به مجموعهای از هستههای زنده و مستقل تبدیل کند.
در این الگو، دسترسی عادلانه حرف اول را میزند. مدرسه، فروشگاه، فضای سبز، درمانگاه و حتی فرصتهای شغلی نباید امتیازی لوکس برای ساکنان مناطق مرکزی باشند. شهر ۱۵ دقیقهای میکوشد شکاف فضایی میان محلههای ثروتمند و کمبرخوردار را کاهش دهد.
با این حال، اجرای چنین مدلی نیازمند بازطراحی عمیق سیاستهای شهری است؛ از تغییر کاربری زمین گرفته تا اصلاح نظام حملونقل و حتی الگوی سرمایهگذاری شهری. به همین دلیل، تنها برخی کشورها توانستهاند از مرحله شعار عبور کنند.
فرانسه، بهویژه شهر پاریس، نماد جهانی شهر ۱۵ دقیقهای محسوب میشود. مدیریت شهری این شهر با کاهش مسیرهای خودرو، افزایش دوچرخهراهها و تقویت خدمات محلهمحور، عملاً مفهوم «زندگی محلی» را احیا کرده است. بسیاری از محلههای پاریس امروز نمونه عملی این مدل هستند.
در شمال اروپا، کشورهایی مانند دانمارک و هلند یک گام جلوترند؛ چرا که فرهنگ پیادهروی و دوچرخهسواری از دههها قبل در ساختار شهرهایشان نهادینه شده است. در کپنهاگ و آمستردام، دسترسی ۱۵ دقیقهای نه یک پروژه جدید، بلکه نتیجه طبیعی برنامهریزی بلندمدت شهری است.
اسپانیا و آلمان نیز با تمرکز بر «محلههای چندمنظوره» وارد این رقابت شدهاند. شهرهایی مانند بارسلونا و برلین با محدودسازی تردد خودرو در برخی مناطق و توسعه خدمات محلی، تلاش دارند تعادل میان اقتصاد شهری و کیفیت زندگی را حفظ کنند.
در آسیا، ژاپن نمونهای متفاوت ارائه میدهد. شهرهای ژاپنی به دلیل تراکم بالا و شبکه حملونقل عمومی کارآمد، بهطور طبیعی به الگوی ۱۵ دقیقهای نزدیک شدهاند. توکیو اگرچه یک ابرشهر است، اما بسیاری از محلههای آن از نظر دسترسی، استانداردهای این مدل را برآورده میکنند.
در آمریکای شمالی، مسیر دشوارتر است. شهرهایی که سالها بر مبنای خودرو طراحی شدهاند، حالا با هزینههای سنگین بازطراحی روبهرو هستند. با این حال، شهرهایی مانند ونکوور و برخی مناطق نیویورک، پروژههای آزمایشی شهر ۱۵ دقیقهای را آغاز کردهاند.
در آمریکای لاتین نیز شهرهایی مثل بوگوتا با توسعه مسیرهای دوچرخه و خدمات محلهای، تلاش میکنند از این مدل بهعنوان ابزاری برای عدالت اجتماعی استفاده کنند؛ هرچند چالش نابرابری اقتصادی، اجرای کامل آن را دشوار کرده است.
آنچه تجربه جهانی نشان میدهد این است که شهر ۱۵ دقیقهای بیش از آنکه یک نسخه واحد باشد، یک مسیر تدریجی است. کشورهایی که زودتر به این سمت حرکت کردهاند، حالا از کاهش ترافیک، افزایش رضایت شهروندان و حتی رونق اقتصاد محلی سود میبرند. به نظر میرسد در آینده، رقابت شهرها نه بر سر بلندترین برجها، بلکه بر سر کوتاهترین فاصله تا زندگی باکیفیت خواهد بود.
در صورت تمایل به پیگیری اخبار روز حوزه مسکن و آخرین تحولات در بازار اجاره و وضعیت راههای کشور، سرویس راه و مسکن پایگاه خبری گسترش نیوز را دنبال کنید.
