آیا زگیل تناسلی واگیر دارد؟ حقایق علمی درباره انتقال، پیشگیری و HPV

موضوع سلامت جنسی و عفونت‌های مقاربتی (STIs) همواره با سوالات و نگرانی‌های زیادی همراه است. یکی از رایج‌ترین و در عین حال بحث‌برانگیزترین این عفونت‌ها، زگیل تناسلی (Genital Warts) است. اگر شما یا شریک جنسی‌تان متوجه زائده‌های گوشتی کوچک در ناحیه تناسلی شده‌اید، اولین و مهم‌ترین سوالی که به ذهن می‌رسد این است: "آیا زگیل تناسلی واگیر دارد؟"

پاسخ کوتاه و صریح پزشکی به این سوال "بله" است. زگیل تناسلی بسیار مسری است. اما داستان به همین‌جا ختم نمی‌شود. عامل اصلی این بیماری، یعنی ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، رفتاری پیچیده دارد و حتی زمانی که هیچ علامتی روی پوست وجود ندارد، می‌تواند منتقل شود. طبق آمارهای مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC)، اکثر افراد فعال جنسی در مقطعی از زندگی خود به نوعی از این ویروس مبتلا می‌شوند.

در این مقاله جامع، ما فراتر از پاسخ‌های ساده می‌رویم و مکانیزم دقیق انتقال، دوره نهفتگی، روش‌های پیشگیری و واقعیت‌های علمی درباره این ویروس شایع را بررسی می‌کنیم تا شما بتوانید با آگاهی کامل از سلامت خود محافظت کنید.

⚠️ سلب مسئولیت پزشکی (Medical Disclaimer): محتوای این مقاله صرفاً برای اهداف آموزشی و اطلاع‌رسانی گردآوری شده است و نباید جایگزین توصیه، تشخیص یا درمان حرفه‌ای پزشکی شود. برای یافتن متخصص اورولوژی در تهران می‌توانید به سایت دکتریاب مراجعه کنید. همیشه در مورد هرگونه سوالی که در رابطه با یک وضعیت پزشکی دارید، با پزشک یا سایر ارائه‌دهندگان خدمات بهداشتی واجد شرایط مشورت کنید. هرگز به دلیل مطالبی که در این وب‌سایت خوانده‌اید، توصیه‌های پزشکی حرفه‌ای را نادیده نگیرید یا در جستجوی آن تاخیر نکنید.

زگیل تناسلی چیست و عامل آن کدام است؟

زگیل‌های تناسلی توده‌های نرم و گوشتی هستند که روی اندام‌های تناسلی ظاهر می‌شوند. آن‌ها می‌توانند باعث درد، ناراحتی و خارش شوند. عامل ایجادکننده این زگیل‌ها، ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است.

نقش ویروس HPV

ویروس HPV شایع‌ترین عفونت مقاربتی در جهان است. بیش از ۱۰۰ نوع مختلف از این ویروس وجود دارد که به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

1. HPV کم‌خطر (Low-risk): این نوع (به‌ویژه تیپ‌های ۶ و ۱۱) باعث ایجاد زگیل تناسلی می‌شوند اما به ندرت به سرطان منجر می‌شوند.
2. HPV پرخطر (High-risk): این نوع (مانند تیپ‌های ۱۶ و ۱۸) معمولاً زگیل ایجاد نمی‌کنند اما می‌توانند منجر به سرطان دهانه رحم، مقعد و گلو شوند.

نکته آماری: طبق گزارش انجمن سرطان آمریکا (ACS)، حدود ۹۰ درصد از موارد زگیل تناسلی توسط دو تیپ ۶ و ۱۱ ویروس HPV ایجاد می‌شوند.

آیا زگیل تناسلی واگیر دارد؟ (حقایق انتقال)

بله، زگیل تناسلی به شدت مسری است. در واقع، HPV آنقدر شایع است که تقریباً تمام مردان و زنان فعال جنسی که واکسن نزده‌اند، در مقطعی از زندگی خود به آن مبتلا می‌شوند.

تماس پوست با پوست (Skin-to-Skin Contact)

برخلاف بسیاری از بیماری‌های مقاربتی که از طریق مایعات بدن (مانند منی یا خون) منتقل می‌شوند، HPV عمدتاً از طریق تماس پوست با پوست منتقل می‌شود. این یعنی برای انتقال ویروس، لزوماً نیازی به رابطه جنسی همراه با دخول (Intercourse) نیست. هرگونه تماس اصطکاکی بین ناحیه تناسلی دو نفر می‌تواند باعث انتقال ویروس شود.

انتقال بدون علائم (Asymptomatic Shedding)

یکی از خطرناک‌ترین ویژگی‌های HPV، قابلیت انتقال آن در غیاب علائم ظاهری است. بسیاری از افراد تصور می‌کنند اگر زگیل قابل مشاهده‌ای ندارند، نمی‌توانند بیماری را منتقل کنند. این باور کاملاً اشتباه است. ویروس می‌تواند در سلول‌های پوست فعال باشد و به شریک جنسی منتقل شود، حتی اگر هیچ زائده‌ای روی پوست دیده نشود.

روش‌های انتقال زگیل تناسلی (جدول مقایسه‌ای)

شناخت راه‌های واقعی انتقال و جدا کردن آن‌ها از افسانه‌های رایج، برای پیشگیری از اضطراب بیهوده ضروری است.

دوره کمون و زمان بروز علائم

یکی از دلایلی که کنترل زگیل تناسلی را دشوار می‌کند، دوره نهفتگی (Incubation Period) طولانی آن است.

• ویروس خاموش: پس از تماس جنسی با فرد آلوده، ممکن است علائم بلافاصله ظاهر نشوند.
• زمان بروز: زگیل‌ها ممکن است هفته‌ها، ماه‌ها یا حتی سال‌ها پس از تماس جنسی ظاهر شوند.
• پیامد: به همین دلیل، تشخیص اینکه دقیقاً چه زمانی و از چه کسی ویروس را دریافت کرده‌اید، اغلب غیرممکن است. ممکن است شما سال‌ها پیش مبتلا شده باشید اما علائم آن اکنون به دلیل تضعیف موقت سیستم ایمنی ظاهر شده باشد.

چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟

هر کسی که فعالیت جنسی دارد در معرض خطر است، اما عوامل زیر احتمال ابتلا و بروز علائم را افزایش می‌دهند:

1. سن: افراد زیر ۳۰ سال بیشتر در معرض خطر هستند.
2. سیگار کشیدن: مطالعات نشان داده‌اند که مصرف دخانیات سیستم ایمنی را تضعیف کرده و احتمال ماندگاری ویروس HPV در بدن و عود زگیل‌ها را افزایش می‌دهد.
3. سیستم ایمنی ضعیف: افراد مبتلا به HIV/AIDS یا کسانی که داروهای پیوند عضو مصرف می‌کنند، کمتر قادر به مبارزه با ویروس هستند.
4. سابقه عفونت‌های دیگر: ابتلا به سایر بیماری‌های مقاربتی ممکن است خطر ابتلا را افزایش دهد.

تشخیص و جلوگیری از انتقال

هیچ راه قطعی برای جلوگیری از تمام عفونت‌های HPV وجود ندارد، اما می‌توان ریسک را به شدت کاهش داد.

۱. واکسن گارداسیل (Gardasil 9)

مهم‌ترین خط دفاعی، واکسیناسیون است. واکسن Gardasil 9 بدن را در برابر ۹ تیپ شایع HPV (شامل تیپ‌های ۶ و ۱۱ که عامل زگیل هستند و تیپ‌های پرخطر سرطان‌زا) ایمن می‌کند.

• زمان ایده‌آل: CDC توصیه می‌کند واکسیناسیون در سنین ۱۱ تا ۱۲ سالگی انجام شود، اما تا سن ۲۶ سالگی (و گاهی تا ۴۵ سالگی با نظر پزشک) نیز توصیه می‌شود.

۲. استفاده از کاندوم و سد دهانی

استفاده مداوم و صحیح از کاندوم لاتکس می‌تواند خطر انتقال را کاهش دهد، اما آن را به صفر نمی‌رساند. چرا؟ زیرا HPV می‌تواند در نواحی از پوست (مانند کیسه بیضه یا اطراف مقعد) که توسط کاندوم پوشانده نمی‌شود، زندگی کند.

۳. محدود کردن شرکای جنسی

داشتن رابطه تک‌همسری (Monogamy) با شریکی که او نیز تنها با شما رابطه دارد، ریسک ابتلا را کاهش می‌دهد.

۴. عدم دستکاری زگیل‌ها

اگر زگیل فعال دارید، از تیغ زدن موهای زائد ناحیه تناسلی خودداری کنید، زیرا این کار باعث پخش شدن ویروس به نواحی اطراف و تشدید زگیل‌ها می‌شود.

زگیل تناسلی در بارداری

زنان باردار مبتلا به زگیل تناسلی اغلب نگران انتقال ویروس به نوزاد هستند.

• تغییرات هورمونی: در دوران بارداری، به دلیل تغییرات هورمونی و سیستم ایمنی، زگیل‌ها ممکن است رشد کنند، تکثیر شوند یا خونریزی کنند.
• خطر برای نوزاد: انتقال ویروس به نوزاد هنگام زایمان بسیار نادر است. با این حال، در موارد نادر، نوزاد ممکن است دچار پاپیلوماتوز تنفسی راجعه (RRP) شود که باعث ایجاد زگیل در گلو می‌شود.
• زایمان: زگیل تناسلی معمولاً مانعی برای زایمان طبیعی نیست، مگر اینکه زگیل‌ها آنقدر بزرگ باشند که کانال زایمان را مسدود کنند (که در این صورت سزارین توصیه می‌شود).

سایت نوبت دهی پزشکان : دکتریاب