بازار مسکن در شرایط رکود تورمی شدید، یکی از متناقض‌ترین و پیچیده‌ترین وضعیت‌های اقتصادی را تجربه می‌کند. در چنین فضایی از یک سو، قیمت‌ها به دلیل فشارهای تورمی پیوسته افزایش می‌یابد و از سوی دیگر، قدرت خرید خانوارها به شدت کاهش پیدا می‌کند. این دوگانگی باعث می‌شود معاملات به حداقل برسد و بازار در نوعی بن‌بست گرفتار شود؛ بن‌بستی که خروج از آن نه تنها به سیاست‌های اقتصادی کلان وابسته است، بلکه نیازمند بازنگری در الگوی تأمین مالی و سرمایه‌گذاری نیز هست.

بازار مسکن ایران در وضعیت رکود تورمی عمیقی قرار گرفته و دهک‌های پایین جامعه بیش از هر گروه دیگری نگران آینده مسکن و توان مالی خود هستند. افزایش قیمت‌ها، کاهش قدرت خرید و کمبود عرضه باعث شده بسیاری از خانواده‌ها دسترسی به خانه‌ای مناسب را تقریبا غیرممکن ببینند و با نگرانی درباره امنیت مالی و سکونت آینده خود مواجه شوند.

بازگشت تحریم‌های جهانی، به ویژه در زمینه‌های بانکی و تجارت خارجی، می‌تواند فضای رکود تورمی در بازار مسکن ایران را تشدید کند. در شرایط رکود تورمی، همزمان با کاهش قدرت خرید خانوارها و محدود شدن تقاضای مصرفی، هزینه‌های ساخت و ساز و قیمت تمام شده واحدهای مسکونی به دلیل افزایش نرخ ارز و تورم بالاتر می‌رود. این تضاد باعث می‌شود بازار در وضعیت ناپایداری قرار گیرد؛ از یک سو خرید و فروش کم شده و از سوی دیگر، فشار هزینه‌های تولید بالاتر می‌رود.

بازار مسکن ایران در ماه‌های اخیر وارد دوره‌ای از رکود عمیق شده است. حجم معاملات در بسیاری از شهرها به شدت کاهش یافته و حتی در کلان‌شهرهایی مانند تهران نیز، خرید و فروش واحدهای مسکونی با افت محسوسی روبه‌رو شده است. این رکود باعث شده بسیاری از سازندگان و فروشندگان در حالت انتظار قرار گیرند و بخش بزرگی از متقاضیان مصرفی نیز به دلیل نبود توان مالی کافی از بازار کنار بکشند.

طبق داده‌های منتشرشده از سوی مرکز آمار، نرخ تورم مسکن در مردادماه امسال روندی افزایشی داشته و به سطح ۲.۴ درصد رسیده است. این در حالی است که یک ماه پیش‌تر، یعنی در تیرماه، تورم مسکن نسبت به ماه قبل از آن کاهش نشان می‌داد و حجم معاملات نیز در کمترین میزان خود ثبت شده بود.

میانگین «قیمت پیشنهادی» آپارتمان‌ها در تهران بار دیگر به سطح «قبل از جنگ» بازگشته است؛ با این حال، باوجود نوسانات قیمت طی سه ماه گذشته، بازار مسکن همچنان در وضعیت «رکود شدید» به سر می‌برد. ماه گذشته، جو حاکم بر بازار به‌گونه‌ای بود که گویی «آژیر هشدار» به صدا درآمده است.

بازار زمین‌های مسکونی در تهران با عقب‌نشینی مواجه شده و قیمت‌ها روندی نزولی به خود گرفته‌اند. داده‌های به‌دست‌آمده از وضعیت املاک کلنگی نشان می‌دهد که متوسط نرخ پیشنهادی هر مترمربع زمین در پایتخت، نسبت به آغاز سال حدود ۲ درصد کاهش یافته و اکنون به حدود ۱۹۷ میلیون تومان رسیده است. این افت قیمت، که نسبت به کاهش نرخ مسکن شدت بیشتری دارد، تحت‌تأثیر دو عامل اساسی رقم خورده است.

طی هفته‌های اخیر، نشانه‌هایی از عقب‌نشینی نسبی فروشندگان مسکن در شمال تهران دیده می‌شود. قیمت‌های پیشنهادی که تا پیش از این در برخی مناطق لوکس و پرمتقاضی پایتخت تا حدود ۲۵۰ میلیون تومان به ازای هر متر مربع هم می‌رسید، اکنون در بسیاری از فایل‌های جدید تا محدوده ۲۰۰ تا ۲۲۰ میلیون تومان کاهش یافته است. این کاهش در ظاهر می‌تواند نشانه‌ای از تمایل به انعطاف بیشتر فروشندگان باشد، اما در عمل هنوز نتوانسته قفل معاملات را بشکند.

نگاهی به نرخ رهن کامل آپارتمان در محله افسریه تهران حکایت از آن دارد که برای اجاره یک واحد میان‌متراژ ۶۰ تا ۷۰ متری، مستأجران باید رقمی بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان کنار بگذارند؛ رقمی که برای بسیاری از خانوارها تبدیل به مانعی جدی در مسیر جابه‌جایی شده است.

ممنوعیت اجاره روزانه واحدهای مسکونی در سال‌های اخیر، به‌ویژه در کلانشهرها و شهرهای گردشگرپذیر، بیش از گذشته مورد توجه نهادهای اجرایی و سیاست‌گذار قرار گرفته است. این تصمیم با نیت ساماندهی بازار اجاره، جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی و حفظ کاربری اصلی واحدهای مسکونی مطرح شده است. با این حال، این رویکرد می‌تواند پیامدهایی فراتر از اهداف اولیه خود داشته باشد و بر روندهای بازار مسکن و شیوه‌های سکونت شهروندان تأثیر بگذارد.

در تازه‌ترین بررسی از تحولات بازار مسکن، منطقه ۲۲ تهران به‌عنوان یکی از نوظهورترین و پرجاذبه‌ترین مناطق پایتخت زیر ذره‌بین قرار گرفته است. این منطقه که در طول یک دهه گذشته به قطب سرمایه‌گذاری انبوه‌سازان بدل شده، با رشد سریع ساخت‌وسازهای بلندمرتبه، به‌ویژه در اطراف دریاچه خلیج فارس، توانسته توجه بسیاری از خریداران و سرمایه‌گذاران را به خود جلب کند. جذابیت‌های طبیعی، چشم‌انداز شهری و پروژه‌های عمرانی گسترده باعث شده‌اند منطقه ۲۲ از یک ناحیه کم‌توسعه به یکی از پرحرارت‌ترین کانون‌های بازار مسکن تهران تبدیل شود.

بازار مسکن تهران در خردادماه، تحت تأثیر دو رخداد مهم سیاسی، با یکی از کم‌سابقه‌ترین افت‌های قیمتی خود در یک دهه اخیر روبه‌رو شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد شاخص «قیمت‌های پیشنهادی» برای فروش آپارتمان در پایتخت، در این بازه زمانی با کاهش قابل‌توجهی معادل ۸.۵ درصد مواجه شده است؛ کاهشی که از فروردین سال ۱۳۹۲ تاکنون بی‌سابقه بوده و به‌عنوان یک سقوط تاریخی در حافظه بازار مسکن ثبت می‌شود.

در تپش روزانه بازار مسکن پایتخت، نگاه‌ها این‌بار به ساختمان‌هایی دوخته شده که عمری بیش از سه دهه از حیات آن‌ها گذشته است. آپارتمان‌هایی که در گذر زمان، رنگ تازگی را باخته و نشانه‌های فرسودگی را بر تن دارند.

اگر قصد اجاره واحد زیر ۶۰ متر در تهران را دارید، خواندن این مطلب می‌تواند به شما کمک کند تا قیمت را در این محله‌ها مقایسه کرده و بهتر تصمیم بگیرید.

بررسی‌های میدانی از وضعیت کنونی بازار مسکن در تهران نشان می‌دهد که با سقف بودجه‌ای در حدود ۵ میلیارد تومان، همچنان می‌توان در برخی مناطق شرقی و مرکزی پایتخت واحدهایی با متراژ متوسط تا کوچک، در بازه ۳۵ تا ۷۵ مترمربع، خریداری کرد. این واحدها اغلب دارای امکانات اولیه و ضروری نظیر آسانسور، پارکینگ و انباری هستند و عمدتاً در مجتمع‌های نسبتاً نوساز یا بازسازی‌شده قرار دارند. البته با توجه به شرایط کلی بازار، دامنه انتخاب برای خریداران در این محدوده قیمتی چندان گسترده نیست و گزینه‌ها محدود به محله‌هایی با بافت متوسط یا قدری فرسوده‌تر شده‌اند.

مطالعه فایل‌های موجود در بازار مسکن نشان می‌دهد که در مناطق جنوبی شهر، واحدهای مسکونی با عمر بیش از ۱۰ سال، سهم بیشتری از عرضه را به خود اختصاص داده‌اند؛ در حالی که تعداد واحدهای نوساز یا کم‌سن در این مناطق کمتر به چشم می‌خورد. این الگو می‌تواند نشانه‌ای از جهت‌گیری تقاضا به‌ویژه در قالب سرمایه‌گذاری باشد، چراکه خریداران به‌دنبال واحدهایی با قیمت زیر ۳ میلیارد تومان هستند که عمدتاً در میان خانه‌های میان‌سال یا قدیمی‌ساز یافت می‌شوند. این موضوع می‌تواند نشان‌دهنده تداوم حضور سرمایه‌های خرد در بازار مسکن ارزان‌قیمت و تلاش برای حفظ ارزش دارایی‌ها در برابر تورم باشد.

رکود شدید معاملات مسکن در اردیبهشت‌ماه، به ایست کامل قیمت‌ها منجر شد و بازار را در وضعیتی شبه‌یخ‌زده فرو برد. بر اساس آخرین آمارها، متوسط قیمت هر متر مربع آپارتمان مسکونی به حدود ۱۰۲ میلیون تومان رسیده، اما این رقم در شرایطی تثبیت شده که عملاً نشانه‌ای از رونق یا رشد واقعی در بازار دیده نمی‌شود.

تحلیل تازه‌ای از وضعیت بازار مسکن در یکی از محله‌های اداری-تجاری شاخص تهران انجام شده است؛ محله میرداماد که در منطقه ۳ واقع شده، یکی از مناطق شناخته‌شده شمال پایتخت به شمار می‌رود. برخلاف مناطق اداری مرکز شهر مانند مناطق ۶ و ۷، ویژگی‌های جغرافیایی و کاربری میرداماد، چهره‌ای متفاوت به آن بخشیده است. حضور دفاتر شرکت‌ها و نهادهای اقتصادی مهم، در کنار دسترسی مناسب و بافت شهری مدرن، این منطقه را به یکی از قطب‌های اداری-لوکس تهران تبدیل کرده و به همین دلیل نیز در میان اهالی بازار، لقب «محله اداری لوکس» را به خود گرفته است.

بازار مسکن که همچنان درگیر رکود عمیق و طولانی‌مدت است، اکنون با موجی از بحران‌های تازه مواجه شده است؛ از خاموشی‌های گسترده برق و افزایش بی‌وقفه قیمت مصالح ساختمانی گرفته تا اختلال در سامانه‌های ثبت معاملات ملکی. این مجموعه عوامل، نه‌تنها روند ساخت‌وساز را به شدت کند و فرسایشی کرده، بلکه عملاً تمام بازیگران این حوزه از جمله خریداران، مستأجران و مشاوران املاک را در تنگنا قرار داده است. شرایط نابسامان فعلی، فضای بازار را بیش از پیش بی‌ثبات و غیرقابل پیش‌بینی کرده و نشانه‌ای از بهبود در کوتاه‌مدت دیده نمی‌شود.

تحلیل وضعیت بازار رهن و اجاره در پایتخت نشان می‌دهد که با بودجه‌ای در حدود ۷۰۰ میلیون تومان، در شرق تهران امکان اجاره آپارتمان به صورت رهن کامل وجود دارد. در این سطح از بودجه، واحدهایی با مساحت تقریبی ۵۰ تا ۶۰ مترمربع قابل دسترس هستند؛ البته میزان امکانات، نوسازی ساختمان و موقعیت محله، تأثیر مستقیم بر گزینه‌های در دسترس خواهد داشت. به بیان دیگر، هرچه محله مورد نظر از نظر دسترسی و سطح خدمات شهری مطلوب‌تر باشد، واحدهای موجود در آن ساده‌تر و با امکانات محدودتر خواهند بود.