مفهوم «خودترمیمی» در آسفالت، دیگر یک توهم نیست و در آغاز سال ۲۰۲۶ شاهد تکامل مواد جدیدی هستیم که میتوانند مانند پوست انسان، زخمهای سطح جاده را درمان کنند. این آسفالتهای نوین اغلب از کپسولهای حاوی باکتریهای غیرضروری یا رزینهای فشار قوی تشکیل شدهاند که هنگام ایجاد ترک، به واسطه آب یا فشار وزن خودروها فعال شده و شکافها را پر میکنند.
این فناوری نه تنها هزینههای نگهداری را به شدت کاهش میدهد، بلکه با جلوگیری از نفوذ آب به زیرساختها، عمر مفید جادهها را تا دهها سال افزایش میدهد و رفاه شهروندان را تضمین میکند.
در کنار خودترمیمی، جادههای نوین و فناورانه به مبدلهای انرژی عظیمی تبدیل شدهاند. با پیشرفت تکنولوژی فتوولتائیک، حالا میتوان صفحات خورشیدی مقاوم و شفاف را مستقیماً روی سطح جاده نصب کرد تا نور خورشید در طول روز جذب و در شب برای روشنایی خیابانها یا تغذیه شبکه شهری مورد استفاده قرار گیرد. این جادههای خورشیدی حتی قابلیت گرم کردن خود برای ذوب برف در زمستانهای سرد را دارند و نمادی از هوشمندی در مدیریت انرژیهای تجدیدپذیر محسوب میشوند.
یکی از نمادینترین پیادهسازیهای این هوشمندی در هلند اجرا شده است؛ جایی که طرح "جادههای درخشان" (Glowing Lines) با استفاده از رنگهای فسفری خاص، خطکشیهای جادهها را به چراغهای غیرالکتریکی تبدیل کرده است. این رنگها در طول روز انرژی خورشید را ذخیره میکنند و تا ۱۰ ساعت در شب با نور ملایم درخشان میشوند. این نوآوری علاوه بر کاهش مصرف برق و حذف نیاز به چراغهای حاشیهای حاشیه جاده در مناطق روستایی، امنیت رانندگی را در شب با هدایت بصری بهتر افزایش داده و زیبایی شگفتانگیزی به مناظر شبانه بخشیده است.
در همین حال، کشور فرانسه با پروژه "واتوی" (Wattway) پیشگام استفاده از صفحات خورشیدی پوشاننده سطح جادهها شده است. این کفپوشهای فتوولتائیک که در بخشهایی از بزرگراههای فرانسه نصب شدهاند، توانایی تولید برق کافی برای هزاران خانه را دارند. اگرچه چالشهایی در مورد دوام و هزینه این صفحات وجود داشته، اما نسخههای بهینهشده آن در سال ۲۰۲۵ اکنون در خیابانها قابل مشاهده هستند و نشان میدهند که جادهها میتوانند منبعی تمیز برای پاسخگویی به بخشی از انرژی جهان باشند.
نمونه دیگر خلاقیت در ساخت جاده، پروژه "پلاستیکرود" (PlasticRoad) است که در کشور هلند کلید خورده و اکنون به گزینهای جهانی تبدیل شده است. در این روش، بخشهای پیشساخته از پلاستیکهای بازیافتی دریایی و شهری ساخته میشوند و سپس به هم وصل میشوند. این جادههای پلاستیکی توخالی هستند و فضای داخلی آنها میتواند برای عبور کابلها و آبها استفاده شود. این سازهها سبکتر از آسفالت هستند، عمر طولانیتری دارند و نصب آنها تنها چند روز زمان میبرد که این امر ترافیک ناشی از تعمیرات طولانی را به حداقل میرساند.
علیه مشکلات باتری خودروهای الکتریکی، کشور سوئد با پروژه "eRoadArlanda" راهحلی درخشان ارائه کرده است. در این جاده، ریلهای القایی در زیر آسفالت تعبیه شدهاند که میدانهای مغناطیسی ایجاد میکنند و کامیونها و اتوبوسهای الکتریکی را در حین حرکت به صورت بیسیم شارژ میکنند. این فناوری نیاز به ایستگاههای بزرگ شارژ را حذف کرده و اجازه میدهد وسایل نقلیه سنگین با باتریهای کوچکتر مسافتهای طولانی را طی کنند؛ موضوعی که در ابتدای سال ۲۰۲۶ به یکی از جذابترین مباحث مهندسی حملونقل تبدیل شده است.
در منطقه اسکاندیناوی، به ویژه نروژ، جادهها با رنگهای دما-واکنشگر (Thermochromic) هوشمند شدهاند تا امنیت رانندگان را در دمای زیر صفر تضمین کنند. این جادهها زمانی که دما به نقطه انجماد نزدیک میشود و سطح جاده لیز و پرخطر میشود، تغییر رنگ داده و هشدارهای بصری واضحی مثل کریستالهای یخی درخشان را به راننده نشان میدهند. این سیستم ساده، اما هوشمند، باعث میشود رانندگان بدون نگاه کردن به دماسنج گوشی یا ساعت، با دیدن رنگ جاده نسبت به خطر یخزده بودن آسفالت آگاه شوند و سرعت خود را کاهش دهند.
در نهایت، تمام این پروژهها نشان میدهد که جادههای شاخص دنیا در ۲۰۲۶ دیگر فقط لایههای آسفالت روی خاک نیستند، بلکه اکوسیستمهای پیچیدهای هستند که با اینترنت اشیاء و خودروهای خودران در ارتباطاند. سنسورهای تعبیه شده در جادههای هوشمند آمریکا و چین، ترافیک را مدیریت میکنند و با ارسال دادهها به خودروها، سرعت و فاصله میان اتومبیلها را تنظیم میکنند. این تعامل پویا بین جاده و راننده، آغازگر عصری است که در آن سفر دیگر با ترس و استرس همراه نیست و بلکه تجربهای روان، پایدار و امن برای انسانها به ارمغان میآورد.
در صورت تمایل به پیگیری اخبار روز حوزه مسکن و آخرین تحولات در بازار اجاره، سرویس راه و مسکن پایگاه خبری گسترش نیوز را دنبال کنید.
