تیم هاجسون، وزیر انرژی کانادا گفت که کانادا به دنبال افزایش صادرات انرژی به هند است تا مشتریان خود را متنوع کند و وابستگی به عرضه به آمریکا را کاهش دهد.

با تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و افزایش ناپایداری ژئوپلیتیکی، نگرانی‌ها نسبت به آینده بازار نفت به شدت افزایش یافته است؛ کارشناسان نسبت به نوسانات قیمت و تأثیر آن بر اقتصاد جهانی هشدار می‌دهند.

کارشناسان حوزه انرژی هشدار می‌دهند که تنش‌های منطقه‌ای در خلیج فارس و نگرانی‌ها درباره نشت نفت ایران می‌تواند قیمت نفت خام را به شکل بی‌سابقه‌ای افزایش دهد و بازار جهانی انرژی را با بحران روبه‌رو کند.

مدیر پیشین امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران عنوان کرد: تراستی‌ها مجبور هستند که از کانال‌های خاصی پول نفت را منتقل کنند. تاکنون چندین بار پیش آمده است که این کانال‌ها لو رفته و بسته شده‌اند. به همین دلیل تا آنها بخواهند کانال‌های جدیدی ایجاد کنند، قاعدتا زمان می‌برد و تاخیراتی در این روند قطعا پیش می‌آید. گاهی اوقات این قضیه توامان می‌شود و چند شرکت با هم لو می‌رود و این موضوع چیز جدیدی نیست. از سال‌های اول تحریم این جریانات اتفاق افتاده و پیوسته این موضوعات نیز پیش آمده است. اما در شرایط موجود فکر می‌کنم که جنگ تبلیغاتی نیز در این قضیه بی‌تاثیر نبوده است و به این موضوع دامن زده است.

به گفته منابع مطلع در بازار انرژی، روند فروش نفت ونزوئلا در هفته‌های اخیر با کندی محسوسی مواجه شده است؛ به‌طوری که بسیاری از پالایشگاه‌ها حاضر به پذیرش قیمت‌های پیشنهادی شرکت‌های بازرگانی نیستند و هم‌زمان چالش‌های لجستیکی در حوزه انتقال، بارگیری و کمبود ظرفیت ذخیره‌سازی نیز باعث شده مسیر صادرات نفت این کشور با اختلال و تأخیر همراه شود.

اثر شوک‌های نفتی در طول زمان تغییر کرده است. اکنون تحولات سیاسی در کشور‌هایی که در بازار جهانی نفت سهم کوچکی دارند، منجر به تغییرات محسوس و بلندمدت در قیمت نفت نمی‌شود و از سوی دیگر کشور‌های واردکننده نفت نسبت به پیش از دهه ۹۰ انعطاف‌پذیرتر هستند و می‌توانند از ظرفیت مازاد نفت دیگر کشور‌ها یا جایگزین‌های نفت استفاده کنند.

مرتضی بهروزی‌فر، کارشناس نفت و انرژی، عنوان کرد: سهم ایران در بازار‌های جهانی و اقتصاد دنیا به شدت تحلیل رفته است و متاسفانه تقریبا بود و نبود ایران در بازار‌های دنیا تاثیر چندانی ندارد. به همین دلیل است که اگر مساله‌ای میان ایران، آمریکا یا اسرائیل رخ می‌دهد، تاثیر چندانی در قیمت‌های جهانی مشاهده نمی‌شود. دلیل آن این است که ایران به‌ویژه در بازار انرژی و همچنین در اقتصاد دنیا، کوچک و بی‌اثر شده است. در مورد ایران باید گفت صادرات ۱.۵ میلیون بشکه‌ای در دنیا عددی به حساب نمی‌آید و حتی از ظرفیت مازاد تولید عربستان نیز کمتر است. یعنی اگر ایران کاملا حذف شود، کافی است عربستان ظرفیت مازاد خود را وارد بازار کند و جای ایران را بدون هیچ مشکلی پر می‌کند.

در آستانه سال ۲۰۲۶، بازار جهانی نفت با یکی از حساس‌ترین مقاطع خود طی یک دهه اخیر روبه‌رو شده است؛ جایی که برآوردها از شکل‌گیری مازاد عرضه چندمیلیون بشکه‌ای حکایت دارد. این وضعیت، معادلات قیمتی و ژئوپلیتیکی را تغییر داده و برای کشورهایی مانند ایران، هم‌زمان حامل تهدیدها و فرصت‌های تازه است.

با ورود به فصل سرد سال، ناترازی مزمن گاز بار دیگر به یکی از جدی‌ترین چالش‌های انرژی ایران تبدیل شده است؛ چالشی که این‌بار نه‌تنها بخش خانگی، بلکه صنایع بزرگ، نیروگاه‌ها و حتی صادرات انرژی را تحت فشار قرار داده و زنگ خطر را برای زمستانی پرریسک به صدا درآورده است.

صادرات نفت ایران در ماه‌های اخیر وارد فاز تازه‌ای از ثبات و رشد شده و داده‌های ردیابی نفتکش‌ها نشان می‌دهد متوسط فروش روزانه در پاییز ۱۴۰۴ حدود ۱.۵ تا ۱.۶ میلیون بشکه در روز بوده است؛ رقمی که نسبت به مدت مشابه سال گذشته نزدیک به ۲۰ درصد افزایش را نشان می‌دهد. این روند در حالی ثبت شده که تخفیف‌های فروش نسبت به قیمت پایه برنت کاهش یافته و فاصلهٔ قیمتی به حدود ۸ تا ۱۰ دلار رسیده است. هم‌زمان، چین با سهمی بیش از ۸۰ درصد همچنان مقصد اصلی صادرات است و افزایش تنوع مسیرهای حمل نشان می‌دهد تهران در پی تثبیت بازارهای آسیایی و بازگشت تدریجی به بازارهای منطقه‌ای است.

وزیر نیرو در چهاردهمین اجلاس شورای حکام مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری یونسکو، نسخه هفت‌گانه ایران برای آینده مدیریت آب منطقه را ارائه کرد؛ نسخه‌ای که بر همکاری فراملی، مدیریت مشترک منابع، پیوند آب و انرژی، بازچرخانی گسترده، بهره‌گیری از فناوری‌های دیجیتال و تقویت دیپلماسی آب استوار است و تنها مسیر عبور کشورهای منطقه از بحران‌های فزاینده کم‌آبی، تغییر اقلیم و فشارهای محیط‌زیستی معرفی شد.

یک کارشناس حوزه انرژی تأکید کرد ایران با تعریف استراتژی‌های تازه، همکاری منطقه‌ای و جذب سرمایه‌گذاری خارجی می‌تواند دوباره به یکی از بازیگران اصلی حوزه انرژی دریای خزر تبدیل شود؛ اما این مسیر نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت، شفافیت اقتصادی و اجرای پروژه‌های بزرگ نفت و گاز است.

ایران با برخورداری از یکی از بزرگ‌ترین ذخایر گاز جهان، این روزها شاهد بحران ناترازی گاز در صنعت پتروشیمی است؛ محدودیت عرضه و ضعف زیرساخت‌های انتقال باعث شده تا بسیاری از کارخانه‌ها کاهش تولید داشته و صادرات محصولات پتروشیمی تحت فشار قرار گیرد، موضوعی که اثرات گسترده اقتصادی و اجتماعی بر بازار داخلی و درآمد ارزی کشور به جا گذاشته است.

با آغاز فصل سرد، شبکه انرژی ایران زیر فشار بی‌سابقه‌ای قرار گرفته و قطعی برق و محدودیت تأمین گاز زندگی روزمره مردم و فعالیت صنایع را با اختلال مواجه کرده است. کارشناسان هشدار می‌دهند که فرسودگی زیرساخت‌ها و عدم سرمایه‌گذاری کافی، بحران انرژی زمستانی را هر ساله تکرار خواهد کرد و دولت برای جلوگیری از پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن نیازمند برنامه‌ریزی فوری است.

در حالی‌که جهان با شتاب به‌سوی انرژی‌های پاک حرکت می‌کند، ایران همچنان در چرخه وابستگی به سوخت‌های فسیلی گرفتار مانده است. سهم ناچیز ۲.۷ درصدی انرژی‌های تجدیدپذیر در سبد برق کشور، زنگ هشدار جدی برای آینده‌ای است که با بحران‌های زیست‌محیطی، اقتصادی و فناورانه گره خورده است. این عقب‌ماندگی نه‌تنها توسعه پایدار را به تعویق می‌اندازد، بلکه امنیت انرژی ملی را نیز در معرض تهدید قرار می‌دهد.

قیمت معاملات آتی نفت خام WTI روز پنج‌شنبه ۸ آبان ۱۴۰۴ تا حدود ۶۰ دلار برای هر بشکه و نفت خام برنت نیز تا حوالی ۶۴ دلار برای هر بشکه عقب‌نشینی کرد.

تحریم‌های تازه علیه مسکو، بازار انرژی آسیا را دچار لرزش کرده است. شماری از پالایشگاه‌های چینی و هندی که از مشتریان اصلی نفت روسیه بودند، در هفته‌های اخیر خرید خود را به حالت تعلیق درآورده‌اند. این عقب‌نشینی محتاطانه، روسیه را با مازاد عرضه‌ای کم‌سابقه روبه‌رو کرده و قیمت نفت خام این کشور را به پایین‌ترین سطح ماه‌های اخیر رسانده است. در همین حال، حضور پررنگ ایران در بازار و افزایش عرضه نفت آن، به ازدحام محموله‌های فروش‌نرفته روسیه در مسیر آسیا دامن زده است.

در اقدامی هماهنگ و بی‌سابقه، آمریکا و اتحادیه اروپا تحریم‌های جدیدی علیه بخش انرژی روسیه اعمال کردند؛ از هدف قرار دادن غول‌های نفتی روسنفت و لوک‌اویل تا ممنوعیت کامل واردات ال‌ان‌جی مسکو و گسترش فهرست ناوگان سایه، این دور تحریم‌ها فشار اقتصادی بر کرملین را به اوج می‌رساند.

رئیس‌جمهور با مقایسه قیمت بنزین با آب معدنی، افزایش نرخ سوخت را توجیه کرد؛ اما کارشناسان اقتصادی این قیاس را سطحی و فاقد پشتوانه علمی می‌دانند و هشدار می‌دهند که چنین رویکردی می‌تواند تورم فراگیر، فشار بر دهک‌های کم‌درآمد و ناآرامی اجتماعی به همراه داشته باشد.

در دنیای امروز، بازار انرژی به‌ویژه نفت و گاز، به‌عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد جهانی، همواره در حال تغییر و تحول است. در این میان، کشورهای خاورمیانه با دارا بودن منابع عظیم انرژی، نقش کلیدی در تأمین نیازهای جهانی ایفا می‌کنند. ایران و امارات متحده عربی، دو کشور مهم در این منطقه، با ویژگی‌ها و سیاست‌های متفاوت خود، در تلاش برای بهره‌برداری بهینه از منابع انرژی هستند.