با نزدیک شدن به تعطیلات نوروز، بازار کالاهای اساسی بار دیگر در مرکز توجه مردم قرار گرفته است. برنج و روغن، به عنوان اقلام پرمصرف خانوارها، همواره شاخصی برای سنجش توان خرید و فشار تورمی بر سبد خانوار محسوب میشوند. افزایش قیمت این محصولات در ماههای اخیر، نگرانی عمومی درباره دسترسی به این کالاها در ایام سال نو را تشدید کرده است.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که ترکیبی از عوامل داخلی و خارجی میتواند منجر به نوسانات قیمت شود. از یک سو هزینههای تولید، حمل و نقل و نهادههای کشاورزی افزایش یافته است و از سوی دیگر، نوسانات نرخ ارز و سیاستهای وارداتی دولت بر قیمت نهایی تأثیر مستقیم دارد. این عوامل باعث شده خانوارها از توان خرید خود احساس نگرانی کنند و پیشبینیها از احتمال افزایش قیمت در ماههای پایانی سال حکایت داشته باشد.
تجربه سالهای گذشته نشان داده است که بازار برنج و روغن به شدت تحت تأثیر رفتارهای سفتهبازانه و ذخیرهسازیهای پیش از سال نو قرار میگیرد. هرگونه احتکار یا عرضه محدود میتواند فشار روانی بر مصرفکنندگان ایجاد کرده و به افزایش زودهنگام قیمتها منجر شود. کارشناسان بر ضرورت نظارت دقیق و کنترل بازار توسط دستگاههای دولتی تأکید میکنند.
با وجود تلاشهای دولتی برای تأمین کالاهای اساسی با قیمت مصوب، برخی تحلیلگران هشدار میدهند که این سیاستها ممکن است در کوتاهمدت تأثیرگذار باشد، اما بدون راهکارهای بلندمدت برای مدیریت عرضه، انتظار میرود فشار قیمتی ادامه داشته باشد. علاوه بر این، کاهش موجودی برخی محصولات در انبارها و افزایش هزینه واردات، ریسک افزایش بیشتر قیمتها را بالا برده است.
در نهایت، این نگرانیها به رفتار مصرفکنندگان و تصمیمگیریهای خانوارها نیز اثر میگذارد. خریدهای پیش از موعد، ذخیرهسازی کالا و تغییر در الگوی مصرف، میتواند به نوسانات بیشتر بازار دامن بزند. از این رو، شفافیت اطلاعاتی، اطلاعرسانی به موقع و مدیریت هوشمندانه زنجیره تأمین، مهمترین راهکارها برای کنترل فشار روانی و قیمتی در این ایام است.
رئیس اتحادیه بنکداران از کاهش قیمت برنج خارجی و تأمین کامل کالاهای اساسی در بازار خبر داد.
رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی گفت: پیش از این در پی اصلاح نظام یارانهای و حذف ارز ترجیحی عرضه برخی کالاهای اساسی همچون روغن سرخ کردنی، برنج پاکستانی و هندی با تاخیر و وقفه روبهرو شده بود که این مشکل برطرف شده است.
وی با تاکید براینکه وضعیت بازار عمده فروشی کالاهای اساسی مطلوب شده است، اظهارداشت: اکنون با گذشت حدود چهل روز از اصلاح نظام یارانهای و افزایش قیمت کالاهای اساسی، کمبود و بینظمی بازار برطرف شده و مواد غذایی در دسترس است.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی گفت: در حال حاضر برنج پاکستانی معمولی تا سوپر کرنل با قیمت هر کیلوگرم ۱۵۱ هزار و ۵۰۰ تومان تا ۲۲۰ هزارتومان به دست مصرف کننده نهایی میرسد که نسبت به قبل که بین ۲۱۰ تا ۲۶۰ هزارتومان عرضه میشد، کاهش داشته است.
وی افزود: برنج هندی پس از افزایش عرضه به قیمت هر کیلوگرم ۱۶۱ هزارو ۵۰۰ تومان رسیده است در حالی که پیش از این تا ۱۸۵ هزار تومان هم قیمت گذاری میشد.
کنگری با بیان اینکه افزایش عرضه برنج پاکستانی باعث کاهش قیمت برنج ایرانی نیز شده است تصریح کرد: برنج ایرانی پیش از این در بنکداریها بین ۳۰۰ تا ۴۶۰ هزار تومان عرضه میشد که امروز برنج درجه یک هاشمی گیلان و مازندران در بنکداریها بین ۴۲۰ تا ۴۴۵ هزار تومان است که با احتساب ۱۵ درصد حاشیه سود، به دست مصرفکنندگان میرسد.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی درباره وضعیت عرضه روغن سرخ کردنی در بازار گفت: حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزارو ۵۰۰ تومان تاثیر بسزایی در قیمت روغن و دیگر کالاهای اساسی داشته است به طوری که عرضه برخی کالاها به دلیل تغییر نرخ با تاخیر روبهرو شد.
وی اظهارداشت: اکنون چالش روغن خوراکی به ویژه روغن سرخ کردنی و حلبهای ۵ کیلویی خانوار و ۱۶ کیلویی صنف و صنعت در بازار برطرف شده است.
وی بخشی از کمبود روغن در بازار را مواد اولیه و بخشی را حاشیه سود غیرکارشناسی در قیمت مصرف کننده دانست و افزود: در بحث روغن آنچه مشکل ساز شده قیمت درج شده روی محصول فروشی روغن با حاشیه سود ۴ درصد است این درحالیست که فقط حاشیه سود بنکداریها ۳ درصد است و حاشیه سود خرده فروشیها ۱۲ درصد و هزینههای حمل و نقل و انبارداری ۳ درصد باید محاسبه شود.
به گفته وی، قیمتهای مصرف کننده برای روغن با توجه به ارز اصلاحشده و نرخهای بنکداری متفاوت است و برخی فروشگاهها با قیمتهای بالاتری نسبت به نرخ کارخانه میفروشند که میتواند این موضوع مشکل ساز شود.
کنگری تصریح کرد: اگر زنجیره توزیع بهطور گسترده روغن عرضه کند، به طور حتم کمبود بازار کاهش مییابد و روند عادی توزیع روغن برقرار خواهد شد.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی گفت: سهم اصناف در بازار حدود ۶۸ درصد است، فروشگاههای زنجیرهای به سرعت در مواقع بحرانی افت میکنند، اما اصناف در طول جنگ تحمیلی ۱۲ روزه بازار را حفظ کردند و از انبارهای موجود استفاده کردند.
وی با تاکید براینکه اگر زنجیره تامین و توزیع با هم هماهنگی بیشتری داشته باشند، آسیبشناسی لازم صورت بگیرد کمبود بازار به طور قابل توجهی کاهش مییابد افزود: اکنون اکثر کالاها در بازار موجود است و کمبود محسوس وجود ندارد، زیرا با اصلاح نرخ ارز و بازنگری در نرخهای حاشیه سود شبکه توزیع به طور حتم روند عرضه بهبود مییابد.
کنگری اظهارداشت: با توجه به افزایش عرضه حبوبات در بازار، قیمت این محصول بین ۴ تا ۵ درصد در بنکداریها کاهش یافته است.
رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی تصریح کرد: شکر مورد نیاز کشور تامین است تا جایی که قیمت شکر فله در بنکداریها بین ۷۲ تا ۷۳ هزار تومان است، در حالی که قیمت مصوب آن ۷۸ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شده است.
به گفته وی، شکر بسته بندی نیز با قیمت حدود ۸۵ هزار تومان به دست مصرف کننده نهایی میرسد و عرضه شکر فله با نرخی پایینتر از قیمت مصوب ناشی از وفور این محصول در بازار است.
کنگری افزود: اکنون قیمت هر کیلوگرم قند در بنکداریها حدود ۹۵ هزارتومان است.
