روز جهانی نمایشگاهها در ایران قرار است برخی اهداف جدی در توسعه صادرات و تجارت آزاد برای سالهای آینده را دنبال کند.
گسترش نیوز - اهدافی که برخی از آنها باید در سالهای پیش محقق میشد اما به هر دلیلی از اجرای آنها باز ماندیم. در شرایطی که دوباره سایه تحریمهای ظالمانه بر اقتصاد کشور افتاده و باید دنبال راهکارهایی برای خروج از بحران بود، نقش صنعت نمایشگاهی بهعنوان یک میانبر همیشگی مطرح میشود. ۱۷خرداد امسال نیز مانند ۲ سال گذشته شاهد برگزاری روز جهانی نمایشگاهها در سراسر کشورهای جهان خواهیم بود.
شاهرخ مدرس از استادان و فعالان حوزه نمایشگاهی ایران همان کسی است که پیشنهاد ثبت یک روز جهانی را داده است. وی در گفتوگو با صمت کارکردهای برگزاری جشن صنعت نمایشگاهی را برشمرده و الگوبرداری درست از کشورهای توسعهیافته در حوزه برپایی رویدادهای گوناگون را کلید توسعه این عرصه میداند. البته تاکید میکند که ما عنوانی بهنام روز جهانی صنعت نمایشگاهی نداریم و معنای دقیق global exhibitons day میشود «روز جهانی نمایشگاهها» و ما را هم تشویق کرد که از این به بعد در ترویج عنوان درست این رویداد به زبان فارسی تلاش کنیم.این گفتوگو را در ادامه بخوانید:
در آستانه ۳ سالگی این رویداد، فکر میکنید برگزاری منسجم و یکپارچه چنین جشنی در سراسر جهان چقدر میتواند در توسعه صنعت نمایشگاهی اثربخش باشد؟
بهطور قطع، بسیار. بهعنوان مثال، همه در عید نوروز شادی میکنند اما همراه با شادی به کارنامه سالانه خود نیز نگاهی میاندازند. روز جهانی صنعت نمایشگاهی هم باید همین کاربرد را داشته باشد. در این روز همه سازمانهای نمایشگاهی در سراسر جهان و بهویژه اروپا و امریکا پلاکاردهای مشخصی را بهدست میگیرند و در حالی که میخندند، عکس دسته جمعی میگیرند. هرچند آنها بهطور معمول در برنامهریزیها هیچ مشکلی ندارند و نیازی هم به بهانههایی چون روز جهانی صنعت نمایشگاهی احساس نمیکنند.
اما سازمانهای نمایشگاهی در قارههای دیگر چگونه است؟ آیا وضعیت آنها نیز در روند برپایی رویدادها بدون ایراد است؟ آنها شادی میکنند ولی مطمئنم مشکلاتی هم دارند. من به همراه کارشناسان و مدیران ۱۳ سازمان بزرگ نمایشگاهی به مدت ۱۵ سال عضو کارگروه همکاری اتحادیه نمایشگاههای جهانی (یوفی) بودم و در این سالها به اتفاق نمایندگان نمایشگاههای مارسی، ملبورن، براتیسلاوا، نوویساد، ریمینی، کویت، لوکزامبورگ، برلین، استکهلم، بخارست، دهلی نو، جاکارتا و لایپزیگ با بعضی کشورهای افریقایی و آسیایی که مایل بودند سایت نمایشگاهی داشته باشند، در تماس بودیم و برایشان از طریق سیستم کنترل پروژه برنامهریزی میکردیم.
در این مسیر با برخی مشکلات مربوط به امور نمایشگاهی در کشورهای آسیایی و افریقایی روبهرو بودیم که دو نمونه از این مشکلات را مثال میزنم. کارشناسان نمایشگاهی برخی از کشورهای جهان سوم به زبان انگلیسی تسلط ندارند و در نتیجه در بازاریابی بینالمللی بسیار ضعیف هستند. یا مثلا در حوزه گمرک! در بعضی شهرها، سیاستگذاران این عرصه کنوانسیون نمایشگاهی۱۹۶۱ میلادی(۱۳۴۰خورشیدی) بروکسل را یا نمیشناسند یا اگر هم بشناسند به آن عمل نمیکنند. ناآشنایی به این کنوانسیون باعث میشود، رویدادهای نمایشگاهی بدون رعایت استانداردهای بینالمللی برگزار شده و نتیجه لازم را نگیرند. در حقیقت میتوان گفت نسل جوان این شهرها و کشورها شانس دیدن فضاهای بینالمللی را از دست میدهند. ضمن اینکه هیچکدام از چهرههای برجسته نمایشگاهی در کشورهای توسعهیافته تمایلی به برقراری ارتباط با آنها نخواهند داشت.
بنابراین روز جهانی صنعت نمایشگاهی را میتوان بهانهای برای شناخت بهتر و دقیقتر استانداردهای صنعت نمایشگاهی برشمرد که حداقل دانستن آنها میتواند نسلهای آینده این عرصه را بهتر و منطقیتر تربیت کند.
من در بخش۱۳ آخرین کتابم با عنوان «در تکاپوی دیدگاههای مدرن نمایشگاهی» یا In Search of the Exhibition Modern Prospects که در سال ۱۳۹۰ به زبانهای فارسی و انگلیسی نوشته شده، ضمن ارائه پیشنهاد تصویب روز جهانی نمایشگاهها، برای این روز جهانی ۶ هدف را در نظر گرفتم که میتواند در آیین این روز برجسته مورد توجه قرار گیرد و البته محدود به شهر یا کشور خاصی هم نیست و مربوط به همه جهان میشود.
در این مدت مسئولان و سیاستگذاران امور نمایشگاهی در کشورمان چقدر این مناسبت را جدی گرفتند. آیا اتفاق خاصی در زمینه الگوبرداری هدفمند از کشورهای توسعهیافته رخ داده که بتوانیم ادعا کنیم دلیل آن برگزاری روز جهانی صنعت نمایشگاهی بوده است؟
بهطور قطع، بیاثر نبوده است. نباید فراموش کنیم در همین ۲، ۳ سال گذشته ایران توانست برای نخستینبار در یوفی صاحب کرسی ریاست شود. در ارتباط با سازمانهای نمایشگاهی بزرگ جهان باید بگویم که در همان سال نخست، ۱۱۸ سازمان نمایشگاهی بزرگ از روز جهانی نمایشگاهها استقبال و حمایت کردند و این روز را جشن گرفتند.
حالا اینکه در ایران ما چقدر موضوع را برای خودمان جدی گرفتیم باید بگویم که در این ارتباط قضاوت نمیکنم چون میترسم مدیون قضاوت شونده باشم. شاید شرایط مدیریتی، اینگونه حکم میکرد که موضوع آنگونه که باید و شاید مطرح نشده و کم اهمیت جلوه داده شود. البته باید از رسانههای تخصصی «نمایشگاه» و « صمت » که هر یک از آنها، در این زمینه یک شماره به زبان انگلیسی انتشار دادند، سپاسگزاری کنم.
ایراد را در کجا دیدید؟ پیشنهاد شما برای هرچه بهتر برگزار شدن این رویداد چیست؟
شاید بهتر باشد در حوزه اطلاعرسانی کمی جدیت بیشتری به خرج دهیم. ۱۹ خرداد سال۱۳۹۵ مدیریت وقت شرکت نمایشگاههای بینالمللی جمهوری اسلامی ایران، دکتر اسفهبدی نشستی در سالن اصفهان تشکیل داد و از من با لوح قدردانی شد. در این نشست خبرنگاران مجلات تخصصی نیز حضور داشتند که اداره کل روابط عمومی و امور بینالملل نمایشگاه تشخیص داد اخبار آن نشست را فقط برای همان چند رسانه ارسال کند و موضوع را در چارچوب مطبوعات داخلی و خارجی رسانهای نکند.
به همین دلیل اکثریت جامعه از این اتفاق بیخبر ماندند. بهتر این بود که رسانههای کثیرالانتشار در ابعاد وسیعتری جشن نمایشگاهی ما را پوشش میدادند. اگر این اتفاق رخ داده بود، امروز بهطور قطع، عده بیشتری از مردم، با این رویداد بزرگ آشنا بودند.
آیا اطلاعاتی از ابعاد و جزییات برگزاری روز جهانی نمایشگاهها در امسال دارید؟
پنجشنبه ۵ اردیبهشت آقای برهانی از شرکت سهامی نمایشگاههای جمهوری اسلامی ایران با من تماس گرفتند و برای ۸ خرداد خبر از برگزاری یک آیین ویژه در این زمینه دادند. اما اطلاعاتی از جزییات آن ندارم.
امسال انتظار دارم شرایط به شکل دیگری رقم خورده و شاهد برگزاری یک جشن با شکوه باشیم. بهتر است یک مثال بزنم. در مهمانی همه مسئولیتها با میزبان است و میزبان باید تلاشکند مهمانی را شکوهمند برگزار کند و به بهترین شکل به پایان برساند. در روز جهانی نمایشگاهها، میزبان اصلی شرکت نمایشگاههای بینالمللی جمهوری اسلامی ایران است و نمایندگان نمایشگاههای بزرگ جهان مهمان این ضیافت خواهند بود.
مهمانانی که خود پس از این ضیافت در سالهای آینده در نقش میزبان خواهند بود و من به قابل بودن میزبان ایرانی اعتماد کامل دارم. دلیل میزبان بودن ایران این است که این پیشنهاد ازسوی یک ایرانی انجام شده است.
چقدر تلاش کردید این رویداد را بهنام خودتان ثبت کنید؟
پذیرش این واقعیت که یک کارشناس نمایشگاهی از نمایشگاه بینالمللی تهران (یک سایت مرکزی با حدود نیم قرن قدمت) بتواند چنین کار بزرگی را انجام دهد و بهطور قطع، برای مدیران نمایشگاههایی با صدها سال قدمت که باید ناگهان شنونده این خبر باشند، بسیار سخت است.
اما به هر حال واقعیت ماجرا اینجاست که ثبت این رویداد بهنام ایران برای من اهمیت دارد، نه برای خودم! با تقدیم این افتخار به ایران همیشه سربلند، این طرح بزرگ جهانی دیگر متعلق به من نیست و من هم مانند ۸۰ میلیون ایرانی، بهعنوان یک کار بزرگ بهراحتی میتوانم از آن تعریف کنم.
من البته به سهم خودم سعی کردم در اطلاعرسانی کمک کنم. بنابراین این میراث جهانی غیرملموس را به ایران عزیز و به نمایندگی از کشورم به شرکت نمایشگاههای بینالمللی جمهوری اسلامی ایران تقدیم کردم و لوح مکتوب را همراه با یک نامه به موزه نمایشگاه سپردم. همچنین با کریستین دیوآرد، معاون طرح و برنامه یوفی و مدیر مستقیم روز جهانی نمایشگاهها تماس گرفتم و ایشان نیز مرا برای حضور در پنل ویژه آیین به پاریس دعوت کردند و آنجا هم تبلیغات خودم را انجام دادم.
حقیقت این است که این پیشنهاد پس از برگزاری نخستین نمایشگاه تاریخ بشر، ازسوی جمهوری اسلامی ایران ارائه شده است. به نظر من باید خیلی بیشتر و بهتر و جدیتر به آن نگاه کنیم.
صنعت نمایشگاهی از نظر درآمدی چندان وضعیت خوبی ندارد. فکر میکنید در این شرایط برگزاری یک جشن نمایشگاهی چقدر الزامآور خواهد بود؟
واقعیت این است که هزینه این ضیافت ویژه زیاد خواهد بود که البته با توجه به بزرگی و اعتبار نمایشگاه بینالمللی تهران، تامین این بودجه از طریق دولت بهسادگی ممکن است. اما باوجود تواناییهای مالی و مدیریتی این سازمان نمایشگاهی بهعنوان یکی از اعتبارات کشور در صحنه بینالمللی، نظر من بهگونهای دیگر است و آن اینکه بخش خصوصی نمایشگاهی متشکل از مدیریتهای سایتهای نمایشگاهی استانها، اتحادیههای نمایشگاهی، شرکتهای برگزارکننده نمایشگاهها، شرکتهای غرفهساز و ارائهدهنده خدمات نمایشگاهی بهطور داوطلبانه، تعاونی و خودخواسته ولی منسجم هزینههای این ضیافت بینالمللی را بر عهده بگیرند.
تحت مدیریت نمایشگاه بینالمللی تهران با بهرهگیری از تواناییهای تخصصی خود (البته پس از اکسپو ۲۰۲۰دوبی)، این مهم را انجام دهند و به نتایج ارزشمند و غیرقابل تصور بینالمللی آن دست یابند.
پیشبینی شما از وضعیت صنعت نمایشگاهی در امسال چیست؟
صنعت نمایشگاهی کشور امسال کمی مشکل خواهد داشت. خطاب من در این باره به بخش خصوصی نمایشگاهی است. شاید بیشترین مشکل ما در زمینه بازاریابی بینالمللی برای جذب شرکتکنندگان خارجی باشد. در این زمینه دانستن زبان، شرط لازم بوده و شرط کافی مشارکت فعال اعضا یوفی در نشستهای سالانه این اتحادیه و همچنین مشارکت با شرکتهای بزرگ بینالمللی بازاریابی فعال خارج از کشور است. آنها همچنین باید شرکتهای خود را در رسانههای بینالمللی معرفی کنند و پایگاههای بینالمللی مرتبط با این فعالیتها را در داخل کشور بهوجود آورند. فراموش نکنیم که همه ما را با کلمه بینالمللی میشناسند پس واقعا باید بینالمللی باشیم.
