گسترش نیوز: صدور بیمهنامه، یکی از مهمترین مراحل در صنعت بیمه است که تضمینکننده حقوق بیمهگذار و بیمهگر در قراردادهای بیمهای محسوب میشود. این فرآیند شامل مجموعهای از قواعد، رویهها و اصول تخصصی است که بیمهگر باید آنها را رعایت کند تا ریسکها به درستی ارزیابی و پوشش داده شوند.
اغلب افرادی که به دنبال بیمه هستند (که به آنها «پیشنهاددهنده» گفته میشود) قبل از تصمیمگیری نهایی، از چند شرکت بیمه نرخ استعلام میگیرند. این موضوع به ویژه در رشتههای بیمهای متداول مانند بیمه آتشسوزی، مسئولیت و خودرو بیشتر دیده میشود. وقتی یک شرکت بیمه نرخ پیشنهادی ارائه میدهد، آن نرخ دارای اعتبار زمانی مشخصی است که معمولاً بین ۱۴ تا ۳۰ روز متغیر است.
به عنوان مثال اگر یک شرکت بیمه نرخ کتبی برای بیمه خودروی جدید ارائه کند و اعلام کند این نرخ به مدت ۳۵ روز اعتبار دارد، در صورتی که پیشنهاددهنده طی دو هفته از دریافت این نرخ دچار حادثه شود، شرکت بیمه تنها در صورتی مکلف به پرداخت خسارت است که در متن پیشنهاد، «قبول پوشش» صراحتاً اعلام شده باشد؛ در غیر این صورت، صرف ارائه نرخ به معنای آغاز پوشش بیمهای نیست.
«فرم پیشنهاد بیمه» ابزاری است که بیمهگر برای جمعآوری اطلاعات لازم از مشتریان استفاده میکند. این فرمها بسته به نوع بیمه و پیچیدگی ریسک متفاوت هستند و علاوه بر اطلاعات عمومی مانند نام، آدرس و شغل، سوالاتی تخصصی درباره ریسکهای خاص هم در آنها گنجانده میشود.
پس از تکمیل فرم، پیشنهاددهنده باید صحت اطلاعات را امضا کند تا تضمینی باشد بر صداقت و دقت اطلاعات ارائهشده. همچنین، هشدارهای قانونی درباره ضرورت افشای تمامی حقایق مهم نیز به فرم ضمیمه میشود.
البته گاهی اطلاعات مهمی که مشتری از آنها اطلاع ندارد یا انتظار نمیرود اعلام کند، نباید به عنوان دلیل رد پوشش بیمهای استفاده شود. به عنوان مثال، اگر مالک جدید یک خودروی دستدوم متوجه تغییرات فنی موتور نشده باشد و این موضوع را اعلام نکند، بیمهگر نمیتواند به این دلیل پوشش را رد کند.
حق بیمه، هزینهای است که بیمهگذار در ازای انتقال ریسک به صندوق مشترک بیمه میپردازد. محاسبه این حق بیمه براساس اطلاعات ارائهشده و تحلیل آماری ریسکها انجام میشود. اصل «قانون اعداد بزرگ» در این محاسبات نقش اساسی دارد؛ یعنی هرچه تعداد افراد تحت پوشش بیشتر باشد، پیشبینی دقیقتر و عادلانهتری از حق بیمه صورت میگیرد.
پرداخت حق بیمه معمولاً سالانه و به روشهای مختلفی مانند کارت اعتباری یا اقساط ماهیانه امکانپذیر است. همچنین، مالیات بر حق بیمه در نظر گرفته میشود که اخیراً با تصمیم مجلس شورای اسلامی در حال حذف است.
انعقاد قرارداد بیمه زمانی محقق میشود که بیمهگر فرم پیشنهاد را پذیرفته و بیمهگذار حق بیمه را پرداخت کرده یا توافق بر پرداخت آن داشته باشد. نکته مهم این است که صدور بیمهنامه صرفاً یک سند رسمی است و قرارداد بیمه بدون توجه به صدور بیمهنامه هم قانونی و معتبر است.
بیمهنامه شامل تمامی جزئیات مهم قرارداد است؛ از جمله موضوع بیمه، میزان ریسک، پوششهای ارائهشده، استثنائات، دوره پوشش و مبلغ حق بیمه.
محاسبه حق بیمه معمولاً از ضرب نرخ بیمه در مبلغ یا سرمایه بیمهشده به دست میآید. در رشتههایی که موضوع بیمه دارایی نیست، شاخصهای جایگزین مانند تعداد کارکنان یا متراژ زیربنا استفاده میشود. در برخی موارد نیز حق بیمه قابل تعدیل است؛ به این معنا که بر اساس شاخصهای واقعی در پایان دوره، مبلغ حق بیمه ممکن است افزایش یا کاهش یابد.
بر اساس آمار رسمی شرکتهای بیمه، در هشت ماهه سال جاری بیش از ۵۱ میلیون بیمهنامه در رشتههای مختلف صادر شده است. این حجم گسترده نشاندهنده اهمیت و توسعه بازار بیمه در کشور است. برخی از این اعداد به شرح زیر است:
| رشته بیمهای | تعداد بیمهنامههای صادرشده |
|---|---|
| اعتبار | ۱۶۹ |
| هواپیما | ۱,۱۱۹ |
| نفت و انرژی | ۱,۳۸۰ |
| کشتی | ۵,۰۸۶ |
| سایر انواع غیرزندگی | ۱۲,۲۶۵ |
| کارآفرین | ۸۵,۵۸۷ |
| باربری | ۲۶۸,۳۱۹ |
| مهندسی | ۳۳۷,۱۱۵ |
| مسئولیت | ۱,۵۶۰,۳۱۲ |
| زندگی | ۱,۶۳۷,۲۶۲ |
| درمان | ۱,۶۵۳,۵۴۰ |
| آتشسوزی | ۱,۶۷۵,۸۰۵ |
| حوادث | ۲,۵۸۲,۰۳۹ |
| بدنه اتومبیل | ۳,۳۸۳,۲۹۰ |
| حوادث راننده | ۱۸,۹۱۸,۲۵۷ |
| شخص ثالث و مازاد | ۱۸,۹۳۳,۳۳۳ |
