از سال ۲۰۱۴ تا کنون، تولید برق چین با شتابی بیسابقه رشد کرده و افزایش ۷۴ درصدی را تجربه کرده است، رقمی که بیش از ده برابر رشد مشابه در ایالات متحده به شمار میرود. این جهش بزرگ نه تنها نشاندهنده توسعه سریع زیرساختهای انرژی چین است، بلکه تصویر روشنی از اولویتهای استراتژیک این کشور در تأمین انرژی پایدار ارائه میدهد.
در سال ۲۰۲۴، تولید برق چین از مرز ۱۰ هزار تراواتساعت عبور کرد و این میزان بیش از دو برابر کل تولید هر کشور دیگر در جهان بوده است. چنین آماری بیانگر آن است که چین اکنون بدون شک بزرگترین بازیگر در عرصه تولید انرژی الکتریکی به شمار میرود و میتواند تأثیر قابلتوجهی بر بازارهای جهانی انرژی و سیاستهای محیطزیستی داشته باشد.
این رشد چشمگیر، علاوه بر افزایش ظرفیت تولید، نشاندهنده سرمایهگذاریهای گسترده در حوزههای انرژی تجدیدپذیر و شبکههای توزیع برق است که چین را به پیشگام نوآوریهای انرژی و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی تبدیل کرده است.
تقاضای جهانی برق با برقیسازی، رشد صنعت و گسترش انفجاری مراکز داده هوش مصنوعی با سرعت در حال افزایش است. اما یک کشور فاصلهای چشمگیر با دیگر کشورها ایجاد کرده است. چین اکنون بیش از دو برابر هر کشور دیگری در جهان برق تولید میکند.
این نمودار تولید برق کشورهای برتر جهان در این حوزه را بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ دنبال میکند و اوجگیری خارقالعاده تولید برق در چین را نشان میدهد. دادهها از گزارش آماری انرژی جهان تهیه شدهاند.
در سال ۲۰۱۴، چین حدود ۵,۷۹۵ تراواتساعت برق تولید میکرد و همان زمان هم جلوتر از آمریکا بود. تا سال ۲۰۲۴ این رقم به ۱۰٬۰۸۷ تراواتساعت رسید که افزایشی ۷۴ درصدی در تنها یک دهه را نشان میدهد. در همین بازه، تولید برق در آمریکا از ۴,۳۶۳ به ۴,۶۳۵ تراواتساعت رسید که رشدی حدود ۶ درصد محسوب میشود.
در سال ۲۰۲۴، چین بیش از دو برابر آمریکا و نزدیک به پنج برابر هند برق تولید کرده است.
| کشور | ۲۰۱۴ (تراواتساعت) | ۲۰۱۶ | ۲۰۱۸ | ۲۰۲۰ | ۲۰۲۲ | ۲۰۲۴ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| چین | ۵,۷۹۴.۵ | ۶,۱۳۳.۰ | ۷,۱۶۶.۰ | ۷,۷۷۹.۱ | ۸,۸۴۸.۷ | ۱۰,۰۸۶.۹ |
| ایالات متحده | ۴,۳۶۳.۳ | ۴,۳۴۸.۹ | ۴,۴۶۴.۵ | ۴,۲۸۷.۶ | ۴,۵۳۷.۷ | ۴,۶۳۴.۸ |
| هند | ۱,۲۵۸.۷ | ۱,۳۹۴.۹ | ۱,۵۷۲.۰ | ۱,۵۷۱.۰ | ۱,۸۰۶.۱ | ۲,۰۳۰.۲ |
| روسیه | ۱,۰۶۴.۲ | ۱,۰۹۱.۰ | ۱,۱۰۹.۲ | ۱,۰۸۵.۴ | ۱,۱۶۶.۹ | ۱,۲۰۹.۳ |
| ژاپن | ۱,۰۶۲.۷ | ۱,۰۶۳.۷ | ۱,۰۸۲.۹ | ۱,۰۱۱.۰ | ۱,۰۴۰.۶ | ۱,۰۱۶.۴ |
این توسعه سریع بازتابی از مقیاس عظیم صنعتی، شهرنشینی و جایگاه چین در تولید جهانی است.
دسترسی گسترده به برق نسبتاً ارزان اکنون به عنوان یک مزیت راهبردی دیده میشود، بهویژه در دورهای که مدلهای هوش مصنوعی و مراکز داده به انرژی بسیار زیادی نیاز دارند.
ایلان ماسک در نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفته بود جهان ممکن است بهزودی تراشههای نیمهرسانای بیشتری نسبت به ظرفیت برق برای راهاندازی آنها تولید کند، بهجز در چین. او تأکید کرد رشد تولید برق در این کشور «فوقالعاده» است و آن را یک برتری استراتژیک دانست.
هند تنها اقتصاد بزرگ دیگری است که رشد مداوم و بالایی در زمینه تولید برق داشته است. تولید برق این کشور از حدود ۱,۲۵۹ تراواتساعت در سال ۲۰۱۴ به بیش از ۲,۰۳۰ تراواتساعت در ۲۰۲۴ رسیده که افزایشی بیش از ۶۰ درصد را نشان میدهد.
هرچند هنوز فاصله زیادی با چین دارد، مسیر هند در تولید برق، با رشد اقتصاد و افزایش رو به رشد تقاضای انرژی از سوی طبقه متوسط همخوانی دارد.
روسیه و ژاپن جمع چهار کشور اول بزرگ تولیدکننده برق را کامل میکنند، اما روایت آنها با چین و هند متفاوت است. تولید روسیه از ۱,۰۶۴ تراواتساعت در ۲۰۱۴ به ۱,۲۰۹ تراواتساعت در ۲۰۲۴ رسیده که رشد ملایمی را نشان میدهد و بیشتر با تقاضای صنعتی و صادرات مرتبط است.
تولید برق در ژاپن اما طی یک دهه گذشته تقریباً بدون رشد مانده است. تولید برق در این کشور از ۱,۰۶۳ تراواتساعت در ۲۰۱۴ به ۱,۰۱۶ تراواتساعت در ۲۰۲۴ رسیده و در این میان نوسانهایی هم داشته است. رشد اقتصادی کندتر، چالشهای جمعیتی و تغییر ترکیب منابع انرژی از دلایل اصلی این وضعیت به شمار میروند.
