بازار نفت همواره به تحولات ژئوپلیتیک واکنش سریع نشان میدهد، اما در شرایط کنونی این حساسیت به بالاترین سطح خود رسیده است.
هر خبر یا شایعهای درباره درگیریهای منطقهای، تحریمهای احتمالی یا اختلال در مسیرهای صادرات انرژی میتواند باعث جهش یا ریزش ناگهانی قیمتها شود. این فضای ناپایدار، برنامهریزی بلندمدت را برای شرکتهای نفتی و دولتها دشوار کرده و سرمایهگذاران را در وضعیت انتظار قرار داده است.
تنشهای سیاسی نهتنها عرضه فیزیکی نفت را تهدید میکند، بلکه بر انتظارات بازار نیز اثر مستقیم دارد. وقتی معاملهگران احتمال بسته شدن مسیرهای حیاتی یا تشدید تحریمها را در نظر میگیرند، حتی بدون وقوع اختلال واقعی، قیمتها واکنش نشان میدهند. همین موضوع باعث میشود بازار بیش از آنکه بر دادههای واقعی تکیه کند، بر سناریوهای احتمالی و گمانهزنیهای سیاسی حرکت کند.
در چنین فضایی، کشورهای مصرفکننده نفت با نگرانی بیشتری تحولات منطقه را دنبال میکنند، زیرا هر افزایش پایدار در قیمت نفت میتواند به موج تازهای از تورم منجر شود. صنایع حملونقل، تولید و حتی بخش خدمات از این نوسانات متأثر میشوند و فشار هزینهها بهتدریج به مصرفکننده نهایی منتقل خواهد شد. این زنجیره اثرگذاری، حساسیت دولتها نسبت به تحولات بازار انرژی را دوچندان کرده است.
در سوی دیگر، کشورهای صادرکننده نفت نیز با یک معادله پیچیده روبهرو هستند. افزایش قیمتها در کوتاهمدت درآمد آنها را بالا میبرد، اما تداوم بیثباتی میتواند سرمایهگذاری در پروژههای انرژی و چشمانداز بلندمدت بازار را تضعیف کند. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که آینده قیمت نفت بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی گره خورده و هرگونه تغییر در معادلات منطقهای میتواند مسیر بازار را به شکلی غیرقابل پیشبینی تغییر دهد.
قیمتهای نفت خام امروز پنجشنبه در آستانه بیشترین سطح در نزدیک به پنج ماه گذشته تثبیت شد. هر بشکه نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) با ۶۴.۸۰ دلار و نفت برنت با ۶۹.۵۵ دلار معامله میشود.
قیمتهای نفت خام امروز پنجشنبه ۲۳ بهمن ۱۴۰۴ با رشد ۰.۳ درصدی (۲۰ سنتی) در آستانه بیشترین سطح در نزدیک به ۵ ماه گذشته تثبیت شد و در زمان تنظیم این گزارش هر بشکه نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) با ۶۴.۸۰ دلار و نفت برنت با ۶۹.۵۵ دلار معامله میشود.
نمودار زیر تغییرات روزانه بهای نفت برنت را بر حسب دلار به ازای هر بشکه نشان میدهد.
تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه و نگرانی از اختلال در عرضه، مهمترین عامل صعودی بازار نفت در روزهای اخیر بوده است. فعالان بازار در حالی افزایش قیمتها را دنبال میکنند که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از تلاش برای دستیابی به توافقی با تهران پس از گفتوگوهای منطقهای با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم اشغالی، خبر داده است. با این وجود، ترس از اقدام نظامی و ریسک عرضه همچنان در کانون توجه معاملهگران باقی مانده است.
در مقابل، عوامل بنیادی محدودکننده نیز همچنان پابرجا هستند. دادههای اخیر اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) از جهش ۸.۵ میلیون بشکهای ذخایر تجاری نفت خام این کشور در هفته گذشته حکایت دارد که بالاترین سطح از اواخر ژوئن محسوب میشود.
در همین حال، سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در جدیدترین ارزیابی خود، پیشبینی رشد تقاضا برای سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ را به ترتیب ۱.۳۸ و ۱.۳۴ میلیون بشکه در روز حفظ کرد. این سازمان چشمانداز خود از عرضه کشورهای غیراوپک را نیز بدون تغییر باقی گذاشت.
بازار اکنون در انتظار انتشار گزارش ماهانه آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در ساعات آینده است. تحلیلگران هشدار میدهند این گزارش ممکن است بار دیگر بر مازاد عرضه در بازارهای جهانی تأکید کند و رشد قیمتها را مهار نماید.
