آینده ساخت مسکن پس از خروج اتباع | کارگر ایرانی وارد میدان می شود
در سالهای اخیر، کارگران غیرایرانی – بهویژه مهاجران افغان – نقش پررنگی در بخشهایی چون صنعت ساختمان و خدمات شهری ایفا کردهاند. حال با شدت گرفتن روند خروج این نیروهای کار از کشور و بازگشت آنها به وطن، این دو حوزه با چالشهایی روبرو میشوند که نهتنها از نظر تعداد نیروی انسانی بلکه از منظر کیفیت خدمات و سرعت انجام پروژهها نیز قابل توجه خواهد بود.

طی سالهای گذشته، صنعت ساختمان در کشور با موانع قابل توجهی همچون رکود در معاملات، افت شدید قدرت خرید خریداران واقعی و کاهش محسوس حاشیه سود دستوپنجه نرم کرده و از این بابت آسیبپذیرتر از همیشه شده است. در چنین وضعیتی، ورود یک عامل تازه و ناپایدار میتواند فشار مضاعفی بر این بخش وارد کرده و مسیر فعالیت فعالان حوزه ساختوساز را بیش از پیش ناهموار کند.
صنعت ساختمان یکی از اصلیترین حوزههای فعالیت مهاجرین در ایران طی سالهای گذشته بوده است؛ درواقع فعالیت مهاجران و به ویژه اتباع افغان در بخش ساختوساز در کشور سبقه تاریخی دارد بهنحوی که خروج فعالان این بخش، سوالاتی را در خصوص آینده این صنعت مطرح کرده است.
برای بررسی تبعات خروج مهاجران افغان از کشور گفتوگوهایی با سرمایهگذاران و فعالان در شرکتهای ساختمانی و سازندگان سنتی فعال در این عرصه داشت و به ۶ سوال اصلی مطرح در خصوص اثرگذاری کارگران ایرانی و غیرایرانی بر صنعت ساختمان پاسخ داد.
سوال اول: سهم دستمزد در کل هزینه ساختوساز در کشور چه میزان است؟
سوال دوم: سهم هزینه دستمزد کارگران در کل هزینه ساخت چه رقمی است؟
سوال سوم: چند درصد کارگران بخش ساختمان کشور را اتباع غیرایرانی تشکیل میدهد؟
سوال چهارم: نرخ دستمزد کارگر ایرانی و غیرایرانی چه تفاوتی دارد؟
سوال پنجم: شیفت نیروی کار از کارگر ایرانی به غیرایرانی چه پیامدهایی درپی دارد؟
سوال ششم: خروج کارگران افغان از کشور و به تبع از بخش ساختمان چه تاثیری بر هزینه ساختوساز برجای میگذارد؟
بررسی میدانی ما در گفتوگو با فعالان حقیقی و حقوقی صنعت ساختمان حکایت از آن دارد که در نیمه دوم سال گذشته سهم دستمزد از کل هزینه ساختوساز در یک پروژه متوسط در مناطق متوسط شهر تهران حدود ۳۴ درصد بود؛ این سهم در ابتدای امسال با توجه به جهش هزینههای دستمزد به حدود ۴۰ درصد رسید.
بخش مهندسی و تکنسین سهمی ۱۵درصدی از هزینه دستمزد را به خود اختصاص داده و مابقی هزینه در این بخش مربوط به سهم کارگری شامل کارگر ساده، ماهر و ... میشود.
بررسیها حاکی از آن است که حداقل ۳۰درصد شاغلان در صنعت ساختمان را افغانها تشکیل میدهند، البته سهم آنها در بخش کارگر ساده به ۷۰درصد میرسد. هر کارگر ساده افغان روزانه ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان دستمزد دریافت میکند، این رقم برای استادکار افغان تقریبا ۲برابر است. همچنین ماهانه هر کارگر ساده افغان فعال در بخش ساختوساز درآمدی در حدود ۲۰ تا ۲۲ میلیون تومان دارد.
در حالی که برآوردها حکایت از آن دارد که در شرایط کنونی هزینه ساخت هر متر مربع آپارتمان در مناطق میانی پایتخت حدود ۳۲ میلیون تومان است و این صنعت حاشیه سود زیر ۲۵درصدی دارد. این حاشیه سود با توجه به شرایط تورمی و حتی سود سپرده بانکی به هیچوجه قابل پذیرش نبوده و حامی رکود در بخش ساختوساز کشور است. درصورت خروج کارگران افغان از این بخش و جایگزینی با کارگر ایرانی هزینه ساخت افزایش یافته و این موضوع از حاشیه سود صنعت ساختمان در کشور میکاهد.
فعالان صنعت ساختمان با اشاره به حضور دهها ساله نیروی کار افغان در این بخش تاکید دارند که خروج این افراد از کشور طبیعتا بر وضعیت این بخش اثرگذار خواهد بود. نیروی افغان در سالهای ابتدایی حضور در کشور عمدتا به عنوان کارگر ساده مشغول به کار شدند، اما در ادامه و با کسب تجربه و جلب اعتماد از صاحبان کار توانستند به مشاغل دیگر این بخش از جمله کارگر ماهر، استادکار، سرایدار، نگهبان و پیمانکار جز نیز تغییر وضعیت دهند.
با توجه به تعداد نیروهای افغان فعال در بخش ساختوساز؛ وزن هزینه دستمزد در کل هزینه کار و تفاوت دستمزد نیروی کار ایرانی و خارجی؛ جایگزینی فعالان این عرصه با نیروی کار ایرانی میتواند هزینه ساختوساز را ۸ تا ۱۰ درصد افزایش دهد. این افزایش هزینه آنهم در شرایطی که بخش ساختمان کشور با چالش جدی حاشیه سود پایین مواجه است، بر عملکرد این صنعت در کشور اثر منفی جدی برجای میگذارد و درواقع سیگنالی در جهت رکود در بخش ساختوساز خواهد بود.
بخشی از کارگران ساختمانی در محل پروژه زندگی میکردند، افرادی که به همراه خانواده در ایران حضور داشتند نیز عمدتا ساکن مناطق جنوبی و حاشیه شهرها بودند و به واسطه زندگی چند خانواده در یک خانه هزینه کمتری را نسبت به ایرانیها برای تامین مسکن میپرداختند؛ به این ترتیب این وضعیت باعث شده بود تا این کارگران بتوانند با دستمزد کمتری گذران زندگی کنند و خواهان حقوق کمتری باشند. در چنین شرایطی خروج این افراد و لزوم جایگزینی با کارگر ایرانی میتواند برآورد سازندگان از هزینه ساخت را بهشدت تغییر دهد.
علت کاهش پاکبانان
پاکسازی معابر، رفت و روب خیابانها، جمعآوری زباله از سطح شهر و آبیاری فضای سبز جزو اصلیترین و بدیهیترین وظایف مدیریت شهری شمرده میشود. اگرچه نگهداشت شهر در زمره اصلیترین وظایف مدیریت شهری است، اما طی سالهای اخیر شهروندان از برخی اقدامات نگهداشت شهر گلایهمند هستند. مشاهدات میدانی شهروندان و بررسیهای دنیای اقتصاد از کاهش نسبی ارائه خدمات در حوزه نگهداشت شهر شامل پاکسازی و آبیاری فضای سبز طی هفتههای اخیر حکایت دارد. با توجه به به کارگیری تعداد زیادی نیروی غیر ایرانی در این بخش، خروج مهاجران از کشور طی هفتههای اخیر احتمالا در بروز شرایط کنونی اثرگذار بوده است.
طبق گفته مدیران حوزه شهری در ابتدای سال ۱۴۰۳ حدود ۱۰هزار پاکبان در سطح شهر تهران مشغول به فعالیت بودند که از این تعداد حدود ۶ هزار نفر را مهاجران افغان تشکیل میدادند. در سیزدهم بهمن ۱۴۰۳ داوود گودرزی معاون خدمات شهری و محیطزیست شهرداری تهران در بازدید از منطقه ۵ در سلسله بازدیدهای شهردار تهران از افزایش پاکبانان افغان به ۱۰ هزار نفر با هدف ارتقای خدمات نگهداشت شهر خبر داد. در عین حال همواره مسوولان شهری تاکید داشتهاند که نیروهای افغان به کار گرفته شده در بخش خدمات شهری در کشور در زمره افراد دارای مجوز قانونی کار هستند، با این وجود بررسیهای غیررسمی از خروج حداقل ۵۰ درصد پاکبانان افغان از کشور طی هفتههای اخیر حکایت دارد، موضوعی که با کاهش خدمات نگهداشت شهری میتواند چالشهایی را متوجه تهران و شهروندان آن کند.
مساله خروج تعداد قابل توجهی از پاکبانان تهرانی و تاثیر آن بر کاهش کیفیت خدمات شهری در شرایط کنونی چند سوال مهم را مطرح کرده است؛ نخست آنکه چرا بخش عمدهای از نیروهای خدمات شهری را اتباع افغان تشکیل دادهاند، سوال دوم آن است که درحالی که همواره مدیران شهری در بهکارگیری نیروهای قانونی و دارای مجوز کار تاکید داشتند، این افراد در صف اخراج از کشور قرار گرفتهاند و سوال سوم آنکه موج اخراج مهاجران چه تبعاتی را در بخش نگهداشت شهر به همراه خواهد داشت.
هزینه پایینتر بهکارگیری کارگران مهاجر نسبت به کارگران ایرانی مهمترین دلیل افزایش تعداد پاکبانان افغان در کشور طی سالهای اخیر بوده است. درواقع به کارگیری نیروی کار از شهروندان ایرانی به دلیل تقاضای دستمزد بالاتر، هزینه ارائه خدمات شهری را افزایش داده به نحوی که مدیریت شهری طی سالهای گذشته تمایل بیشتری برای بهکارگیری مهاجران داشته است. در این شرایط روند خروج مهاجران از کشور میتواند استمرار خدمت فعلی در حوزه نگهداشت شهر را با چالشهایی مواجه کند.
مدیریت شهری همواره طی سالهای اخیر در به کارگیری نیروی مهاجر دارای مجوز کار تاکید داشت؛ حال این سوال مطرح است که چرا موج اخراج مهاجران گریبان این نیروها را نیز گرفته است؟ آیا پیمانکاران حوزه نگهداشت شهر در به کارگیری مهاجر قانونی کوتاهی داشتهاند؟ پاسخ این سوال خیر است. عمده نیروهای افغان فعال در مشاغل کارگری کشور دارای مجوزهای قانونی حضور و فعالیت در کشور نظیر برگههای سرشماری و مدارک اقامتی بودهاند و این برگهها به شکل سالانه تمدید میشده است؛ اما تغییر رویکرد کلی کشور در پذیرش مهاجران باعث شد تا امسال بخش عمدهای از مدارک مهاجران در کشور تمدید نشده و به این ترتیب روند خروج آنها از کشور آغاز شد.
ساختمانسازی سختتر میشود؟
فرشید پورحاجت فعال و سرمایهگذار ساختمانی و کارشناس بازار مسکن به بروز کمبود نیروی کار در صنعت ساختمان با خروج اتباع افغان از کشور اشاره کرد و گفت: کارگران افغانستانی در حوزههای مختلفی در این صنعت شامل کارگر ساده؛ استادکار، گچکار؛ قالببند و... فعال هستند و طبیعتا خروج آنها از کشور میتواند استمرار فعالیت در این بخش را تحت الشعاع قرار دهد.
وی در ادامه در پاسخ به جایگزینی فعالان این عرصه با نیروی کار ایرانی گفت: اگرچه بخشی از جوانان هموطن با چالش بیکاری مواجه هستند، اما اغلب تمایلی به حضور و فعالیت در مشاغل کارگری در صنعت ساختمان را ندارند. بسیاری از مشاغل صنعت ساختمان در زمره مشاغل سخت و پرریسک طبقهبندی میشود و حتی در صورت پیشنهاد حقوق بالا نیز افراد تمایلی به فعالیت در این عرصهها را ندارند. درواقع یک جوان ایرانی حاضر به فعالیت در یک شغل خدماتی با نرخی به مراتب کمتر از دستمزد کارگران صنعت ساختمان است؛ چرا که کار ساختمان دشوار و پرریسک است.
این فعال ساختمانی که در استان خوزستان فعالیت دارد، گفت: کارگران افغان دارای تجربه خوبی در بسیاری از فعالیتهای بخش ساختوساز بودند؛ بنابراین خروج آنها از این بخش از سرعت اجرای پروژههای ساختوساز در کشور میکاهد. مشاغل دشواری نظیر گودبرداری، حفر چاه و اجرای نما عمدتا بر عهده مهاجران بود و در شرایط کنونی کمتر کارگر ایرانی حاضر به پذیرش ریسک این فعالیتها است. وی سهم دستمزد نیروی انسانی از کل هزینه ساخت مسکن را در شرایط کنونی حدود ۳۰ درصد عنوان کرده، اما معتقد است که با روند خروج از این بخش این سهم میتواند به ۵۰ درصد برسد.
پورحاجت گفت: نیروی انسانی سهم بالایی در رونق و رکود در بخش ساخت وسازدارد. با اختلال در بازار نیروی کار ساختمانی، رکود در بخش ساخت وساز افزایش پیدا میکند. درواقع خروج کارگر خارجی بازدهی ساخت مسکن در کشور را شدت کاهش میدهد.
مطالبه ملی مردم ایران از مسئولین بازگرداندن افغانستانیها به کشور خودشان..ما نیروی کار ایرانی خیلی داریم
بهتره به جای نگرانی از خروج افغان ها و اتباع روی پیشرفت تکنولوژی ساخت و ساز تمرکز کنیم از ابزارآلات مختلف تا مصالح و کاربرد راحتتر.
متاسفانه در کشور همیشه همه چیز برعکس
اصلا نباید میآمدند باتحمیل افغانی ها به ایرانیان کلا زندگی رابر ماسخت کردند جوا نها ی ایرانی رابین هدف وبیکار کردند و از زن و زندگی فرزند اوری محروم کردند ولی د ر عوض اوناخوشگذراندند وزاد ولد کردند
خیلی پست هستید که حاصر نیستید ده تومان ز یادتر به هم وطن خودت بدی وافغانستانی و ب ه خونوادت ترجیح میدی.فقط اخراج
از کشورهای بدون حاشیه با درآمد کم مثل م الی .غنا
بنگلادش .نپال نیرو کار ارزان وارد کنید که با ما مرز نداشته باشن د
خوب شدرفتندکمترپول توجیب بسازوبفروشهابرو دکارکرایرانی بگیری تاکارکرگشورهم پول توی جیبش برودخجالت نکشداززن وبچه هاش
از مدارس باید شروع کرد آموزش هرنوع صنعت در طول تحصیل نسبت به علاقه دانش آموزان ب اید.باشددانش.اموزی که بعد ازاین همه سال تحصیل فوقش میشه راننده یعنی راهش بیراه ب وده.بنای تحصیل کرده.مکانیک تحصیل کرده خی لی شغل های دیگر منتها سیستم وپایه تحصیل ات در کشور سرمایه داریه ول.وبدردنخوره
چرا تولانیش میکنید فرشید پور حاجت فعال و سرمایه گزار وکارشناس بگید بساز بنداز معل ومه امسال این اقا افقانیا رو گنده میکنن همچین میگه ایرانیا تمایلی ندارن کارای کا رگری انجام بدن که انگاری قبل از اینکه ای ن برادران افقانیش بیان ایران کارا مونده بود بی کارگر افقانیا هر کاری که بلدن از نیروی کار ایرانی یاد گرفتن حالا میگید اس تاد کاران و نیروهای خوبی رو از دست میدی د بگید کارگرای موفتو از دست میدیم من جوش کارم ازموقعی کهافقانیا اومدن دسمزد هر رو ز رفته پایین تر قبلا هر کسی کار خودشو ان جام میداد کار تمیز ولی الان طرف بنا هست جوشکار هست لولهکشی هرکاری بگی میگه بلدم همه کارا رو کسیف انجام میده علت چیه شما بساز بندازا که باتن کار براتون مهم نیست افقانیا رو آوردین از کارگر ایرانی کار یا د گرفتن کارگر ایرانی حالا میگید استاد کا رن وفنین لعنت به کسانی که از افقانیا تعر یف می کنه ومیخاد موندگار بشن البته شدن ا لانم که میگن بیرون کردیم من مشهدم سر ساخ تمونا پر افقانیه اونقدر فشار روی کارگر ا یرانی میارن که آخرش مجبور بشیم خودمون دس بکار بشیم دیر نیست که کارگر افقانی وایر انی همو بکشن برای افقانیا کشتن کاری ندار ه چون تو قتل و قارت بزرگ شدن خدا کنه به اونجا نرسه روحساب امسال شما بساز ب ؟؟؟؟؟ ؟
معلومه امنیت مردم برای این کج فهم مهم ن یست فقط فکر جیب خودشه تا بیشتر سود کنه
باعرض سلام من سرباز یکی از مناطق بودم فقط فسادی که اتباع دارند گفتش جز شرمساری چیز دیگری نیست این در خونه رو فقط مرد عمل جناب پزشکیان داره میبنده اگر آقایان بزارن ببنده.
قرار نیست که کشور را مثل گوشت قربانی به تصرف افاغنه وحشی و گستاخ درآوریم .افغانه ا یارانه پیدا و پنهان مردم ما را میخورند و بصورت ملخ وار زاد و ولد میکنند و برای تصرف ایران بطور بی سروصدا و خاموش برنام ه دارند.لعنت بر اون شخصی که خودش از تبار و جنس افغانی ها بود و این حرف احمقانه ر ا زد و اجداد خود را از افغانستان به ایرا ن روانه کرد.اینجا ایران است یا افغانستان عقب مانده و نامرد و گستاخ و خائن؟قطعا ا فغانها برای تصرف کشور بی صاحب ایران نقشه دارند .افغانی جایش در افغانستان است .اف غانی گساخ آب را به روی مردم سیستان و بلو چستان می بندد تا ایجاد نارضایتی و ناامنی کند و مردم آنجا را علیه ایران شاکی کند و زمینه ساز تجزیه ایران را فراهم کند.افغ انی به نفع آمریکا و اسرائیل وارد عمل میش ود و پهباد و ریز پرنده به پرواز در می آو رد .افغانی بمب گذاری و عملیات تروریستی ا نجام میدهد و هویت مشخصی ندارد.نباید افغا نها را در اینجا ماندگار کرد و وجود افغان ها خیانت بزرگی به کشور ماست که مسوولین م ا از آن بیخبر هستند.قطره چکانی اخراج نکن یدهمانگونه که ملخ وار و گله ای کشور مارا تصرف کردندسریعا و بطور انبوه اخراج شوند
دمت گرم که میفهمی واقعا افغانیا وحشی و عقب افتاده هستن زنهاشون فقط بلدن بزان و مرداشونم که هیز و هول به خاطر دختران سرزمینم همشونو بیرون کنید اینا بچه زیاد میارن که زورشون زیاد بشه از دوره رییسی که گله ای اومدن تو ایران هار شدن به نظرمن باید همشونو اعدام کنن تادوباره آویزان ایران نشن
حرف دهنتو بفهم
بلهکارفرماغقطبهفکرمنافعوجیبشمیباشد
حالامخصوصاکارهاراتعطیلمیکنند بهبهانههای
مختلفتابتواننداز دولتبهعنواینمختلفوامیا
خیلی راحتبخشودگیمالیاتوزیادهخواهی
وحشی تویی با این طرز فکرت ب همه چیز نژاد پرست انشاالله خدا خودش جوابتونو بده بهق امام حسین 🙏🙏🙏
کاری نیست که جوان ایرانی از دست تواناش ب رنیاد...وابسطه به کارگر افغانی نباشیم ون یستیم الان علم پیشرفت کرده...چرا کارگری ابزار جدید امده.که کار پیش میبره ..پیما نکار بفکر جیبت نباش ی زره پول بیشتز بده به جونای ایرانی جای دور نمیره
افغانی بجز زاد ولد چیزی بلد نیست.نه سواد ی نه هنری ..۲تا بلوک گذاشتن روی هم که هم ه بلدن..
فک کردی همه ی افغانی ها مث تو ان؟
اگه حاضری من آماده ام، تو هر کار که تو بخوای باهات مسابقه و مناظره بدم...
نه که تو بلدی موشک هوا کنی
گمشید بیرون یا خودمون دست به کار میشیم ه رررررری
الان ۲۰ میلیون افعانی دارن کشورمونو میس ازند وهمین چندروز پیش بخاطر جاسوسیها وکا رگرموسادها چه جانها که گرفته نشد گوشمون ازاین خزعبلات پراست خودتونم برید باسازند هاتون افعانستان اونجاروباهم بسازید!
اگه افغانی غیرت داشت وای میستاد کشورش رو میساخت این همه ایرانیها بدشون میاد چرا میان ایران
ساختمان های بی کیفیت توسط افغانی ها ساخت ه شده این همه ضرر به ملت وارد شده تمام س اختمان هایی که بساز بفروش ها توسط افغانی ها ساخته شده به خاطر کیفیت خیلی پایین ب اید به قیمت یک سوم قیمت به فروش برسد چون کیفیت خیلی پایینی دارن افغانی ها هنرشان کجا بود فقط هر جا وارد شوند آن جا را خر اب میکنند باید در ساختمان سازی کارگر افغ انی ممنوع باشد چون با جان و مال مردم ارت باط مستقیم دارد تمام ساختمان هایی که کار گرافغانستانی دخالت داشته بی کیفیت و نا ا یمن هستند
بساز بفروش به فکر سود خودش هست افغانی ها از یارانه مردم استفاده میکنن سودش را بس از بفروش میبره افغانی ها که هنری ندارن ب ه جز زاد و ولد بیس از حد و این که هر جا که وارد بشن همان جا را دچار بحران و بی ث باتی کنن در ضمن بعد از ورود کارگران افغا نی ساختمان هایی که توسط کارگران افغانی س اخته شده جزو نا امن ترین و بی کیفیت ترین ساختمان هاست چرا کسی جوابگو نیست این ه مه ضرر به ملت بعد میگن کارگر ارزان زندگ ی در این ساختمانها بازی با جان مردم است
خدا لعنت کنه اون کسی را که باعث شد این ه مه افغانی بیاد تو کشورمون، و ایران و تبد یل به افغانستان کردن، خدا درد بی درمون ب هش بده،این همه ایرانی رو بد بخت کردن که افعانی ها با خوشی زندگی کنن، ایرانیا بچه نیارن که افعانیا ۲۰ تا ۲۰ تا بچه بیارن خدا لعنتتون کنه خدا از روی زمین برتون دا ره شماها یا وطن فروشید یا افعانی یا از ا فغانی ها به نفع خودتون استفاده می کنید، خدا نگدره ازتون
کدام کشور با مردم خودش اینکارا میکنه تما م دنیا ۳ درصد مهاجر اگه مجبور شن ولی تو کشور ما میلیونها افغان که همه هم کارگر ه ستن وارد شد.تمام کارگرها و کارفرماها را بیکار وبدبخت کردن هنوز دولت ما متوجه نشد ه که اتباع بیگانه باعثبانی تفرقه .وخیانت هستند حتی اگر خودشون خیانت نکنن مردم هم ه از اشغال کشورشون شاکی ناراحت وترسیدن . واقعیت اینه خیلی از افغانها فرصتش پیش بی اد بلای بدتر از دشمن به سر ما میارن اونم تو زمانی که نمیشه به برادر خود اعتماد ک رد این همه افغان داخل کشور فرصت دفاع را از ما خواهد گرفت
من یه کارگر تهرانی هستم متاسفانه جای ماک ارگرایرانی ها راگرفته بودن مابیکارکارگرغ ریبه کارمیکنه افغانی ها بیرون برن خب کار گرخودی سرکارمیره باهمون دستمزده کارگردا فغانی
ُسلام شما حق توهین نداری تو اگر کار باشی بیکار نیستی فقط دنبال تفرقه افکنی هستی تو اگر زره ای شعور وفهم داشته باشی ایران وافغانستان از هم جدا نیست احمق اشتباه گرفته اید اون اسرائیل است که دشمن مسلمانان است
ازکشور مابرو بیرون افغانی ایران وافغانست ان هیچوقت هم یکی نیست دست ازسره کشورما ب ردارید عین زالو ۴۵ساله دارید خون مملکت م ارو میمکید وازهمه منابع ایران استفاده می کنید کارگر ومستاجر ایرانی رو بدبخت کردید برید گم شید تاکی میخواین سربار کشورهای دیگه باشید
سلام با بیرون رفتن افغانیا کارگر ایرانی میتونه کار کنه وشرمنده زن وبچه نشه وبخاط ر بیکاری مجبور نشه بره سراغ کارایی مثل د زدی ومواد فروشی هیچ کسی دوست نداره کار خ لاف انجام بده همه از سر بیکاری وناچاریه با بیرون مردن افغانی امار دزدی خلاف خفت گیری ومواد فروشی هم پایین میاد ومردم بدو ن دغدغه میتونن زندگی کنند
پدرومن استاد گچکار بنای میکنیم بخاطر ای ن افغان ها کار ما را گرفتن تو مملکت خودم ون کار نیست برای افعان هسن چرا چون بعضی هم وطنان ما دلشون برای هموطن نمیسوزه وطن فروشی یعنی این کار بده به ایرانی میده ا فعانی ...ما قشر کارگر ایرانی چکار کنیم ا ز دست دولت که دلش برای مردم خودش نمیسوزه بابا برن کشورشون مردم رفاه اسایش امنیت میخوان صبر مردم لبریز شده چرا نمیخواین ب فهمید
همهشماغلط میکنید
طبق تجربه از زمان به کارگیری اتباع خارجی وضعیت مسکن و کارهایی که به جای به کارگیری وطنی از اتباع استفاده شده بسیار بی کیفیت و غیر قابل عرف است.کاش جای اینکه بجای حمایت از سود جویان و نا ایرانی هایی که فقط به فکر جیبشان هستند کمی هم به فکر ایران و مردمان آن بودیم