امام خامنهای رهبر معظم انقلاب، در بیانات اخیر خود با هیات دولت انتقاداتی درباره خام فروشی محصولات مختلف صادراتی و عدم فرآوری آنها بیان کردند.
برای بررسی مصداق هایی که ایشان درباره خام فروشی بیان کردند در این شماره پرونده «خام فروشی، حراج اموال مردم»، گیاه گشنیز مورد بررسی قرار میگیرد.
رهبر معظم انقلاب درباره خام فروشی محصولات صادراتی ایرانی تاکید کردند: «در حاشیهی مسئلهی تولید، من یک نکتهی دیگری را عرض بکنم که آن هم بیارتباط به مسئلهی تولید نیست و آن مسئلهی صادرات مواد خام یا صادرات فلّهای است که یک نمونهاش را قبلاً در مورد نفت گفتیم. یکی از مشکلات ما همین است که ما مواد خام را بدون فراوری و بدون اینکه ارزش افزودهاش را برای کشور خودمان، برای سرمایهدار خودمان، برای کارگر خودمان فراهم بکنیم، میفرستیم خارج.»
ایشان همچنین مشخصا از صادرات خام گیاه گیشنیز انتقاد کردند و فرمودند: «چند شب پیش تلویزیون راجع به گشنیز میگفت که گشنیز را به صورت فلهای میبرند خارج و با قیمتهای بسیار زیادی بعد از فراوری در دنیا فروش میرود. پس یک نکتهای که ما در باب مسائل تولید خواستیم عرض بکنیم، مسئلهی برداشتن موانع تولید است که اینها است»
ایجاد ارزش افزوده ۲۵۰ تا ۵۰۰۰ برابری از گشنیز
بنابر این گزارش سالانه حدود ۲۰ هزار تن گیاه گشنیز در ایران تولید و بخش عمدهای از آن به صورت خام از کشور خارج میشود درحالی که با انجام یک مرحله فرآوری بر روی آن میتوان ارزش افزوده ۲۵۰ برابری ایجاد کرد؛ همچنین بر پایه این گیاه خوشبو میتوان مادهای را تولید کرد که ۵۰۰۰ برابر ارزش افزوده بیشتری ایجاد میکند.
ارزش صادراتی هر کیلوگرم گشنیز خام حدود ۱۰ هزار تومان و حداکثر ۱۴ هزار تومان قیمت دارد اما اگر عصاره آن گرفته شود حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت پیدا میکند.
بر پایه گشنیز همچنین میتوان "لینانول" تولید کرد که هر لیتر آن ۵۰ میلیون در کشورهای اروپایی قیمت دارد و برای صنایع اسانس و عطرسازی استفاده میشود.
علاوه بر تهیه عصاره و اسناس، از گشنیز در صنعت گیاهان دارویی نیز استفاده میشود و ارزش افزوده و سود چند برابری نصیب تولیدکنندگان این صنایع میکند اما شواهد امر نشان میدهد که این گیاه بعد از یک مرحله فرآوری ساده نظیر عصاره گیری در پاکستان به کشورهای مختلفی صادر میشود.
بنابراین گزارش ایران با وجود داشتن ۱۱ اقلیم از ۱۳ اقلیم شناخته شده در دنیا و داشتن میانگین ۳۰۰ روز آفتابی و متاثر از آن تنوع گیاهی شرایط مناسبی برای تولید و فرآوری این محصولات مختلف گیاهی دارد اما مشخص است که تنها در صورتی صادرات مناسبی خواهیم داشت که خام فروشی را قطع یا به حداقل برسانیم.
فرآورده آن می تواند چرخ زندگی کشاورزان را بهتر بچرخاند