آنچه امروز در پروژههای نهضت ملی مسکن پرند دیده میشود، بیش از آنکه یک «توقف رسمی» باشد، نوعی فرسایش تدریجی اعتماد است. متقاضیانی که طی ماههای اخیر چندین مرحله آورده پرداخت کردهاند، انتظار دارند دستکم نشانههایی روشن از پیشرفت ببینند؛ اما وقتی میانگین ۳۰ درصدی پیشرفت فیزیکی در عمل به رکود برخی بلوکها ترجمه میشود، این عدد دیگر آرامشبخش نیست. فاصله میان آمارهای اداری و مشاهدات میدانی، این تصور را تقویت میکند که پروژهها بهجای حرکت هماهنگ، به جزیرههایی جداگانه تبدیل شدهاند که هر کدام با سرعت و سرنوشت متفاوتی جلو میروند.
در چنین فضایی، تداوم مطالبه آورده بدون همزمانی با شتاب ساخت، فشار روانی و مالی مضاعفی بر خانوارها وارد میکند؛ خانوادههایی که نه امکان انصراف آسان دارند و نه تصویری شفاف از زمان تحویل. این وضعیت، اگر ادامه یابد، میتواند از یک مسئله اجرایی به یک بحران اجتماعی کوچک اما پرصدا تبدیل شود، زیرا احساس «پرداخت بدون پیشرفت» بهمرور جای امید به خانهدار شدن را میگیرد. اگر مدیریت جدید نتواند بهزودی با نشانههای ملموس، روایت رکود را بشکند، پرند ممکن است از نماد «تحول عمرانی» به نمونهای از وعدههای نیمهتمام تغییر چهره دهد.
طبق اطلاعات دریافتی، پروژههای نهضت ملی مسکن پرند در ماههای گذشته در رکود مانده ولی مطالبه آورده ادامه دارد.
با گذشت حدود ۶ ماه از تغییرات مدیریتی، آنچه در میدان پروژههای عمرانی پرند- به ویژه طرحهای مرتبط با نهضت ملی مسکن- دیده میشود، نه شتاب چشمگیر، بلکه تصویری از رکود نسبی و تأخیر در برخی فازهاست.
میانگین پیشرفت فیزیکی پروژههای نهضت ملی مسکن (مسکن ملی) را حدود ۳۰ درصد اعلام کرده و وعدههای متعددی در رابطه با تحویل واحدهای این طرح از سوی مسئولان مربوطه داده شده است.
این در حالی است که بسیاری از متقاضیان میگویند در بلوکها و پروژههای خاص، پیشرفت محسوس و قابل مشاهدهای رخ نداده و بازدیدهای میدانیشان رکود نسبی را تأیید میکند.
در شرایطی که هزاران متقاضی با آوردههای چندصد میلیونی (و اکنون بیش از یک میلیارد تومان در مجموع برای برخی واحدها) در پروژههای نهضت ملی مسکن پرند مشارکت کردهاند، انتظار طبیعی، انتشار منظم و جامع گزارش پیشرفت فیزیکی هر پروژه، وضعیت تأمین مالی، برنامه زمانبندی و موانع اجرایی است.
با این حال طی ماههای اخیر، شرکت عمران پرند عملاً در قبال مهمترین پروژهها سکوت نسبی اختیار کرده و گزارشهای شفاف و مستمر (به ویژه تفکیکشده بر اساس فاز و پیمانکار) منتشر نشده است.
این وضعیت شائبه «محرمانه شدن آمار» را در میان متقاضیان تقویت کرده است، در حالی پروژههای نهضت ملی مسکن نه محرمانهاند و نه منابع آن خصوصی است. در سایت شرکت عمران پرند به نشانی parand.ntdc.ir هیچ آیتمی درباره روند پیشرفت پروژههای نهضت ملی مسکن وجود ندارد.
در چنین فضایی شرکت عمران پرند پیامکهایی برای تکمیل آورده ارسال کرده؛ مثلاً مطالبه علیالحساب تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان با تأکید بر «جلوگیری از افزایش هزینههای ناشی از تأخیر در تأمین اعتبار.» متن پیامک به شرح زیر است:
«با سلام و احترام. متقاضی محترم مسکن ملی پرند خواهشمند است به جهت جلوگیری از افزایش هزینههای ناشی از تاخیر در تامین اعتبار برای پیشبرد پروژه هرچه سریعتر نسبت به تکمیل آورده خود بهصورت علیالحساب تا سقف مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان اقدام فرمایید.»
در این شرایط پرسش اساسی متقاضیان روشن است؛ وقتی پیشرفت فیزیکی در بسیاری از پروژهها قابل مشاهده نیست و گزارش شفاف جامعی ارائه نمیشود، مبنای مطالبه مرحله جدید آورده چیست؟ آیا تأخیرها صرفاً ناشی از کمبود آورده متقاضیان است یا عوامل دیگری مانند ضعف در مدیریت زنجیره تأمین، مشکلات پیمانکاران، تأخیر در تسهیلات بانکی و خدمات زیربنایی (آب، برق، گاز) نقش اصلی را دارند؟ اگر پروژهها مطابق برنامه پیش نرفته سهم مدیریت شهری، کارفرما و دستگاههای خدماترسان در این وضعیت چقدر است؟
طی ماه های گذشته تا امروز نه گزارش عملکرد ۶ ماههای منتشر شده، نه نشست رسانهای با حضور خبرنگاران و نه آمار پیشرفت مستمر و تفکیکشدهای در دسترس عموم قرار گرفته است. در مقابل تنها خروجی ملموس برای بسیاری از متقاضیان، پیامکهای مکرر مطالبه آورده بیشتر بوده است. تحول عمرانی پیش از هر چیز نیازمند شفافیت، پاسخگویی و گزارشدهی مستمر است. پروژهای که منابع آن عمدتاً از جیب مردم تأمین میشود، نمیتواند بدون ارائه صورت وضعیت شفاف و بهروز صرفاً از مردم مطالبه جدید داشته باشد.
در این شرایط بلاتکلیفی ضرورت دارد تا شرکت عمران پرند به پرسشهای زیر پاسخ دهد؛
درصد دقیق پیشرفت فیزیکی هر پروژه (تفکیکشده بر اساس فاز، بلوک و پیمانکار) چقدر است؟
میزان منابع جذبشده از متقاضیان و تسهیلات بانکی تا کنون چقدر بوده است؟
تأخیرهای ایجادشده ناشی از چه عواملی (کمبود نقدینگی، تورم مصالح، مشکلات بانکی، خدمات زیربنایی و ...) است؟
تا زمانی که این پرسشها بیپاسخ بماند، پیامکهای مطالبه وجه نهتنها کمکی به پیشبرد پروژه نخواهد کرد، بلکه اعتماد و سرمایه اجتماعی طرحهای حمایتی مسکن را نیز تضعیف میکند. شش ماه پس از وعده «تحول»، پرند بیش از هر چیز به شفافیت واقعی نیاز دارد؛ شفافیتی که مشخص کند رکود نسبی فعلی ناشی از کمبود منابع است یا ضعف در مدیریت و هماهنگی. متقاضیان همچنان در انتظار پاسخهای مستند و ارائه گزارشهای شفاف میدانی هستند. در این میان برخی متقاضیان نیز به دلیل نبود افق روشن درباره زمان تحویل واحدها، موضوع انصراف از پروژههای نهضت ملی مسکن را مطرح کرده اند.
