پرداخت پاداش و سنوات پایان خدمت، برای کارگرانی که در آستانه بازنشستگی قرار دارند، معمولاً یکی از دغدغههای اصلی است؛ به ویژه اینکه بسیاری از کارگران متخصص به این سنوات پس از سالها خدمت در یک مجموعه نیاز جدی دارند تا بتوانند هزینههای دوران بازنشستگی مثل جهیزیه و هزینه ازدواج و تحصیل فرزندان، تهیه خودرو یا ودیعه مسکن و. . را تامین کنند و در دوران بازنشستگی با مستمریهای اندک، دچار بحران معیشتی نشوند.
با این وجود، بسیاری از واحدها و شرکتها در این مسئله اهمال میکنند و کار را برای کارگران در زمینه وصول پاداش پایان خدمت و سنوات (که از حقوق قانونی طبق عرف هر کارگاه است) دچار مشکل میکنند. برای مثال، کارگران شرکت مینو، برخی هلدینگهای تولید لوازم بهداشتی و کارکنان شرکت فروشگاههای زنجیرهای رفاه، از جمله کارگرانی هستند که در این حوزه مشکلات بسیار زیادی را متحمل شدند.
مجتبی حاجی زاده (رئیس اتحادیه کارگران خودروساز کشور) در رابطه با مطالبات اخیر کارگران بازنشسته پارسخودرو که ماههاست برای دریافت سنوات و مطالبات پایان خدمت خود سرگرداناند، میگوید: این مطالبات، مطالباتیست که حاصل سالها کار، تولید و عمرِ صرفشده آنان در صنعت خودروسازی است. چندی پیش این کارگران برای رساندن صدای اعتراض خود، مقابل مجموعه سایپا رفتند؛ پارسخودرو ذیل ساختار گروه سایپا قرار دارد و کارگری که طلب قطعی خود را مطالبه میکند، حق دارد برای پیگیری سرنوشت طلبش به مجموعه بالادستی مراجعه کند.
وی میافزاید: اما بهجای پاسخ روشن به اصل مطالبه، سخن از شکایت کیفری علیه برخی معترضان با عناوین مختلف به میان آمده است. اینجاست که یک پرسش جدی مطرح میشود: چرا جای شاکی و مطالبهگر عوض شده است؟ این درحالی است که طبق قانون، کارگری که طلب قطعی و قانونی دارد، تا زمان تسویه کامل، صاحب یک حق مسلم و قابل مطالبه است؛ حقی که باید تعیین تکلیف و پرداخت شود.
این فعال کارگری تاکید میکند: متاسفانه کارگری که سالها پشت خط تولید ایستاده و چرخ صنعت را چرخانده، امروز برای دریافت حق پایان خدمت خود پشت درِ شرکت میایستد و در مقابل، با شکایت کیفری مواجه میشود! مسئله را وارونه کردهاند؛ باید بدانند مطالبهگر، متهمِ مطالبه خود نیست. پرسش روشن ما این است؛ سنوات این کارگران چه زمانی تسویه خواهد شد؟ چرا ماههاست پرداخت مطالبات آنان به تأخیر افتاده است؟ برنامه و زمانبندی رسمی برای تسویه کامل چیست؟ و در پایان، چرا به جای پاسخگویی درباره اصل بدهی، شکایت از معترضان برجسته میشود؟
رئیس اتحادیه کارگران خودروساز تصریح میکند: مطالبات پایان خدمت، حق قانونی کارگر است و اصل استحقاق مزایای پایان کار در قانون کار به رسمیت شناخته شده است. همچنین در صورت تحقق شرایط قانونی، مطالبه خسارت تأخیر تأدیه نیز میتواند از مسیر مرجع صالح پیگیری شود. باید بدانیم صنعت خودروسازی کشور در شرایط جنگ ترکیبی، بیش از هر زمان دیگری به اعتماد کارگران، بازنشستگان و حفظ سرمایه اجتماعی نیاز دارد.
او اضافه میکند: نمیتوان از کارگر انتظار داشت سالها با تمام توان تولید کند، اما هنگام بازنشستگی برای دریافت حق قانونی خود ماهها سرگردان بماند و هنگامی که صدایش را بلند میکند، با شکایت مواجه شود. این شیوه مواجهه، نهتنها مسئله را حل نمیکند، بلکه شکاف میان نیروی انسانی و مدیریت را عمیقتر خواهد کرد.
دبیر اجرایی خانه کارگر و رئیس کانون کارگران بازنشسته آران و بیدگل، در پایان با اشاره به نقصهای قانونی شکایت از کارگران بازنشسته پارسخودرو، خاطرنشان میکند: کارگران و بازنشستگان، نه امتیاز ویژه میخواهند و نه لطف مدیریتی؛ حق قانونی خود را میخواهند. چرا به جای شکایت از صدای کارگر، بدهی را تسویه نمیکنید؟ به جای حاشیهسازی، پاسخ روشن بدهید. به جای وعده، زمانبندی پرداخت ارائه کنید و به جای مواجهه با بازنشستهای که سالهای جوانی و توان خود را در خط تولید گذاشته است، حرمت کارگر و بازنشسته را حفظ کنید. مطالبه کارگران بازنشسته پارسخودرو روشن است: پرداخت کامل حق و حقوق قانونی، تعیین تکلیف فوری مطالبات و پایان دادن به سرگردانی کسانی که سالها چرخ تولید این صنعت را چرخاندهاند.
