وزارت خارجه ایالات متحده اعلام کرده است ۱۴ فروند شناور موسوم به «ناوگان سایه» را بهعنوان دارایی شبکههایی شناسایی کرده که در جابهجایی نفت، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی ایران نقش داشتهاند. همزمان، واشنگتن ۱۵ شرکت فعال در تجارت نفت و مشتقات ایرانی را بههمراه دو فرد مرتبط با این شبکهها در فهرست تحریمهای جدید خود قرار داده است.
آنها اعلام کردهاند که به اقدام علیه شبکه کشتیرانان و بازرگانانی که در انتقال و خرید نفت خام ایران، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی دخیل هستند ادامه خواهند داد، چراکه این شبکه منبع اصلی درآمد جمهوری اسلامی ایران به شمار میرود.
این تحریمها تنها ساعاتی پس از پایانیافتن مذاکرات ایران و آمریکا در عمان انجام شد. روز جمعه ۱۷ بهمن، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه به همراه هیات همراه، در مسقط پایتخت عمان مذاکرات خود را از سر گرفتند.
این تحریمهای نفتی، تنها ساعاتی پس از مذاکرات بیانشده اعمال شد که نشان میدهد آمریکا قصد دارد فشارها بر جمهوری اسلامی ایران را بیشتر کند.
وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد ۱۴ کشتی متعلق به «ناوگان سایه» ایران را که در حمل نفت، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی نقش داشتهاند، بهعنوان اموال مسدودشده شناسایی کرده است. به گفته این وزارتخانه، صادرات انرژی ایران از طریق شبکهای از شرکتها و واسطههای غیرقانونی کشتیرانی در کشورهای مختلف انجام میشود که با پنهانکاری و با خاموشکردن سیستمهای ردیابی، کالاهای ایرانی را به خریداران در کشورهای دیگر منتقل میکنند.
کشتیهایی که توسط شرکتهای نامبرده در این فهرست مدیریت میشوند، طی سالهای اخیر میلیونها بشکه نفت خام ایران را جابهجا کردهاند و نقش مهمی در چرخه صادرات نفت و پتروشیمی ایران داشتهاند.
تحریمها ۱۴ نفتکش، ۱۵ نهاد و دو فرد مرتبط با تجارت نفتی ایران را هدف قرار دادهاند که شامل کشورهایی مانند چین، هند، امارات، قزاقستان، ترکیه، باربادوس، جمهوری کامرون، پاناما، سیشل و مارشال میشود.
لیست شرکتهای تحریمشده به شرح زیر است:
شرکت ALL WIN SHIPPING MANAGEMENT LIMITED
این شرکت مدیر تجاری نفتکش VICSCENE با پرچم باربادوس است؛ کشتیای که بین مارس و آوریل ۲۰۲۵ نفت خام ایران را حمل کرده است. وزارت خارجه آمریکا این شرکت را به دلیل مشارکت آگاهانه در معاملات مهم نفتی ایران تحریم کرده و کشتی VICSCENE نیز بهعنوان دارایی مرتبط با این شرکت مسدود شده است.
شرکت MANARAT ALKHALEEJ MARINE SERVICES FZE
این شرکت مستقر در امارات، مدیریت دو نفتکش OCEAN GUARDIAN و AL SAFA با پرچم پاناما را بر عهده داشته است. این کشتیها در مجموع دستکم ۳۰ محموله نفتی و فرآوردههای نفتی ایران را جابهجا کردهاند. این شرکت نیز به دلیل همکاری در تجارت نفت ایران تحریم شده و هر دو کشتی آن مسدود شدهاند.
شرکت QINGDAO OCEAN KIMO SHIP MANAGEMENT
این شرکت مدیر نفتکش BENLAI با پرچم باربادوس است که در سال ۲۰۲۵ حداقل یک بار نفت خام ایران را حمل کرده است. این شرکت و کشتی مذکور به همین دلیل تحریم و مسدود شدهاند.
شرکت VICENS MARINE CO
شرکتی مستقر در جزایر مارشال که مالک و مدیر نفتکش AQUA LIVE است؛ کشتیای که با استفاده از پرچم جعلی، نفت ایران را حمل کرده است. این شرکت و کشتی آن تحریم شدهاند.
شرکت SHANGHAI QIZHANG SHIP MANAGEMENT
این شرکت مدیریت چند کشتی حامل محصولات پتروشیمی ایران را بر عهده داشته است. از جمله کشتی YONGHENG OCEAN که از سال ۲۰۲۳ تاکنون دستکم پنج بار محصولات پتروشیمی ایران را جابهجا کرده است. این شرکت و کشتی مربوطه تحریم شدهاند.
شرکت ELYSIAN HORIZON CORP
شرکتی مستقر در جزایر سیشل که مالک و مدیر نفتکش ZEVS با پرچم کامرون است. این کشتی بین مارس تا مه ۲۰۲۵ حداقل سه بار نفت ایران را حمل کرده است. شرکت و کشتی آن تحریم شدهاند.
شرکت FLUXUS MARINE INC
این شرکت مستقر در قزاقستان، مدیریت نفتکش VETER را بر عهده داشته که در سال ۲۰۲۵ نفت خام ایران را جابهجا کرده است. این شرکت و کشتی آن نیز تحریم شدهاند.
شرکت MPHASIS MARINE SOLUTIONS FZE
شرکت اماراتی که مدیریت کشتیهای RAYYAN GAS و GAZ CRYSTAL را بر عهده داشته است. این کشتیها بارها آمونیاک و گاز مایع با منشأ ایرانی را حمل کردهاند. این شرکت و هر دو کشتی تحریم شدهاند.
شرکت MHK SHIPPING CORP
شرکتی مستقر در ترکیه که مدیریت کشتیهای FORTUNE GAS و GAS RIVER را بر عهده داشته است. این کشتیها در سال ۲۰۲۵ بارها آمونیاک ایرانی را جابهجا کردهاند. شرکت و کشتیها تحریم شدهاند.
شرکت MARS OCEANWAY INC
این شرکت ترکیهای مالک و مدیر کشتی WHITE SHARK است که در سال ۲۰۲۵ چندین بار آمونیاک و گاز مایع ایران را حمل کرده است. شرکت و کشتی آن تحریم شدهاند.
شرکت ELEVATE MARINE MANAGEMENT
این شرکت هندی مدیر نفتکش BENEDICT است که در پاییز ۲۰۲۵ چندین محموله فرآورده نفتی ایران را جابهجا کرده است. آکاش آنانْت شینده، مدیر این شرکت نیز بهعنوان مسئول اصلی شرکت، تحریم و داراییهایش مسدود شده است.
پس از دور تازه تحریمهای نفتی، دونالد ترامپ اقدام به وضع تعرفه ۲۵ درصدی علیه هر کشوری کرد که با ایران تجارت داشته باشد. او جمعه شب فرمانی اجرایی امضا کرد که تعرفه ۲۵ درصدی را برای کشورهایی که با ایران تجارت میکنند، اعمال میکند. این اقدام آمریکا شرکای تجاری ایران را هدف تعرفههای ثانویه قرار میدهد و هر کشوری که به خرید کالاها یا خدمات ایرانی ادامه دهد، با تعرفههای ۲۵ درصدی علاوه بر تعرفههای اولیه، مواجه میشود.
تمامی اقدامات فوق نشان میدهند که گرچه مذاکراتی میان ایران و آمریکا در جریان است، اما اقدامات ترامپ نشان میدهد که آمریکا قصد افزایش فشار و تشدید تحریمها علیه تهران را دارد. موضوعی که میتواند به کاهش درآمد نفتی ایران بینجامد و کشورهایی که تاکنون با ایران همکاری میکردند را وادار به کاهش خرید نفت از ایران کند. حتی اگر کشورهایی مانند چین قصد کاهش خرید نفت از ایران نداشته باشند، با توجه به اعمال تحریمها، احتمالا باید تصمیمات جدیدی برای دور زدن تحریم و بهکارگیری راههایی جدید اتخاذ شود که هزینه دور زدن تحریم را بالا میبرد. بالا بردن هزینه برای فروش نفت ایران، گرچه ممکن است صادرات نفت ایران را صفر نکند، اما به دلیل افزایش هزینهها، درآمدهای نفتی کاهش مییابد.
