عربستان به دنبال مازاد عرضه جهانی و بازگشت تدریجی تولید اوپک‌پلاس، آرامکو برای سومین ماه متوالی، قیمت نفت سبک خود را برای مشتریان آسیایی کاهش می‌دهد.

علی‌رغم تحریم‌ها، صادرات نفت ایران همچنان بیش از ۱.۵ میلیون بشکه در روز است، اما پشت این رقم، ساختار پنهان «اقتصاد تراستی» نهفته است. این مدل مبتنی بر اعتماد شبکه‌ای، پول نفت را زنده نگه داشته اما منابع حاصل را با هزینه‌های سنگین و عدم شفافیت، دور از اقتصاد رسمی کشور نگه می‌دارد. گذار از این سازوکار اجباری، کلید اصلی حل مشکل بازگشت ارز و حکمرانی اقتصادی است.

در حالی که غول‌های نفتی اوپک از کاهش ۵۵ میلیارد دلاری درآمد خود در سال ۲۰۲۴ خبر می‌دهند و چشم‌انداز تاریک‌تری برای سال ۲۰۲۵ پیش‌بینی می‌کنند، ایران، کشوری که تحت شدیدترین تحریم‌های غرب قرار دارد، نه تنها سقوط نکرده، بلکه با ثبت رشدی یک میلیارد دلاری، پارادوکسی شگفت‌انگیز در معادلات جهانی انرژی خلق کرده است.

وزارت نفت اعلام کرد روند فروش نفت از مرحله بازاریابی تا بازگشت منابع ارزی، به‌صورت جداگانه و در چارچوب قوانین مدیریت می‌شود. به گفته محسن پاک‌نژاد، بازگشت وجوه حاصل از فروش نفت صرفاً از مسیر حساب‌های معرفی‌شده بانک مرکزی انجام می‌گیرد.

در آستانه سال ۲۰۲۶، بازار جهانی نفت با یکی از حساس‌ترین مقاطع خود طی یک دهه اخیر روبه‌رو شده است؛ جایی که برآوردها از شکل‌گیری مازاد عرضه چندمیلیون بشکه‌ای حکایت دارد. این وضعیت، معادلات قیمتی و ژئوپلیتیکی را تغییر داده و برای کشورهایی مانند ایران، هم‌زمان حامل تهدیدها و فرصت‌های تازه است.

قیمت‌های جهانی نفت خام، شامل برنت و WTI، با کاهش قابل توجهی بسته شدند که این روند، آن‌ها را در مسیر شدیدترین کاهش سالانه از سال ۲۰۲۰ قرار داده است. این افت قیمت عمدتاً ناشی از نگرانی‌های فزاینده در مورد مازاد عرضه جهانی در سال آینده و تحولات پیچیده در مذاکرات صلح روسیه و اوکراین است.

نروژ نفت را به سرچشمه‌ای برای آینده تبدیل کرد، اما ایران نفت را خرج امروز کرد. نتیجه؟ شکاف دو تریلیون دلاری میان صندوق‌های ثروت ملی که نه از تفاوت منابع، بلکه از تفاوت تفکر و انضباط زاده شده است.

جهش ۲ درصدی نفت برگشت؛ ۶۲ دلار و مقصد ذخایر استراتژیک آمریکا! در حالی که قیمت‌ها پس از رکوردهای دو ماهه، نفس راحتی کشیدند، اما تصمیم دونالد ترامپ برای فروش نفت توقیف‌شده ونزوئلا و تداوم حملات اوکراین به تانکر‌های روسیه، زنگ خطر عرضه جهانی را دوباره به صدا درآورده است. آیا بازار جهانی نفت در آستانه یک شوک جدید قرار دارد؟

یک مقام امنیتی اوکراین تأیید کرد که نفتکش تحت پرچم عمان با نام «قندیل» در پی حمله پهپادی، در آب‌های بی‌طرف و بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر دورتر از اوکراین دچار خسارت جدی شده است. این حمله، که جزئیات زمان و محل دقیق آن توسط مقام مذکور فاش نشد، تازه‌ترین اقدام اوکراین در گسترش دامنه عملیات پهپادی علیه دارایی‌های دریایی مرتبط با صادرات نفت روسیه محسوب می‌شود.

ترامپ بزرگ‌ترین ناوگان تاریخ آمریکای جنوبی را برای محاصره کامل ونزوئلا بسیج کرد؛ کاراکاس این اقدام را «دزدی دولتی» خوانده و شورای امنیت را به تشکیل جلسه فراخواند. آیا نفت بزرگ‌ترین ذخایر دنیا ، جهان را وارد یک بحران نفتی جدید می‌کند؟

قیمت نفت در معاملات آسیایی روز سه‌شنبه که چشم‌انداز توافق صلح روسیه و اوکراین تقویت شد و انتظارات برای کاهش احتمالی تحریم‌ها علیه مسکو را افزایش داد، کاهش یافت و به ضررهای روز قبل افزود.

علیرغم شکستن رکورد صادرات نفت ایران در نوامبر و عبور مجدد از مرز ۲ میلیون بشکه در روز، اقتصاد داخلی شاهد بازتاب قابل توجهی از این افزایش درآمد نیست؛ در حالی که عربستان با تخفیف‌های سنگین سهم بازار چین را تصاحب کرده، تداوم تورم افسارگسیخته نشان می‌دهد که درآمدهای نفتی یا با تخفیف‌های کلان به دست آمده یا به دلیل تحریم‌ها در چرخه اقتصاد مولد کشور قابل استفاده نیست.

میانگین قیمت نفت سنگین ایران در نوامبر به ۶۴ دلار و ۲۵ سنت رسید؛ حدود ۴۹ سنت کمتر از ماه قبل. داده‌های تازه اوپک نشان می‌دهد که از ابتدای سال ۲۰۲۵ تاکنون، نفت ایران بیش از ۱۰ دلار در مقایسه با سال قبل ارزان‌تر شده و روند نزولی قیمت‌ها همچنان ادامه دارد؛ در حالی‌که پیش‌بینی اوپک از افزایش تقاضا و ثبات بازار در سال آینده تغییر نکرده است.

قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال امروز با 9 سنت معادل 0.15 درصد افزایش به 62 دلار و 3 سنت رسید.

پس از کاهش شدید روز دوشنبه، بازار جهانی نفت برای دومین روز متوالی تحت فشار قرار گرفت؛ دو عامل اصلی این ریزش، از سرگیری تولید کلیدی عراق و امیدواری به آغاز مذاکرات صلح اوکراین است، اما تصمیم آتی فدرال رزرو آمریکا می‌تواند مسیر قیمت‌ها را کاملاً دگرگون سازد.

عربستان، روسیه را از صدرنشینی کنار زد همچنین خبرگزاری رویترز از افزایش واردات نفتی چین از ایران خبر داد.

قیمت هر بشکه نفت برنت دریای شمال امروز با ۴۹ سنت معادل ۰.۷۷ درصد افزایش به ۶۳ دلار و ۷۵ سنت رسید.

صادرات نفت ایران در ماه‌های اخیر وارد فاز تازه‌ای از ثبات و رشد شده و داده‌های ردیابی نفتکش‌ها نشان می‌دهد متوسط فروش روزانه در پاییز ۱۴۰۴ حدود ۱.۵ تا ۱.۶ میلیون بشکه در روز بوده است؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته نزدیک به ۲۰ درصد افزایش را نشان می‌دهد. این روند در حالی ثبت شده که تخفیف‌های فروش نسبت به قیمت پایه برنت کاهش یافته و فاصلهٔ قیمتی به حدود ۸ تا ۱۰ دلار رسیده است. هم‌زمان، چین با سهمی بیش از ۸۰ درصد همچنان مقصد اصلی صادرات است و افزایش تنوع مسیرهای حمل نشان می‌دهد تهران در پی تثبیت بازارهای آسیایی و بازگشت تدریجی به بازارهای منطقه‌ای است.

پس از صدور دور تازه سهمیه‌های واردات نفت توسط پکن، پالایشگاه‌های مستقل چین بار دیگر دریافت نفت خام ایران را افزایش داده‌اند؛ اقدامی که در سایه تحریم‌ها، تخفیف‌های قابل توجه و فشار سهمیه‌بندی، جایگاه ایران در بازار انرژی شرق آسیا را پررنگ‌تر کرده است.

یک کارشناس حوزه انرژی تأکید کرد ایران با تعریف استراتژی‌های تازه، همکاری منطقه‌ای و جذب سرمایه‌گذاری خارجی می‌تواند دوباره به یکی از بازیگران اصلی حوزه انرژی دریای خزر تبدیل شود؛ اما این مسیر نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت، شفافیت اقتصادی و اجرای پروژه‌های بزرگ نفت و گاز است.