سایه بحران‌ها و تنش‌های منطقه‌ای، رفتار سرمایه‌گذاران داخلی را تغییر داده است. در شرایطی که خطر درگیری نظامی یا تشدید بحران‌ها احساس می‌شود، بخش بزرگی از نقدینگی به جای گردش در بخش‌های تولید و ساخت‌وساز، به سمت بازارهایی مانند دلار، طلا و زمین‌های خام هدایت می‌شود تا ارزش دارایی‌ها در برابر ریسک‌ها حفظ شود. این روند می‌تواند سرعت سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی کشور را کاهش دهد و بازارهای مالی را نوسان‌پذیرتر کند.

نقش‌آفرینی کشتیرانی در رونق‌بخشی بنادر بزرگ کشور؛ کارنامه گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران ظرف سال‌های گذشته، حکایت از ثبت رکوردهای جابه‌جایی کالا به رغم شدیدترین تحریم‌های بین‌المللی علیه صنعت کشتیرانی ایران دارد.

ناترازی مسکن در نقطه‌ای قرار گرفته که سرعت افزایش تقاضا، بسیار بیشتر از توان ساخت و عرضه است. در حالی که جمعیت جوان نیازمند خانه هر سال رو به رشد است، هزینه ساخت و قیمت زمین بالا رفته و پروژه‌های جدید به کندی پیش می‌روند. نتیجه این وضعیت، فشار بیشتر بر بازار اجاره و افزایش قیمت‌هاست؛ وضعیتی که اگر مهار نشود، شکاف مسکن در سال‌های آینده به بحرانی فراگیر تبدیل می‌شود.

بازار مسکن ایران در حالی با رشد مداوم قیمت‌ها مواجه است که حجم معاملات به پایین‌ترین سطح در سال‌های اخیر رسیده؛ رکود تورمی حاکم بر این بازار، نه‌تنها خریداران و مستأجران را در تنگنا قرار داده، بلکه سازندگان و سرمایه‌گذاران را نیز با بلاتکلیفی و بی‌اعتمادی روبه‌رو کرده است. در این گزارش قصد داریم شما را با خانه های زیر یک میلیارد تومان در پایتخت آشنا کنیم.

در نشست اخیر شورای عالی مسکن، طرح ارائه مسکن استیجاری برای زوج‌های جوان با سابقه ازدواج کمتر از پنج سال و کارگران به تصویب رسید. این طرح شامل دو شیوه اجرایی است؛ نخست، تأمین واحدهای آماده برای اجاره، و دوم، ساخت واحدهای جدید با هدف اجاره‌دادن به گروه‌های هدف. هدف اصلی این مصوبه، تسهیل دسترسی اقشار کم‌درآمد به سرپناه مناسب و کاهش فشار بازار اجاره است.

تأمین مسکن کارگری نه‌تنها یک مطالبه صنفی، بلکه ضرورتی ملی برای حفظ نیروی انسانی، کاهش نابرابری و تقویت تولید است. بی‌توجهی به این حوزه، پیامدهایی فراتر از بحران معیشتی دارد و می‌تواند به تضعیف بنیان‌های اقتصادی و اجتماعی کشور منجر شود.

با وجود وعده‌های مکرر دولت برای کنترل بازار مسکن، نرخ تورم در حوزه خرید و اجاره همچنان در سطحی بالا باقی مانده است. طرح‌هایی نظیر نهضت ملی مسکن نیز نتوانسته‌اند شعله امید خانه‌دار شدن را در دل مستأجران زنده نگه دارند؛ گویی فاصله میان سیاست‌گذاری و واقعیت زندگی مردم هر روز بیشتر می‌شود.

همزمان با روز جهانی شهرسازی، که شهرها و سیاستگذاران مهم‌ترین برنامه‌ها و سیاست‌های کلان حوزه شهرسازی و معماری را در جهت شهرهای بهتر مورد بررسی قرار می‌دهند، زندگی شهری در تهران به‌عنوان پایتخت کشور، با پایین‌ترین سطح کیفیت زندگی همراه است و هر بار با یکی از چالش‌ها و بحران‌های بزرگ و مهم مواجه است، روزی با آلودگی هوا، روز دیگر با چالش تغییر کاربری و اکنون با ابر بحرانی به‌نام آب. از این رو، در نشست خبری وزارت راه و شهرسازی با حضور غلامرضا کاظمیان، معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی به سه سوال با محوریت بی انضباطی ساختمانی، بحران آب و اختلاف بر سر حریم پایتخت پاسخ داده شد.

بازار اجاره مسکن در تهران بار دیگر از کنترل خارج شده و مستأجران در مناطق متوسط شهر برای یک واحد کوچک باید رقم‌هایی بپردازند که فراتر از توان مالی خانوارهای معمولی است؛ این در حالی است که سقف افزایش اجاره‌بها از سوی دولت ۲۵ درصد اعلام شده، اما نرخ‌های واقعی تا ۴۰ درصد رشد کرده است. کارشناسان هشدار می‌دهند ادامه این روند می‌تواند موج جدیدی از کوچ اجباری، حاشیه‌نشینی و فروپاشی طبقه متوسط در پایتخت را رقم بزند.

افزایش سرسام‌آور قیمت مسکن و کاهش توان خرید خانوارها باعث شده اقشار آسیب‌پذیر بیش از همیشه زیر فشار بحران مسکن قرار بگیرند؛ بحرانی که به گفته کارشناسان، اگر دولت به‌صورت فوری و هدفمند وارد عمل نشود، موج تازه‌ای از حاشیه‌نشینی و نابرابری اجتماعی را رقم خواهد زد.

پاییز ۱۴۰۴ با کاهش بی‌سابقه بارش در ایران همراه بود؛ داده‌های هواشناسی نشان می‌دهد میزان بارندگی در بسیاری از مناطق کشور تا ۴۴ درصد کمتر از میانگین بلندمدت ثبت شده و برف نیز در برخی نقاط تا ۸۴ درصد کاهش یافته است. کارشناسان تأکید می‌کنند این وضعیت، پدیده‌ای طبیعی و منطقه‌ای است و هیچ شواهد علمی از «دزدیده شدن ابرها» یا دخالت انسانی در جریان بارش‌ها وجود ندارد.

توسعه عمودی بی‌ضابطه در تهران، اکنون به یک چالش جدی تبدیل شده است. ساختمان‌های بلندمرتبه بدون برنامه‌ریزی دقیق و بدون توجه به سرانه‌های خدماتی، در حال پر کردن فضای شهر هستند و زیرساخت‌ها برای پشتیبانی از جمعیت روزافزون آن، ناکافی به نظر می‌رسند. این روند، علاوه بر فشار مضاعف بر شبکه حمل‌ونقل، زمینه بروز مشکلات اجتماعی و محیط‌زیستی را نیز فراهم کرده است.

یک نماینده مجلس گفت: برخلاف گفته دولت، ما زمین کم نداریم. فقط باید همت و اراده لازم وجود داشته باشد تا کاربری زمین‌ها مشخص شود و مشکلات مردم حل گردد.

نیمه دوم سال برای مستاجران همیشه با چالش‌های خاصی همراه است که فراتر از مسائل مالی ساده است. افزایش احتمالی نرخ اجاره‌بها در این بازه زمانی باعث می‌شود بسیاری از خانواده‌ها و افراد مجرد با نگرانی درباره توانایی خود برای پرداخت به‌موقع مواجه شوند. این فشار مالی گاهی بر سلامت روان و آرامش فرد تأثیر مستقیم می‌گذارد و به شکل اضطراب و استرس روزانه بروز می‌کند.

عضو سابق هیئت‌ مدیره راه‌آهن با اشاره به ناکارآمدی تخصیص منابع در بخش ریلی،گفت: با وجود تزریق حدود ۱۰ همت از محل تهاتر نفت، بهره‌وری لکوموتیوها افزایش نیافت.

ضرورت همراهی دولت و نظام بانکی در عرصه تأمین مسکن، بیش از هر زمان دیگری خود را نشان داده است. با توجه به رشد قیمت‌ها و کاهش قدرت خرید خانوارها، بسیاری از مردم عملاً از بازار مسکن خارج شده‌اند و بدون حمایت‌های مالی مؤثر، امکان خانه‌دار شدن برای آنان دشوار شده است. در چنین شرایطی، تسهیلات هدفمند و قابل دسترس می‌تواند فرصتی برای بازگشت تقاضای واقعی به بازار و کاهش فشار هزینه‌های زندگی باشد. اما این تسهیلات زمانی کارآمد خواهد بود که سازوکار پرداخت آن ساده، شفاف و بدون بروکراسی‌های فرسایشی باشد.

دعوای دولت و شهرداری تهران بر سر «حریم شهر تهران» بدون آنکه معلوم شود «کدام طرف درست عمل کرده؟» به مرحله دوئل رسیده است. به‌طوری‌که، دو طرف مدعی هستند «فرمان تصمیم‌گیری برای زمین‌های واقع در حریم پایتخت» باید از دست دیگری خارج شود و در اختیارشان قرار بگیرد. تیم خبرنگاری ما در بررسی این دعوا، دو قانون با محتواهای متضاد، شناسایی کرده است. هم‌اکنون طرح «حریم مشاعی» برای پایان دوئل مطرح است.

اختصاص وام به طرح‌های مسکن یکی از ابزارهای کلیدی دولت‌ها برای تحریک بازار مسکن و پاسخ به نیازهای واقعی مردم است. در شرایطی که قیمت خانه و زمین به‌شدت افزایش یافته و قدرت خرید خانوارها کاهش یافته، وام‌های مسکن می‌توانند فاصله بین درآمد خانواده‌ها و هزینه خرید خانه را تا حدی پر کنند و امکان ورود آنها به بازار مسکن را فراهم سازند.

ایثارگران و خانواده‌های آن‌ها بخش ارزشمند و قابل احترام جامعه هستند که با فداکاری و ایثار، امنیت و آرامش کشور را تضمین کرده‌اند. تأمین نیازهای اساسی این افراد نه تنها وظیفه اخلاقی و انسانی دولت است، بلکه نمادی از قدردانی جامعه نسبت به تلاش‌ها و فداکاری‌های آنان محسوب می‌شود. مسکن، به‌عنوان یکی از نیازهای اولیه زندگی، نقش ویژه‌ای در ایجاد آرامش و امنیت روحی و روانی ایثارگران دارد.

ساخت مسکن برای اقشار خاص جامعه از جمله کارگران، فرهنگیان، بازنشستگان و خانواده‌های کم‌درآمد، یکی از ضروری‌ترین اولویت‌های دولت‌ها در هر کشور است. این اقدام تنها یک برنامه عمرانی نیست، بلکه نقش مهمی در ارتقای عدالت اجتماعی، کاهش نابرابری‌ها و ایجاد ثبات اقتصادی دارد. در شرایطی که قیمت مسکن به‌شدت افزایش یافته و توان خرید بسیاری از خانواده‌ها محدود شده است، توجه ویژه به این اقشار می‌تواند فشار اقتصادی بر آن‌ها را کاهش دهد و از ایجاد بحران‌های اجتماعی پیشگیری کند.