رایزن بازرگانی ایران در قطر از رشد چشمگیر ۶۶ درصدی مبادلات تجاری دو کشور در چهار ماهه نخست سال ۱۴۰۴ نسبت به سال گذشته خبر داد. این جهش اقتصادی، قطر را به دروازه‌ای استراتژیک برای ورود کالاهای ایرانی به بازارهای منطقه‌ای تبدیل کرده است.

استان سمنان در بهار ۱۴۰۴ با صادرات ۸۸ هزار تن کالا به ۲۵ کشور جهان، رکوردی جدید در تجارت خارجی ثبت کرد. این حجم از صادرات با ارزش ۴۸ میلیون دلار، رشدی ۱۰ درصدی نسبت به سال گذشته نشان می‌دهد و نویدبخش ارتقای کیفیت محصولات صادراتی این استان است.

وزیر تجارت کمیسیون اقتصادی اوراسیا در دیدار با وزیر صمت ایران، از آمادگی این اتحادیه برای گسترش همکاری‌های تجاری با ایران خبر داد و چشم‌انداز این روابط را فراتر از توافق تجارت آزاد توصیف کرد. این اظهارات در حاشیه اجلاس نخست‌وزیران اوراسیا در قرقیزستان، نویدبخش فصل جدیدی در تعاملات اقتصادی ایران با این اتحادیه است.

حجم تجارت ایران و سوئد در سال ۲۰۲۴ به ۱.۷ میلیارد دلار رسید، اما سایه سنگین تحریم‌ها، رقابت چین و تنش‌های سیاسی، روابط تجاری دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. با وجود پتانسیل بالای سوئد در فناوری و صنعت، موانع موجود مانع از شکوفایی این همکاری شده‌اند. آیا رفع تحریم‌ها می‌تواند این روند را معکوس کند؟

تجارت خارجی ایران در چهار ماه نخست سال با حجم ۳۴.۲ میلیارد دلار، کاهش ۵ درصدی صادرات و افت ۱۰ درصدی صادرات پتروشیمی را تجربه کرد؛ اما گمرک با بازگشت به روال عادی و آغاز بازسازی زیرساخت‌ها، به دنبال تسریع فعالیت‌های تجاری است.

معاون سازمان توسعه تجارت ایران از رشد ۸۵ درصدی صادرات به قاره آفریقا در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۴ خبر داد و اعلام کرد که حجم صادرات به این قاره به ۲۶۰ میلیون دلار رسیده است. این مقام مسئول که در اجلاس کمیسیون مشترک ایران و کنیا در نایروبی حضور دارد، از تلاش برای تقویت روابط اقتصادی و رفع چالش‌های لجستیکی با آفریقا سخن گفت.

رئیس کل گمرک ایران از اسکن کامل تمام کانتینرهای وارداتی با استفاده از مدیریت ریسک خبر داد و اعلام کرد که در چهار ماهه نخست سال جاری، تجارت خارجی کشور به ۳۴ میلیارد دلار رسیده است. همچنین در جنگ ۱۲ روزه اخیر، ترخیص کالا از بندر امام خمینی(ره) با رشد ۹۰ درصدی به ۱.۳ میلیون تن رسید.

رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان هشدار داد: اگر ایران اکنون بازار افغانستان را جدی نگیرد، ترکیه جایگاه ما را در این فرصت طلایی سرمایه‌گذاری خواهد گرفت. صادرات به افغانستان در سه ماهه نخست امسال ۳۱ درصد رشد کرده و زمینه‌های کشاورزی، صنعت و ساخت‌وساز آماده حضور تجار ایرانی است.

در آستانه مذاکرات سرنوشت‌ساز ایران با گروه ویژه اقدام مالی (FATF) در مادرید، فعالان اقتصادی و اعضای اتاق بازرگانی ایران بر ضرورت پذیرش استانداردهای بین‌المللی برای تسهیل تجارت و کاهش هزینه‌های مبادلات تأکید دارند. این مذاکرات که پس از تصویب کنوانسیون پالرمو و دعوت رسمی از هادی خانی، دبیر شورای عالی پیشگیری و مقابله با پولشویی، برگزار می‌شود، می‌تواند راه را برای خروج ایران از لیست سیاه FATF و عادی‌سازی روابط اقتصادی هموار کند.

هفتمین کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی ایران و کنیا در نایروبی با حضور مقامات بلندپایه دو کشور برگزار شد. هدف‌گذاری دو کشور برای رسیدن به تجارت یک میلیارد دلاری و تقویت همکاری‌های کشاورزی، تجاری و فرهنگی، نویدبخش فصل جدیدی در روابط تهران و نایروبی است. آیا این اجلاس می‌تواند دروازه‌ای برای گسترش نفوذ ایران در شرق آفریقا باشد؟

رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی ایران تأکید کرد که پذیرش FATF می‌تواند هزینه‌های مبادلات تجاری ایران را کاهش داده و راه را برای ارتباط بانکی با جهان هموار کند. در شرایطی که تحریم‌های آمریکا همچنان سایه‌ای سنگین بر اقتصاد ایران دارد، پیوستن به کنوانسیون‌های بین‌المللی می‌تواند مسیر تجارت، سرمایه‌گذاری خارجی و حتی واردات کالاهای ضروری مانند دارو را تسهیل کند.

بهنام ملکی، کارشناس اقتصادی، با اشاره به دعوت اخیر گروه ویژه اقدام مالی (FATF) از ایران برای ارائه اطلاعات بیشتر، این اقدام را نشانه‌ای از بهبود تعاملات مالی ایران با جهان دانست. او تأکید کرد که پیوستن به FATF می‌تواند از سوءاستفاده صرافی‌های واسط در کشورهایی مانند ترکیه و امارات جلوگیری کرده و مبادلات تجاری ایران را امن‌تر و کارآمدتر کند.

تجارت ایران و آمریکا در نیمه نخست ۲۰۲۵ به شدت سقوط کرد و به تنها ۱۷.۸ میلیون دلار رسید، کاهشی ۵۷ درصدی نسبت به سال گذشته! با روی کار آمدن دولت تندرو دونالد ترامپ و تشدید سیاست‌های ضدایرانی، آیا این افت تجارت نشانه‌ای از انزوای اقتصادی ایران است یا استراتژی جدید تهران برای تمرکز بر بازارهای منطقه‌ای؟

ایران و پاکستان با امضای توافقنامه تجارت آزاد، فصل جدیدی در روابط اقتصادی خود گشودند. این توافق نه‌تنها نوید افزایش تجارت دوجانبه به ۱۰ میلیارد دلار را می‌دهد، بلکه با تکیه بر اشتراکات فرهنگی و جغرافیایی، راهکاری هوشمندانه برای دور زدن تحریم‌ها و تقویت جایگاه منطقه‌ای ایران ارائه می‌کند. آیا این توافق، الگویی برای همکاری‌های آینده خواهد شد؟

محسن رضایی، دبیر شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا، با انتشار پیامی قاطع در شبکه‌های اجتماعی، هرگونه تلاش برای مسدود کردن مسیر تجاری و ترانزیتی ایران به روسیه و اروپا از طریق کریدور زنگزور را محکوم به شکست دانست. این اظهارات، هشداری جدی به طراحان این اقدام و نشانه‌ای از عزم ایران برای حفظ جایگاه استراتژیک خود در منطقه است.

گمرک دوغارون، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شریان‌های اقتصادی شرق ایران، این روزها نه‌تنها در عرصه تجارت با افغانستان نقش بی‌بدیلی ایفا می‌کند، بلکه با توسعه زیرساخت‌های امنیتی و بهره‌گیری از فناوری بومی، گام‌های مهمی در ارتقای کارایی و ایمنی فعالیت‌های مرزی برداشته است. نصب هفت دستگاه آشکارساز جدید تا پایان سال جاری، در کنار بهره‌برداری از ۳۲ دستگاه فعال ساخته‌شده توسط مهندسان داخلی، نشان از رویکرد جدی گمرک ایران در تقویت نظارت و مقابله با قاچاق دارد. این مرز پرتردد که روزانه پذیرای هزاران مسافر و صدها هزار تن کالا است، نه‌تنها مسیر اصلی صادرات و ترانزیت به افغانستان به شمار می‌رود، بلکه نقطه اتصال راهبردی تجارت منطقه‌ای میان ایران، افغانستان، پاکستان و هند محسوب می‌شود.

سرمایه‌گذاری‌های متقابل ایران و عراق، دریچه‌ای به بازار ۴۸ میلیون نفری عراق و ۴۸۰ میلیون نفری کشورهای عربی تا شمال آفریقا باز کرده است. با طرح‌های جدید اتاق بازرگانی مشترک ایران و عراق و افزایش سرمایه‌گذاری‌های عراقی‌ها در ایران به ۷۰۰ میلیون دلار، فرصت‌های بی‌نظیری برای همکاری اقتصادی بین دو کشور ایجاد شده است.

حمیدرضا روشن، معاون سازمان توسعه تجارت، با انتقاد صریح از حکمرانی نادرست و پراکندگی تصمیم‌گیری‌ها در حوزه تجارت خارجی، هشدار داد که خطاهای سیاستی و نبود مطالعات دقیق بازار، هزینه صادرات ایران را تا ۴۰ درصد بالاتر از رقبا برده است. او با تأکید بر ضرورت تدوین نقشه راه برای بازارهای هدف، معتقد است که بدون اصلاح ساختارها و تقویت شرکت‌های مدیریت صادرات، ایران فرصت‌های طلایی در تجارت جهانی را از دست خواهد داد.

در دورانی که صادرات غیرنفتی به ستون اصلی اقتصاد ایران تبدیل شده، بیش از ۲۳ رایزن بازرگانی در کشورهایی مانند عراق، چین، ترکیه و آفریقای جنوبی، با شناسایی فرصت‌های تجاری و رفع موانع صادراتی، نقشی کلیدی در تحقق اهداف دیپلماسی اقتصادی کشور ایفا می‌کنند. این نمایندگان تجارت ایران، با فعالیت در قلب بازارهای جهانی، پلی برای اتصال تجار ایرانی به زنجیره‌های ارزش بین‌المللی ساخته‌اند.

صد و نوزده سال پس از فرمان مشروطیت، رسول رئیس‌جعفری، استاد تاریخ سیاسی، در نشستی با عنوان «ریشه‌های انقلاب مشروطه در شکل‌گیری ایران مدرن و درس‌هایی برای آینده» از اهمیت بی‌بدیل مشروطه در پایه‌ریزی ایران مدرن سخن گفت. او با تأکید بر اینکه قانون‌گرایی، اصلاحات مالی و نهادسازی‌های مشروطه نقطه عطفی در تاریخ ایران بود، هشدار داد که بی‌توجهی به جایگاه ایران در اقتصاد جهانی، کشور را در تله‌ای خطرناک گرفتار کرده است. رئیس‌جعفری بازگشت به روح مشروطه را کلید عبور از بحران‌های کنونی می‌داند.