تصور کنید یک بسته کوچک از خارج به خانه شما می‌رسد؛ اما قبل از رسیدنش، یک فرایند پیچیده و دقیق طی می‌شود. از بررسی سلامت کالا و محاسبه عوارض تا جلوگیری از ورود محموله‌های غیرمجاز، گمرک ایران همانند نگهبان نامرئی اقتصاد و امنیت کشور عمل می‌کند. روز جهانی گمرک فرصتی است برای دیدن پشت پرده این سازمان استراتژیک که جریان تجارت، سلامت بازار و ثبات اقتصادی را تضمین می‌کند.

با آغاز رسمی اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا از ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴، ۸۷ درصد کالاهای مبادلاتی میان دو طرف مشمول حذف تعرفه شده‌اند؛ توافقی که در شرایط افت کلی صادرات کشور، رشد ۱۶ درصدی صادرات ایران به اوراسیا را رقم زده و ظرفیت‌های چند ده میلیارد دلاری تازه‌ای را پیش روی تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی قرار داده است.

بررسی جزئیات تجارت ایران و ترکیه در نیمه نخست امسال نشان می دهد که در صدر صادرات به این کشور کالاهای پتروشیمی قرار دارد. ایران نیز ۸۳۵ میلیون دلار فلزات گران‌بها از این کشور وارد کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس عنوان کرد هر کشوری که با ایران تجارت کند باید در تجارت با آمریکا تعرفه ۲۵ درصدی را به جان بخرد.

یکی از فعالان حوزه بلورسازی کشور با اشاره به تاثیر قطعی اینترنت بر فروش این صنعت می‌گوید: با توجه به مشکلاتی که در نقل و انتقال مالی برای تولیدکنندگان به وجود آمده، در این مدت صادرات صفر شده است.

در چند روز گذشته، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، چندین بار از عزم جدی خود برای کمک به مردم ایران خبر داده بود.

وزیر راه و شهرسازی از افزایش پهلوگیری کشتی های حامل کالاهای اساسی در بنادر کشور خبر داد و گفت: اکنون ده ها کشتی در بنادر کشور پهلو گرفته اند.

طبق اعلام گمرک، در ۹ ماه امسال میزان صادرات غیرنفتی حدود ۱۱۸.۹ میلیون تن و به ارزش ۴۱.۲ میلیارد دلار بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، افزایش ۱.۰۲ درصدی در وزن و کاهش ۵.۷۸ درصدی در ارزش دلاری داشته است.

ترامپ تهدید کرده است کشورهایی که به تجارت با ایران می‌پردازند، بر آن‌ها تعرفه‌ 25 درصدی اعمال خواهد شد.

عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی ایران گفت:زمانی که اوضاع کشور رو به وخامت می‌رود و دسترسی‌ها به اینترنت بین‌المللی و داخلی محدود یا مسدود می‌شود مطمئنا سرمایه‌گذاران نیز دیگر قادر به فعالیت نخواهند بود و تمایلی برای ادامه سرمایه‌گذاری در ایران نخواهند داشت.

نایب رئیس کمیسیون مدیریت واردات اتاق ایران به تشریح آخرین وضعیت تجارت کشور بعد از اختلال در اینترنت پرداخت.

نگاهی به تجارت ایران و ترکیه نشان می‌دهد که در نگاه اول، ارقام چند میلیارد دلاری ممکن است نشانه‌ای از روابط اقتصادی مستحکم باشد؛ اما تحلیل دقیق‌تر تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد.

ایران پیش از آن‌که یک امپراتوری باشد، یک مسیر بود؛ مسیری که لاجورد بدخشان، قلع افغانستان، صدف خلیج فارس و نقره آناتولی را به هم می‌رساند و از دل آن، شهر، ثروت و قدرت زاده می‌شد. تاریخ دادوستد در ایران، روایت تصادف و معامله‌های پراکنده نیست؛ داستان شکل‌گیری شبکه‌ای هوشمند، سازمان‌یافته و فرامنطقه‌ای است که از نخستین روزهای شهرنشینی، این سرزمین را به چهارراه اقتصاد و فرهنگ جهان باستان بدل کرد.

با بالا گرفتن تنش‌های سیاسی و اعتراضات اجتماعی در ونزوئلا و انتشار خبر دستگیری نیکلاس مادورو، نگاه‌ها بار دیگر به روابط تهران–کاراکاس دوخته شده است؛ اما بررسی دقیق آمارهای تجاری نشان می‌دهد برخلاف تصور رایج، اقتصاد ایران نه‌تنها وابستگی معناداری به ونزوئلا ندارد، بلکه تداوم بخشی از این روابط صادراتی حتی می‌تواند به زیان منافع ملی و اتلاف یارانه‌های پنهان منجر شود.

با وجود تحریم‌ها و محدودیت‌های بین‌المللی، ایران در سال ۱۴۰۳ توانسته است تجارت خود را حول محور چند شریک کلیدی متمرکز کند؛ اما این تمرکز بالا هم فرصت‌های بزرگی برای رشد اقتصادی و هم تهدیدهایی جدی برای پایداری بازارهای صادرات و واردات کشور به همراه دارد. نگاهی دقیق به ارقام تجارت نشان می‌دهد که ایران در مسیر حساس و سرنوشت‌سازی قرار دارد که نیازمند استراتژی‌های هوشمندانه و متنوع‌سازی روابط تجاری می‌باشد.

عملکرد تجارت خارجی ایران در ۹ ماهه امسال، تناقض آشکاری را به نمایش می‌گذارد: در حالی که وزن کل کالاهای مبادله‌شده (صادرات و واردات) افزایش یافته، ارزش دلاری تجارت خارجی ۱۰.۹۲ درصد کاهش یافته است. صادرات ایران با رشد وزنی ۱ درصدی، کاهش ۵.۷۸ درصدی ارزش داشته و واردات نیز با افزایش وزن ۲.۷۵ درصدی، افت ۱۵.۲۳ درصدی در ارزش دلاری را تجربه کرده است؛ این آمارها نشان‌دهنده چالش جدی در حفظ ارزش دلاری مبادلات در برابر افزایش حجم ترانزیت است.

رئیس کمیسیون گمرک اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، انباشت قوانین را مانعی برای تجارت دانسته و اعلام کرد که بخش خصوصی اقدام به عارضه‌یابی برای اصلاح این قوانین کرده و برنامه‌های اصلاحی در قالب طرح‌های میان‌مدت و بلندمدت به دولت ارائه شده است.

آمارهای رسمی از تجارت خارجی ایران در ۹ماهه سال‌جاری نشان می‌دهد اگرچه وزن مبادلات تجاری کشور افزایش یافته، اما افت محسوس ارزش دلاری صادرات و واردات، تصویری دوگانه از وضعیت تجارت خارجی ترسیم کرده است؛ تصویری که از کاهش بیش از ۱۰ درصدی ارزش کل تجارت حکایت دارد.

در حالی که بازنگشتن ارز حاصل از صادرات، بازار ارز و تأمین مواد اولیه تولید را با بحران مواجه کرده، آمارهای رسمی از عدم ایفای بیش از ۳۳ میلیارد دلار تعهد ارزی از سال ۱۳۹۷ حکایت دارد؛ رقمی که بخش قابل توجهی از آن تنها در اختیار چند ده دارنده کارت بازرگانی است و بار دیگر پرونده کارت‌های اجاره‌ای و یک‌بارمصرف را به صدر توجه سیاست‌گذاران و افکار عمومی بازگردانده است.

در دهه‌ای که جهان با شوک‌های هم‌زمان اقلیمی، ژئوپلیتیکی و اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کند، انعطاف‌پذیری و امنیت زنجیره تأمین بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در این میان، بنادر خشک به‌عنوان نقطه تلاقی فناوری و لجستیک نوین، نقشی کلیدی در کاهش هزینه‌ها، تسریع ترخیص کالا و ارتقای پایداری حمل‌ونقل ایفا می‌کنند. ایران، با موقعیت جغرافیایی ویژه و ظرفیت‌های بالقوه فراوان، در آستانه بهره‌برداری از فرصت استراتژیک تبدیل شدن به هاب لجستیکی منطقه‌ای است؛ فرصتی که می‌تواند ضمن کاهش آسیب‌پذیری در برابر تحریم‌ها و تنش‌های منطقه‌ای، اقتصاد کشور را به مسیر رشد پایدار هدایت کند.