گسترش نیوز: در طول تاریخ، ساخت سازههای بلند نهتنها یک اقدام مهندسی، بلکه نوعی نمایش قدرت، ایمان و هویت فرهنگی بوده است. تمدنها با برپا کردن برجها، منارهها و هرمهایی که آسمان را نشانه میرفتند، تلاش داشتند نام خود را در حافظه جهان ثبت کنند و تصویری ماندگار از تواناییهایشان بهجا بگذارند. این سازهها امروز همچون اسناد زندهای از نبوغ بشر عمل میکنند و هرکدام داستانی از تلاش، خلاقیت و جسارت را روایت میکنند.
در سال ۱۴۰۴، با بازنگری در دادههای تاریخی و باستانشناسی، ده سازه بلند خشتی و آجری جهان شامل هرم بزرگ جیزه، قطب منار دهلی، منار جام افغانستان، مناره ملویه سامرا، گنبد قابوس ایران، برج ناقوس شیان، مناره کالیان بخارا، مناره مسجد حلب، برجهای خشتی شوشتر و منارههای تاریخی مرو در ترکمنستان، بهعنوان شاخصترین نمونههای معماری عمودی باستان معرفی شدهاند. این فهرست نشان میدهد که چگونه جغرافیا، فرهنگ و فناوری هر تمدن در شکلگیری این بناها نقش داشته است.
هرم بزرگ جیزه همچنان در صدر این فهرست قرار دارد؛ سازهای که با ارتفاع اولیه چشمگیر خود، نهتنها یک مقبره سلطنتی، بلکه نمادی از نظم کیهانی و باورهای عمیق مصریان باستان بوده است. این هرم با وجود گذشت هزاران سال، هنوز هم معیار سنجش بسیاری از سازههای عظیم جهان است و نشان میدهد چگونه یک تمدن توانسته با ابزارهای ابتدایی، اثری چنین عظیم خلق کند.
در ادامه این فهرست، قطب منار دهلی قرار دارد؛ منارهای که با آجرهای تراشخورده و کتیبههای پیچیدهاش، ترکیبی از هنر اسلامی و سنتهای معماری هندی را به نمایش میگذارد. این سازه با ارتفاع قابل توجه خود، یکی از مهمترین نمادهای معماری دوره سلطنتی هند است و همچنان میلیونها بازدیدکننده را به خود جذب میکند.
منار جام افغانستان نیز جایگاهی ویژه در این فهرست دارد. این مناره که در دل کوهستانهای غور سر برآورده، با کاشیکاریها و خطوط کوفی خود، تصویری از شکوه فرهنگی قرن ششم هجری را به نمایش میگذارد. قرار گرفتن آن در منطقهای دورافتاده، باعث شده همچون گنجی پنهان باقی بماند و ارزش تاریخی آن دوچندان شود.
مناره ملویه سامرا، با طراحی مارپیچی و فرم منحصربهفرد خود، یکی از متفاوتترین سازههای عمودی جهان اسلام است. این مناره نهتنها از نظر معماری، بلکه از نظر کارکرد مذهبی و شهری نیز اهمیت داشته و نشاندهنده جسارت مهندسان عباسی در تجربهگری و خلق ساختارهایی فراتر از الگوهای رایج زمانه است.
در ایران، گنبد قابوس بهعنوان یکی از بلندترین برجهای آجری خالص جهان، جایگاهی ویژه در این فهرست دارد. این سازه با ارتفاع حدود هفتاد متر، شاهکاری از معماری سده چهارم هجری است که با تناسبات هندسی دقیق و طراحی آیرودینامیک خود، توانسته بیش از هزار سال در برابر باد، باران و فرسایش طبیعی مقاومت کند. حضور آن در فهرست جهانی یونسکو نیز اهمیت فرهنگی و تاریخیاش را تثبیت کرده است.
در چین، برج ناقوس شیان در نسخه تاریخی خود، نمونهای از معماری عمودی شرق آسیاست. این سازه که در دورههای مختلف بازسازی شده، در شکل اولیهاش نمادی از نظم شهری و قدرت حکومتی بوده و نقش مهمی در اطلاعرسانی و سازماندهی زندگی شهری داشته است. ترکیب چوب و سنگ در ساختار آن، نشاندهنده مهارت چینیها در استفاده از مصالح متنوع برای ایجاد سازههای بلند و مقاوم است.
در آسیای میانه، مناره کالیان بخارا یکی از برجستهترین نمونههای معماری عمودی دوره اسلامی است. این مناره با تزئینات آجری پیچیده و ارتفاع چشمگیر خود، نهتنها یک سازه مذهبی، بلکه نمادی از شکوه فرهنگی بخارا در دوران طلایی تمدن اسلامی بوده است. پایداری آن در برابر زلزلهها و جنگها، نشاندهنده مهارت سازندگان در شناخت رفتار سازهای آجر است.
در سوریه، مناره تاریخی مسجد حلب که پیش از تخریبهای اخیر یکی از بلندترین سازههای آجری منطقه بود، جایگاهی مهم در این فهرست داشت. این مناره با تزئینات هندسی و کتیبههای ظریف خود، نمونهای از معماری اسلامی شام محسوب میشد و نقش مهمی در هویت شهری حلب داشت. بازسازی آن امروز بهعنوان یکی از پروژههای مهم میراث فرهنگی جهان دنبال میشود.
در ایران، برجهای خشتی شوشتر و همچنین منارههای تاریخی مرو در ترکمنستان، نمونههایی از معماری خشتی هستند که با وجود محدودیت مصالح، توانستهاند ارتفاعی قابل توجه پیدا کنند. این سازهها نشان میدهند که چگونه تمدنهای منطقه با استفاده از خاک و آفتاب، بناهایی خلق کردهاند که هنوز هم پس از قرنها پابرجا هستند و روایتگر تاریخ و فرهنگ مردمان خودند.
در صورت تمایل به پیگیری اخبار روز حوزه مسکن و آخرین تحولات در بازار اجاره، سرویس راه و مسکن پایگاه خبری گسترش نیوز را دنبال کنید.
