با نزدیک شدن به آغاز سال ۱۴۰۵، هزاران متقاضی «نهضت ملی مسکن» در حالی وارد سال جدید میشوند که هنوز تصویر روشنی از آینده خانهدار شدن خود ندارند. پروژههایی که قرار بود امید تازهای برای طبقات متوسط و کمدرآمد باشند، حالا برای بسیاری به منبعی از بلاتکلیفی، نگرانی و فشار مالی تبدیل شدهاند؛ بهویژه آنکه بخش قابلتوجهی از این افراد، در کنار اقساط آورده، همچنان اجارهنشین باقی ماندهاند.
یکی از مهمترین دغدغهها، رشد مداوم هزینه ساخت و سهم آورده متقاضیان است. در حالی که بسیاری از ثبتنامکنندگان با برآوردهای چند سال قبل وارد طرح شدهاند، افزایش قیمت مصالح ساختمانی، دستمزدها و خدمات فنی باعث شده مبالغ پرداختی از توان مالی خانوارها فراتر برود. این شکاف میان وعدههای اولیه و واقعیتهای امروز، اعتماد عمومی به طرح را بهطور محسوسی تضعیف کرده است.
مسئله زمان تحویل واحدها نیز به بحرانی جدی تبدیل شده است. بسیاری از پروژهها با تأخیرهای طولانی مواجهاند و تاریخهای اعلامشده بارها به تعویق افتادهاند. این وضعیت، برنامهریزی زندگی متقاضیان را مختل کرده؛ خانوادههایی که با امید به تحویل واحد، تصمیمهای مهمی مانند تمدید اجارهنامه، جابهجایی یا حتی فرزندآوری را به تعویق انداختهاند، حالا در وضعیت تعلیق دائمی قرار دارند.
از سوی دیگر، ابهام در میزان اقساط و نرخ سود تسهیلات بانکی، نگرانی تازهای ایجاد کرده است. بسیاری از متقاضیان هنوز نمیدانند پس از تحویل واحد، دقیقاً چه مبلغی باید ماهانه به بانک بپردازند. در شرایطی که تورم عمومی و هزینههای معیشت بهشدت بالا رفته، ترس از اقساط سنگین و ناتوانی در بازپرداخت، سایهای سنگین بر آینده این طرح انداخته است.
کیفیت ساخت و محل پروژهها نیز به دغدغهای فزاینده تبدیل شده است. برخی متقاضیان نگراناند که واحدهایی که قرار است تحویل بگیرند، از نظر استانداردهای فنی، دسترسی به خدمات شهری، حملونقل و زیرساختها، فاصله زیادی با یک زندگی قابل قبول داشته باشد. این نگرانی وجود دارد که نهضت ملی مسکن به جای حل مشکل مسکن، به تولید انبوهی از واحدهای کمکیفیت در حاشیه شهرها منجر شود.
در آستانه سال نو، متقاضیان بیش از هر چیز به شفافیت، برنامهزمانی دقیق و صداقت در اطلاعرسانی نیاز دارند. اگر قرار است نهضت ملی مسکن همچنان بهعنوان بزرگترین پروژه مسکنسازی کشور معرفی شود، باید امید از دسترفته متقاضیان را با پاسخهای روشن، تعهدات اجرایی و اصلاح مسیر بازگرداند؛ وگرنه سال ۱۴۰۵ ممکن است برای بسیاری از این خانوارها، نه سال خانهدار شدن، بلکه سال عمیقتر شدن بیاعتمادی باشد.
یک نماینده مجلس گفت: وزارت راه گزارش روشنی از تأمین زمین و تحویل واحدهای نهضت ملی مسکن ارائه داده و جدول زمانی مشخص شده است.
غلامرضا شریعتی اندراتی، عضو کمیسیون عمران مجلس با اشاره به چالشهای یکساله در اجرای نهضت ملی مسکن، تأکید کرد: زمینهای واگذار شده باید همراه با زیرساختهای کامل در اختیار متقاضیان قرار گیرند تا روند ساخت مسکن متوقف نشود و مردم از پرداخت هزینههای اضافی معاف شوند. جلسه هفته گذشته با حضور وزیر راه و معاونانش به جمعبندی مناسبی رسید و زمانبندی مشخص برای اجرای طرح تعیین شد.
غلامرضا شریعتی اندراتی درباره روند اجرای نهضت ملی مسکن گفت: متأسفانه در یک سال گذشته، چالشهای متعددی میان مجلس و وزارت راه و شهرسازی در خصوص تأمین زمین وجود داشت. هفته گذشته جلسهای با حضور وزیر و معاونان برگزار شد که موضوع مسکن بهویژه بحث تأمین زمین بررسی شد. در نهایت قرار شد شهرهایی که سایتهای آنها مسدود یا متوقف شده، مجددا فعال شوند و تأمین زمین با سرعت بیشتری انجام گیرد. تاکید وزیر بر این بود که زمین باید آماده و همراه با زیرساختهای کامل مانند آب، برق و گاز به متقاضیان تحویل شود تا مردم مجبور به پرداخت هزینههای سنگین نباشند.
شریعتی اندراتی ادامه داد: با وجود برگزاری جلسات متعدد در طول سال، جلسه هفته گذشته به جمعبندی مناسبی رسید و برای اجرای تصمیمات، زمانبندی مشخصی تعریف شد. گزارش شفافی از عملکرد وزارت راه و شهرسازی به مجلس ارائه شد که شامل وضعیت تحویل زمین، مراحل ساخت مسکن و نحوه پرداخت تسهیلات بود. بیش از دو ساعت، جزئیات مورد بررسی قرار گرفت.
وی درباره ارائه جدول زمانبندی تحول واحدهای نهضت ملی گفت: در جلسه هفته گذشته، جدولهای زمانی تا حد زیادی شفاف شد. سازمان ملی زمین و مسکن و معاون مسکن وزارتخانه گزارش مفصلی ارائه کردند تا مشخص شود چه تعداد واحد مسکونی در چه بازههای زمانی تحویل داده خواهد شد. این زمانبندیها در چارچوب برنامه پنجساله هفتم توسعه تعریف شده است.
شریعتی اندراتی درباره تأخیر شورای عالی شهرسازی در صدور مجوزهای واگذاری زمین اظهار داشت: متولی مستقیم زمین، وزارت راه و شهرسازی است؛ بهویژه معاونت مسکن و سازمان ملی زمین و مسکن. اگر مسئول مشخصی بخواهد معرفی شود، وزارت راه و شهرسازی مسئول مستقیم است. هدف وزارتخانه این است که زمین با تمامی زیرساختهای لازم آماده و فرآیند واگذاری جامع و کامل انجام شود.
