رکود بازار مسکن در ایران حاصل ترکیبی از تورم، کاهش قدرت خرید و بی‌اعتمادی عمومی است؛ وضعیتی که نه‌تنها معاملات را متوقف کرده، بلکه آینده این بازار را نیز در هاله‌ای از ابهام فرو برده است.

پس از نزدیک به سه سال، سرانجام داده‌های رسمی از متوسط قیمت آپارتمان در شهرهای مختلف کشور منتشر شد و این امکان را فراهم کرد تا نبض واقعی بازار مسکن دوباره سنجیده شود؛ نتایج این پایش نشان می‌دهد «دوران جهش ممتد قیمتی در تهران و سایر شهرها» به پایان رسیده است.

زندگی شهری در حال تغییر است؛ پروژه‌های «خانه‌های ۱۰ دقیقه‌ای» این امکان را به ساکنان می‌دهند که در کمتر از ده دقیقه به مترو، شاهراه‌های اصلی و امکانات شهری دسترسی پیدا کنند و مسیر رفت‌وآمد طولانی را به خاطره‌ای فراموش‌شدنی تبدیل کنند. کارشناسان می‌گویند این مدل مسکن می‌تواند نه‌تنها کیفیت زندگی را ارتقا دهد، بلکه سبک زندگی شهری و حتی اقتصاد محله‌ها را متحول کند.

بازار مسکن در دوره‌ای کوتاه، شاهد جهش قیمتی قابل‌توجهی بود که بسیاری از خانوارها را از دستیابی به خانه بازداشت. این افزایش ناگهانی نه تنها قدرت خرید مردم را کاهش داد، بلکه به شکل ملموسی دوره انتظار برای خانه‌دار شدن را طولانی کرد و امید مردم به سرمایه‌گذاری در این بازار را کمرنگ ساخت. به عبارت دیگر، بخش بزرگی از تقاضای مصرفی به دلیل قیمت‌های غیرقابل دسترس از بازار خارج شد و معاملات به شدت محدود گردید.

بازار مسکن تهران این روزها در رکود عمیقی فرو رفته و خرید آپارتمان به چالشی جدی برای خریداران تبدیل شده است. افزایش قیمت‌ها، محدودیت وام بانکی و نوسانات شدید قیمتی در محله‌های مختلف باعث شده تا بسیاری از خانواده‌ها از خرید واحد مناسب منصرف شوند و سازندگان نیز با کاهش معاملات و نقدینگی، پروژه‌های جدید خود را به تعویق بیندازند.

بازار مسکن در ماه‌های اخیر وارد مرحله‌ای از رکود تورمی شده است؛ وضعیتی نامطلوبی که در آن، نه تنها معاملات به‌شدت کاهش یافته، بلکه قیمت‌ها نیز همچنان در مسیر صعود قرار دارند. کارشناسان معتقدند این وضعیت نتیجه ترکیبی از تورم عمومی اقتصاد، کاهش قدرت خرید خانوارها، و نبود عرضه مؤثر در بخش ساخت‌وساز است.

بازار مسکن تهران، به ویژه در محله‌های لوکس و شمال غرب پایتخت مانند سعادت‌آباد، همچنان در وضعیت رکود نسبی به سر می‌برد. حجم معاملات آپارتمان در ماه‌های اخیر کاهش چشمگیری داشته و بسیاری از فایل‌های عرضه‌شده برای فروش، مدت طولانی در بازار باقی مانده‌اند. کارشناسان معتقدند این رکود نه تنها ناشی از افزایش قیمت‌ها بلکه به دلیل کاهش توان خرید خانوارها و انتظارات نزولی خریداران است.

با شروع فصل پاییز، بازار مسکن نشانه‌های خروج از «فصل تابستان پرچالش معاملات» را نشان داد. بررسی‌های میدانی ما درباره تحرکات خرید آپارتمان در نخستین ماه پاییز در تهران نشان می‌دهد که حجم معاملات نسبت به سه ماه گذشته رشد نسبی داشته و این افزایش تقاضا، اثر مثبتی نیز بر روند قیمت‌ها گذاشته است.

بازار مسکن تهران این روزها در شرایطی پیچیده و پرابهام قرار دارد. رکود طولانی‌مدت، نوسانات قیمت و تورم شدید باعث شده حتی خرید یک واحد کوچک متراژ در پایتخت برای بسیاری از شهروندان به یک چالش جدی تبدیل شود. این وضعیت، نه تنها خانه‌اولی‌ها، بلکه خانواده‌هایی با توان مالی متوسط را نیز در شرایط دشواری قرار داده است.

در ماه‌های اخیر، بازار مسکن جنوب تهران شاهد تغییرات محسوسی بوده است که ناشی از مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و جمعیتی است. یکی از مهم‌ترین عوامل، خروج بخش قابل توجهی از اتباع خارجی بود که طی سال‌های گذشته نقش پررنگی در تقاضای اجاره و خرید مسکن در این منطقه داشتند. کاهش تقاضا به‌طور طبیعی بر کاهش فشار قیمتی و پایین آمدن نرخ‌های پیشنهادی فروش تأثیر گذاشته است.

دماسنج دلاری بازار مسکن، سطح قیمت‌ را «پایین‌ترین» میزان از مهر۹۹، نشان می‌دهد. میانگین قیمت دلاری آپارتمان در پایتخت - براساس شاخص «قیمت پیشنهادی» فروشنده‌ها- حدود ۸۸۶دلار برآورد می‌شود. رقمی که از یک‌ طرف، بالاتر از کف تاریخی دوره ۸سال اخیر است؛ اما در عین حال،‌ پایین‌تر از سطح متعارف و همچنین ۳۴درصد کمتر از رقم پاییز پارسال قرار دارد.

بازار مسکن ایران در سال‌های اخیر گرفتار وضعیتی پیچیده و دوگانه شده که اقتصاددانان از آن با عنوان رکود تورمی یاد می‌کنند. از یک‌سو قیمت مسکن به شکل مداوم و پرشتاب افزایش یافته و از سوی دیگر، توان خرید مردم به‌شدت کاهش پیدا کرده است. نتیجه این وضعیت، بازاری است که در ظاهر ارزش دارایی‌ها در آن بالا می‌رود، اما در واقع هیچ‌گونه تحرک واقعی در معاملات، ساخت‌وساز و سرمایه‌گذاری مولد مشاهده نمی‌شود.

بازار مسکن همواره تحت تأثیر عوامل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی است و تجربه نشان داده که وقایع شوک‌آور می‌توانند نوسانات شدیدی در قیمت‌ها ایجاد کنند. نمونه‌هایی مانند جنگ، بازگشت تحریم‌های بین‌المللی یا بحران‌های اقتصادی، معمولا باعث افزایش ناگهانی قیمت‌ها یا تغییر الگوی تقاضا می‌شوند و متقاضیان را با ابهام و نگرانی جدی مواجه می‌کنند.

تحولات اخیر در شهرهای جدید اطراف تهران، به‌ویژه پرند و پردیس، چه در حوزه قیمت مسکن و چه در ترکیب جمعیتی، توجه‌برانگیز بوده است. اگرچه روند هفت‌ساله افزایش مداوم بهای مسکن در سال گذشته تا حدی و در نیمه نخست امسال به شکلی محسوس متوقف شد، اما موج مهاجرت ساکنان تهران به حومه همچنان ادامه دارد. در همین حال، یکی دو شهر حاشیه‌ای پایتخت در جریان جنگ ۱۲ روزه اخیر، به طور موقت میزبان گروهی از تهرانی‌ها شدند.

بازار مسکن ایران در ماه‌های اخیر با رکورد تورمی بی‌سابقه‌ای مواجه بوده است. نرخ رشد قیمت‌ها در برخی مناطق شهری به حدی سریع بوده که توان مالی بسیاری از متقاضیان را تحت فشار قرار داده و بازار اجاره‌بها نیز هم‌پای آن افزایش یافته است. این وضعیت باعث شده خرید یک واحد متوسط در بسیاری از شهرها به آرزویی دور از دسترس تبدیل شود. کارشناسان معتقدند بخشی از این روند ناشی از انتظارات تورمی و افزایش هزینه‌های ساخت و مصالح است.

ماه گذشته، بخشی از رفتارهای بازار معاملات مسکن به‌طور غیرمستقیم تحت تأثیر ریسک «ماشه» قرار گرفت. متوسط «قیمت پیشنهادی» فروشنده‌ها در شهریور تقریباً ثابت باقی ماند، اما رشد سریع دلار و سکه باعث شد تا در دو سوی عرضه و تقاضا تحرکاتی دیده شود. واسطه‌های بازار مسکن تهران در توضیح معدود معاملات ثبت‌شده گفتند: برخی از فروشنده‌هایی که طی تابستان در رکود سنگین پشت‌خط مانده بودند، توانستند در پایان فصل با انجام معامله از بازار خارج شوند. با این حال، تکان اندک معاملات به معنای کاهش محسوس رکود نیست. در بازدهی بازارها در شهریورماه، مسکن از جایگاه آخر، به رده اول رسید.

بازار مسکن تهران دچار شکاف طبقاتی عمیقی شده است؛ در حالی‌که بسیاری از شهروندان از خرید یک خانه معمولی ناتوان هستند، قیمت برخی خانه های لوکس در تهران به میلیون‌ها دلار رسیده است؛ خانه‌هایی لاکچری که با امکانات هتل‌های پنج‌ستاره رقابت می‌کنند و تنها در دسترس طبقه‌ای خاص قرار دارند.

بازار مسکن ایران در سال‌های اخیر وارد دوره‌ای از رکود عمیق شده است؛ رکودی که ریشه آن را می‌توان در افزایش مداوم قیمت‌ها و کاهش شدید قدرت خرید خانوارها جست‌وجو کرد. رشد بی‌وقفه نرخ زمین، مصالح ساختمانی و هزینه‌های ساخت، باعث شده قیمت نهایی واحدهای مسکونی به سطحی برسد که بسیاری از اقشار جامعه حتی توان فکر کردن به خرید خانه را از دست بدهند.

شدت رکود در «طبقه اول» بازار مسکن به‌طور محسوسی کمتر از سایر بخش‌ها است. بخش عمده‌ای از معاملات اندک بازار، به واحدهای «ریزمتراژ و قدیمی» اختصاص دارد؛ آپارتمان‌هایی که قیمت فروش آن‌ها حدود ۲۵ درصد پایین‌تر از میانگین قیمت شهری ارزیابی می‌شود. در سه ماه گذشته، خروج گسترده تقاضای سرمایه‌ای از بازار، رکود را تشدید کرد و هم‌اکنون، واحدهای کوچک که معمولاً «اولین انتخاب خانه‌اولی‌ها» به شمار می‌روند، مهم‌ترین بخش معاملات مسکن را تشکیل داده‌اند.

بازار مسکن در ماه‌های اخیر با رکود قابل توجهی مواجه شده است؛ رکودی که ناشی از کاهش توان خرید مردم و افزایش هزینه‌های زندگی است. رشد بی‌رویه قیمت‌ها در سال‌های گذشته باعث شده بسیاری از خانوارها حتی در صورت داشتن پس‌انداز، امکان ورود به بازار خرید خانه را نداشته باشند. این شرایط، تقاضای واقعی در بازار را کاهش داده و حجم معاملات را به شکل محسوسی پایین آورده است.