بر اساس گزارش‌های رسمی بانک مرکزی، نیمهٔ آغازین سال ۱۴۰۴ شاهد افزایش ۱.۱ درصدی در حجم تولید و فروش نفت به بازارهای جهانی بوده است؛ افزایشی که در سایهٔ رکود گستردهٔ اقتصادی و در کنار کاهش ۰.۶ درصدی کل تولید ناخالص ملی رقم خورده و نشان‌دهندهٔ شکنندگی رشد در بخش هیدروکربنی در میان انقباض کلی اقتصاد است.

ایران در سال ۲۰۲۵ بیش از هر زمان دیگری طی سال‌های اخیر نفت صادر کرد و با دور زدن تحریم‌ها نفت خام خود را عمدتاً به چین فروخت. با این حال، سود تهران از این کالا به‌شدت سقوط کرد.

اگر نفت موجود در مخازن ایران به طور ناخواسته به آب‌های خلیج فارس نفوذ کند، پیامد‌های زیست‌محیطی و امنیتی آن بسیار گسترده خواهد بود.

مدیر پیشین امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران عنوان کرد: تراستی‌ها مجبور هستند که از کانال‌های خاصی پول نفت را منتقل کنند. تاکنون چندین بار پیش آمده است که این کانال‌ها لو رفته و بسته شده‌اند. به همین دلیل تا آنها بخواهند کانال‌های جدیدی ایجاد کنند، قاعدتا زمان می‌برد و تاخیراتی در این روند قطعا پیش می‌آید. گاهی اوقات این قضیه توامان می‌شود و چند شرکت با هم لو می‌رود و این موضوع چیز جدیدی نیست. از سال‌های اول تحریم این جریانات اتفاق افتاده و پیوسته این موضوعات نیز پیش آمده است. اما در شرایط موجود فکر می‌کنم که جنگ تبلیغاتی نیز در این قضیه بی‌تاثیر نبوده است و به این موضوع دامن زده است.

تحریم‌های جدید نفتی آمریکا در مقطعی اعمال شده که سطح تنش‌های سیاسی و نظامی میان تهران و واشینگتن در هفته‌های اخیر به شکل محسوسی افزایش یافته است.

با وجود تحریم‌های گسترده آمریکا و سازمان ملل، ایران توانسته راهکارهایی برای حفظ جریان فروش نفت خود پیدا کند. با این حال، طی چند ماه اخیر گزارش‌هایی درباره اختلال در یکی از بخش‌های کلیدی این فرآیند، موسوم به «تراستی‌های نفتی»، منتشر شده است. هنوز مشخص نیست که این موضوع صرفاً بهانه‌ای برای پوشاندن مشکلات اقتصادی است یا نشانه‌ای از تغییرات جدی و اختلال در روند فروش نفت کشور.

بر اساس تازه‌ترین گزارش‌های منتشرشده از سوی منابع بین‌المللی رصد بازار انرژی، حجم نفت ذخیره‌شده ایران در نفتکش‌ها و مخازن شناور دریایی روندی افزایشی پیدا کرده است؛ به‌طوری که برآوردها نشان می‌دهد میزان این ذخایر در حال حاضر به رقمی بین ۱۶۶ تا ۱۷۰ میلیون بشکه رسیده و بخش قابل توجهی از صادرات بالقوه کشور عملاً به شکل معلق روی آب باقی مانده است.

ترامپ نفت مدیر پیشین امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران گفت: به نظر می‌رسد امریکا نیاز چندانی به نفت منطقه ندارد؛ تلاش می‌کند هژمونی خود را در منطقه از دست ندهد.

اثر شوک‌های نفتی در طول زمان تغییر کرده است. اکنون تحولات سیاسی در کشور‌هایی که در بازار جهانی نفت سهم کوچکی دارند، منجر به تغییرات محسوس و بلندمدت در قیمت نفت نمی‌شود و از سوی دیگر کشور‌های واردکننده نفت نسبت به پیش از دهه ۹۰ انعطاف‌پذیرتر هستند و می‌توانند از ظرفیت مازاد نفت دیگر کشور‌ها یا جایگزین‌های نفت استفاده کنند.

مرتضی بهروزی‌فر، کارشناس نفت و انرژی، عنوان کرد: سهم ایران در بازار‌های جهانی و اقتصاد دنیا به شدت تحلیل رفته است و متاسفانه تقریبا بود و نبود ایران در بازار‌های دنیا تاثیر چندانی ندارد. به همین دلیل است که اگر مساله‌ای میان ایران، آمریکا یا اسرائیل رخ می‌دهد، تاثیر چندانی در قیمت‌های جهانی مشاهده نمی‌شود. دلیل آن این است که ایران به‌ویژه در بازار انرژی و همچنین در اقتصاد دنیا، کوچک و بی‌اثر شده است. در مورد ایران باید گفت صادرات ۱.۵ میلیون بشکه‌ای در دنیا عددی به حساب نمی‌آید و حتی از ظرفیت مازاد تولید عربستان نیز کمتر است. یعنی اگر ایران کاملا حذف شود، کافی است عربستان ظرفیت مازاد خود را وارد بازار کند و جای ایران را بدون هیچ مشکلی پر می‌کند.

«محسن پاکنژاد» در واکنش به تحولات اخیر ونزوئلا و تاثیر آن بر بازار نفت جهانی، گفت: در آخرین روزهایی که به اقدام غیرقانونی ایالات متحده علیه کشور ونزوئلا منتهی شد، همکاران ما در وزارت نفت در این کشور حضور داشتند و در حال دنبال کردن طلب‌هایی بودند که ما از ونزوئلا داشتیم.

وزیر نفت درباره وجود تراستی‌ها در فرآیند فروش نفت رفع ابهام کرد.

قیمت نفت در بازارهای جهانی امروز به بالاترین رقم یک ماه گذشته رسید.

روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال به نقل از منابع آگاه در وزارت جنگ و نیروی دریایی آمریکا گزارش داد روسیه یک زیردریایی هسته‌ای را برای اسکورت نفتکش «مارینرا» اعزام کرده است؛ نفتکشی که حامل نفت خام ونزوئلا بوده و در آب‌های کارائیب، نزدیک سواحل ونزوئلا، هدف تلاش آمریکا برای توقیف قرار داشت.

با وجود اینکه برخی کشورها روی دریایی از نفت نشسته‌اند، هنوز در استخراج مؤثر از این ثروت زیرزمینی ناکام‌اند. از سوی دیگر، کشورهایی با ذخایر نسبتاً محدود، توانسته‌اند به تولیدکنندگان بزرگ جهانی تبدیل شوند. این پارادوکس، تصویر کامل‌تری از اقتصاد سیاسی انرژی در قرن بیست‌ویکم را ترسیم می‌کند. از ونزوئلا تا آمریکا، از ایران تا عربستان، فاصله میان «آنچه دارند» و «آنچه تولید می‌کنند»، تفاوت میان بحران و شکوفایی را رقم می‌زند.

در اوج تنش‌های نفتی و آماده‌باش سیستم مالی چین برای شوک‌های احتمالی ناشی از تحریم‌های بین‌المللی علیه کاراکاس، ایران به عنوان جایگزین استراتژیک، نقش کلیدی در تأمین نفت چین ایفا می‌کند. این تغییر موازنه، فرصتی طلایی برای تهران فراهم کرده تا ضمن دور زدن محدودیت‌ها، تخفیف‌های قابل توجهی را در قراردادهای خود اعمال نماید.

محمود خاقانی، کارشناس انرژی، مدعی شد بازار نفت جهانی دیگر در کنترل اوپک نیست و ونزوئلا عملاً به یک “مستعمره” زیر نظر سیاست‌های قیمت‌شکن ترامپ تبدیل شده است. با وجود ۳۰۰ میلیارد بشکه ذخیره، این کشور برای بازگشت به تولید ۲ میلیون بشکه تا اوایل دهه ۲۰۳۰ به ۱۱۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد؛ اما هدف اصلی آمریکا و چین، پایین نگه‌داشتن قیمت‌هاست، نه ثروتمند شدن ونزوئلا.

شرکت ایتالیایی سایپم، با تکیه بر توافق بلندمدت خود با آرامکو، موفق به کسب دو قرارداد جدید فراساحلی (CRPO) در عربستان سعودی شد که شامل مهندسی، ساخت و نصب خطوط لوله حیاتی برای توسعه میادین بری، ابوصفاح و مرجان است. این قراردادها، ضمن تحکیم جایگاه سایپم در بازار منطقه‌ای، بر استفاده حداکثری از ظرفیت‌های ساخت داخلی عربستان تأکید دارند.

یک کارشناس حوزه انرژی با اشاره به عدم‌النفع عدم توسعه میدان آزادگان و تاخیر در اجرای پروژه گفت: در میادین مشترک هرچه برداشت نکنیم طرف مقابل برداشت می‌کند و مهاجرت سیال اتفاق می‌افتد و این هشدار مهمی است.

رئیس کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۵، از کاهش سهم دولت از فروش نفت و اختلاف هشت میلیارد دلاری بین فروش و وصول واقعی نفت در هشت‌ماهه اخیر پرده برداشت. این چالش بزرگ نفتی، یکی از اصلی‌ترین دلایل بازگشت لایحه بودجه به دولت برای اصلاح عنوان شد.