با توجه به شرایط کشور، بسیاری از مستاجران خانههایشان در حملات صهیونیستی-آمریکایی تخریب شده یا دچار آسیب شده و امکان اسکان در آن واحد را ندارند، اما اینکه آیا آنها همچنان باید اجاره را پرداخت کنند و پرداخت خساراتی مانند تعویض شیشههای شکسته شده بر عهده مستاجر است یا صاحبخانه را بابد مورد بررسی قرار دادیم.
داود بیگینژاد، نایب رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران میگوید: طبق مادهی ۴۸۶ قانون مدنی تعمیرات مال و امکانات صاحبخانه به عهده مالک است. یعنی در صورت شکستن شیشهها و یا هر خسارت دیگری به مال صاحبخانه هیچ مسئولیتی را متوجه مستاجر نمیکند.
او میافزاید: همچنین مادهی ۴۹۳ قانون مدنی مستاجر نسبت به مال صاحبخانه ضامن نیست یعنی اگر مال صاحبخانه از بین رود، مستاجر مسئول نخواهد بود. در وضعیت موجود کشور و با وجود حوادث اخیر و شرایط جنگی مستاجر هیچ مسئولیتی در قبال خسارتهای وارده در مقابل مالک ندارد. نایب رییس اتحادیه مشاوران املاک ادامه میدهد: براساس ماده ۴۹۶ قانون مدنی عقد اجاره به واسطه از بین رفتن مال صاحبخانه باطل میشود و صاحبخانه مکلف است مبلغ ودیعه را پس دهد.
قیمت مسکن در تهران ظرف ۳ روز اول جنگ، ۶ درصد ریزش کرد. نتایج بررسیهای رسانه ما از نحوه واکنش بازار معاملات ملک در تهران به شروع دوباره جنگ، ماهها پس از حملات ۱۲ روزه، حاکی است: از ابتدای هفته گذشته تاکنون، تقریبا هیچ خرید و فروشی انجام نشده و فایلها رسوب کرده است. اکنون دو علامت روشن از رکود جنگی مشهود است.
بازار مسکن در مواجهه با «جنگ دوباره»، رخدادی شبیه «خرداد ماه» از خود بروز داد؛ توقف نسبتاً کامل معاملات و ریزش قیمت املاک.
بررسیهای رسانه ما با استناد به شاخص «قیمت پیشنهادی» فروشندگان واحد مسکونی در تهران حاکی است: متوسط قیمتها در فاصله ۳ روز اول جنگ، شنبه ۹ اسفند تا دوشنبه ۱۱ اسفند، ۶ درصد کاهش یافت و سطح میانگین «قیمت پیشنهادی» در فایلها از ۱۴۸ میلیون تومان در مترمربع به ۱۳۹ میلیون تومان افت کرد. کاهش ۹ میلیون تومانی قیمت هر مترمربع واحد مسکونی ظرف کمتر از یک هفته را میتوان اثر اصابت ترکشهای جنگ دوباره علیه ایران توصیف کرد که باعث شد معاملات ملک به دو دلیل «متوقف» و در نهایت تورم ملکی منفی شود.
طی هفته گذشته، شرایط جنگی حاکم بر کشور و البته همه کسبوکارها و فعالیتهای اقتصادی از یک سو و همچنین تعطیلی عمومی یکهفتهای و تاثیر آن روی سامانههای بانکی، ثبتی و مالیاتی و ... از سوی دیگر، باعث شد نقلوانتقال ملک به حالت تعلیق دربیاید. ضمن آنکه، مطابق تجربه «جنگ ۱۲ روزه» در اواخر بهار و ابتدای تابستان امسال و همچنین الگوی جهانی بازارهای مسکن در کشورهای درگیر جنگ و بیثباتیهای سیاسی، طی هفته گذشته تقریباً هیچ تمایلی در بازار برای خرید واحد مسکونی وجود نداشت و تقاضا که تا پیش از این با سرعت زیاد تنور معاملات ملک را گرم کرده بود، تا سطح «صفر» سقوط کرد.
سرعت سقوط قیمت مسکن در مقایسه با سرعت صعود آن در زمستان امسال، بسیار معنادار است. طی دو ماه اول زمستان، رشد چشمگیر تقاضای خرید آپارتمان در بازار مسکن تهران، روند تغییرات میانگین «قیمت پیشنهادی» هر مترمربع واحد مسکونی را به حدود یک میلیون تومان افزایش در روز رسانده بود. اما در روزهای ابتدای هفته گذشته، «چرخش جنگی اوضاع» باعث شد این سرعت تغییر در مسیر کاهش، ۲ برابر شود.
گزارش رسانه ما از آنچه طی روزهای گذشته از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل علیه خاک ایران، بر سر بازار مسکن آمده است، حکایت از آن دارد که «هیچ تماس تلفنی با واسطهها و دلالان ملک» برقرار نشده، ضمن آنکه بنگاهها نیز در این ایام بسته بودند و امکان فعالیت در این بازار وجود نداشته است. علاوه بر توقف «تلفنها» در بازار مسکن، «رسوب سنگین» فایلهای فروش در بازار آنلاین، دومین علامت تعطیلی معاملات مسکن در روزهای گذشته از جنگ است.
فایلهایی که در یک هفته گذشته، بعداز جستوجوی کاربران بازار آنلاین مسکن، تحت عنوان «فایلهای جدید ۲۴ ساعت گذشته»، به نمایش درمیآید، آپارتمانهایی هستند که از دو هفته پیش تاکنون، برای فروش عرضه شده و در روزهای اخیر، به درخواست فروشنده یا صاحب فایل، «بازعرضه» شده و در صفحات نمایشگر پلتفرمها، مجدداً بالا آمده است. رسوب دوهفتهای فایلهای فروش آپارتمان در تهران، درست وضعیتی برعکس ماههای گذشته است.
تا پیشاز شروع جنگ، «خریدار بود، اما فروشنده در بازار حاضر نبود»؛ آن شرایط بهخاطر «انتظارات مثبت نسبت به آینده قیمت مسکن» بود که باعث عقبنشینی عرضه شده بود. اما الان، «فروشنده، هر چند به صورت محدود هست، اما خریدار نیست». تعداد همین فایلهای «بازعرضهشده» در بازار مسکن ۹۴ درصد نسبت به روزهای عادی کاهش یافته است. روزانه در بازار آنلاین مسکن تهران، بیش از ۸ هزار فایل جدید عرضه میشود، اما در حال حاضر این تعداد به ۵۰۰ مورد کاهش یافته است.