ایران با موقعیت جغرافیایی ویژه خود، پل ارتباطی بین شرق و غرب است. توسعه مسیرهای جادهای و ریلی، ایجاد پایانههای چندمنظوره و افزایش ظرفیت بنادر، میتواند حجم ترانزیت کالا از مسیر ایران را به میزان قابل توجهی افزایش دهد. کشورهای همسایه، با تعامل بیشتر، میتوانند مسیرهای کوتاهتر و ایمنتری برای تجارت خارجی پیدا کنند که به نفع همه طرفهاست.
همکاری با همسایگان تنها محدود به جاده و ریل نیست؛ ایجاد سامانههای مشترک لجستیک، پایانههای گمرکی همزمان و تسهیل رویههای اداری میتواند زمان انتقال کالا را کاهش دهد و هزینههای تجاری را پایین بیاورد. این امر برای جذب سرمایهگذاری خارجی و داخلی در بخش ترانزیت حیاتی است.
امنیت مسیرهای ترانزیت همواره یکی از دغدغههای اصلی بوده است. همکاری با کشورهای همسایه میتواند امنیت حملونقل کالاها را افزایش دهد، از قاچاق جلوگیری کند و مدیریت بحرانهای طبیعی یا سیاسی در مسیرها را تسهیل نماید. ایران با ایجاد توافقهای منطقهای میتواند هماهنگیهای لازم برای نظارت و کنترل مسیرهای ترانزیت را فراهم کند.
تقویت ترانزیت منطقهای علاوه بر جنبه اقتصادی، به ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم در بخش حملونقل، بنادر، انبارداری و خدمات لجستیکی منجر میشود. این حوزه میتواند بخشی از فشار اقتصادی ناشی از نوسانات قیمت نفت و محدودیتهای تحریمی را کاهش دهد.
توسعه زیرساختهای مشترک ریلی و جادهای با کشورهای همسایه، ایجاد مناطق آزاد اقتصادی در مرزها و بهکارگیری فناوریهای نوین لجستیکی، کلید موفقیت ایران در ترانزیت منطقهای است. علاوه بر این، دیپلماسی اقتصادی فعال و انعقاد قراردادهای بلندمدت با شرکای همسایه، ثبات و پیشبینیپذیری بازار ترانزیت را افزایش میدهد.
در نهایت، تقویت همکاریهای منطقهای در حوزه ترانزیت میتواند ایران را به قطب لجستیکی قابل اعتماد در خاورمیانه تبدیل کند و همزمان با افزایش درآمدهای ارزی، فرصتهای اقتصادی و توسعه پایدار را برای کشور فراهم آورد.
تقویت کریدور شرقی-غربی و رفع موانع ترانزیت در دیدار سه جانبه وزیر راه و شهرسازی کشورمان با وزرای حملونقل ترکیه و ازبکستان در استانبول مورد تاکید قرار گرفت.
نشست سهجانبه «فرزانه صادق» وزیر راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران با «عبدالقادر اوغلو» وزیر حملونقل و زیرساخت ترکیه و «الهام محکماف» وزیر حملونقل ازبکستان، در حاشیه دومین اجلاس وزرای حملونقل کشورهای اسلامی در استانبول برگزار شد.
در این دیدار، وزرای سه کشور بر گسترش همکاریهای حملونقلی و تسهیل تجارت منطقهای تأکید کردند.
وزیر راه و شهرسازی ایران با اشاره به جایگاه راهبردی جمهوری اسلامی ایران در کریدورهای بینالمللی، گفت: ظرفیتهای منحصربهفرد لجستیکی و موقعیت ژئوپلیتیکی سه کشور میتواند بستری برای ایجاد مسیرهای نوین همکاری و رشد اقتصادی پایدار در منطقه فراهم آورد.
صادق بر ضرورت پایبندی به توافقات پیشین و رفع موانع عملیاتی در مسیرهای ترانزیتی تأکید و خاطرنشان کرد: برخی چالشهای موجود بر کارآمدی مسیرهای حملونقل اثر گذاشته که رفع آنها نیازمند اراده جمعی و هماهنگی بیشتر است.
در این نشست، وزیر حملونقل ترکیه نیز با استقبال از برگزاری این دیدار، آن را نشانه عزم جدی سه کشور برای ایفای نقش محوری در تجارت میان آسیا و اروپا دانست و بر لزوم تنظیم تفاهمنامه جامع همکاری و پیوستن ترکمنستان به این کارگروه تأکید کرد.
عبدالقادر اوغلو افزود: دیجیتالیسازی تشریفات مرزی و تجاری، کاهش مجوزهای موازی و ایجاد رویههای هماهنگ و سریع، باید در اولویت برنامههای مشترک قرار گیرد.
وزیر حملونقل ازبکستان نیز با اشاره به آمار مقایسهای مسیرهای میانی و جنوبی راهگذر شرقی-غربی، کریدور مشترک ایران، ترکیه و ازبکستان را یکی از کلیدیترین مسیرهای تجاری منطقه ارزیابی کرد و بر تسهیل فرآیندهای گمرکی و مرزی و نیز تقویت مشارکت بخش خصوصی تأکید کرد.
وی افزود: این نشست سهجانبه، فرصتی راهبردی برای تقویت همکاریها در راستای جهش ترانزیت از شاخه جنوبی راهگذر شرقی-غربی محسوب میشود.
وزیر راه و شهرسازی ایران نیز در پایان این دیدار بیان کرد: امیدوارم امروز سرآغاز فصل جدیدی از همکاریهای پایدار و ثمربخش میان تهران، تاشکند و آنکارا در عرصه حملونقل و تجارت منطقهای باشد.
