سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران، با اشاره به سبد معیشتی که مبنای تعیین حداقل دستمزد قرار میگیرد، نوشت این سبد نه با واقعیتهای بازار همخوانی دارد و نه حتی همان رقم ناقص آن بهطور کامل در مزد کارگران لحاظ میشود. به گفته او، زمانی که هزینه حداقلی زندگی یک خانوار کارگری در سال ۱۴۰۴ بین ۳۵ تا ۴۵ میلیون تومان برآورد میشود، پرداخت دستمزدی حدود ۱۲ میلیون تومان به معنای نهادینهکردن فقر است، نه کنترل آن.
او تأکید کرد سبد معیشت باید تضمینکننده بقا، کرامت انسانی و بازتولید نیروی کار باشد، نه ابزاری برای توجیه کاهش قدرت خرید. گلپور پیشنهاد داد اگر سیاستگذاران این سبد را واقعبینانه میدانند، همین اقلام را بهصورت ماهانه به جای دستمزد نقدی در اختیار کارگران قرار دهند.
به گفته رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران، مشکل امروز کارگران «زیادهخواهی» نیست، بلکه کوچکشدن برنامهریزیشده سفرهای است که دیگر چیزی برای حذف در آن باقی نمانده است. بر اساس محاسبات جدول کمیته مزد شورای عالی کار برای خانوار ۳.۳ نفره، سهم گروههای مختلف هزینهای به شرح زیر تعیین شده است:
سهم خوراک شامل نان، برنج، گوشت قرمز، مرغ، ماهی، تخممرغ، لبنیات، حبوبات، روغن، قند و شکر، میوه و سبزی بین ۳۰ تا ۳۵ درصد.
هزینههای مسکن شامل اجاره، شارژ، آب، برق و گاز بین ۳۵ تا ۴۵ درصد را به خود اختصاص داده است.
پوشاک و کفش شامل لباس فصلی، کفش و لباس کار بین ۵ تا ۷ درصد.
بهداشت و درمان شامل دارو، ویزیت و درمان سرپایی بین ۷ تا ۹ درصد.
حملونقل درونشهری بین ۵ تا ۶ درصد.
ارتباطات شامل تلفن و اینترنت بین ۲ تا ۳ درصد.
آموزش و سایر خدمات شامل آموزش حداقلی، لوازم ضروری خانه و هزینههای پیشبینینشده بین ۵ تا ۷ درصد.
این ارقام بر اساس حداقل نیازهای کالری و غیرکالری برای یک خانوار ۳.۳ نفره در شرایط استاندارد و توسط کمیته مزد محاسبه شدهاند. در این میان، گروه مسکن بالاترین سهم را در سبد معیشت دارد که بیانگر فشار شدید اقتصادی بر خانوارهای کارگری است.
گلپور یادآور شد که در این سبد، هزینههایی مانند پسانداز، اقساط و بدهیها، درمانهای تخصصی و بلندمدت، تفریح واقعی، هزینههای ازدواج، فرزندآوری و سالمندی لحاظ نشده است. به گفته او، این سبد صرفاً حداقل بقا را پوشش میدهد و به تنهایی تضمینکننده زندگی شرافتمندانه نیست، بلکه تنها تلاش میکند نیازهای زیر خط فقر مطلق را پاسخ دهد و امکان حضور حداقلی فرد در جامعه را فراهم کند، آن هم با کاستیهای جدی در رفاه و کرامت انسانی.
