یکی از مهمترین پیامدهای این شکاف معنادار، تغییر اولویتهای سرمایهگذاران خرد و کلان است. در شرایطی که بازدهی سرمایه در طلا و ارز در بازههای زمانی کوتاه مدت به اعدادی فراتر از تورم عمومی میرسد، انگیزه برای نقد کردن داراییهای نقدشونده و تزریق آنها به بازار مسکن که نقدشوندگی و زمان خرید و فروش دشواری دارد، به شدت کاهش مییابد. این امر باعث خروج بخشی از نقدینگی بالقوه از چرخه ساختوساز میشود و رونق مورد انتظار در بخش مسکن را به تعویق میاندازد.
شاخص «نقدشوندگی» در این ماجرا نقش کلیدی ایفا میکند. بازار طلا و ارز این قابلیت را دارد که در عرض چند دقیقه یا ساعت، سرمایه را به پول نقد تبدیل کند، اما بازار مسکن ماهها و گاهی سالها زمان نیاز دارد. وقتی قیمتهای طلا و ارز با سرعتی شارپی (شدید) بالا میروند، هزینه فرصتِ گیر کردن سرمایه در بازار مسکن به شدت افزایش مییابد.
درواقع، سرمایهگذاران ترجیح میدهند در بازاری باشند که در کوتاهترین زمان ممکن از رشد قیمتها بهرهمند شوند و نگرانی کمتری بابت فروش دارایی خود داشته باشند.
رشد شارپی قیمتها در بازارهای طلا و ارز، در مقابل رکود نسبی بازار مسکن، شکاف معناداری میان بازارها ایجاد کرده است. در چنین شرایطی، این پرسش مطرح میشود که آیا این شکاف ایجادشده، میتواند مسیر حرکت سرمایهها را به سمت بازار مسکن تغییر دهد؟ منصور غیبی، کارشناس بازار مسکن میگوید که افزایش ارزش ریالی طلا و ارز، یک فرصت تبدیل، برای خرید ملک ایجاد کرده است.
بازارهای موازی با بازار مسکن این روزها در حال تاختوتاز هستند و قلههای قیمتی جدیدی را فتح میکنند. این در حالی است که به گفته کارشناسان، مسکن از تورم عقب مانده و هنوز خود را به سطح رشد قیمت در بازارهای موازی نرسانده است. به این ترتیب، اکنون که بازارهایی، چون طلا و ارز داغ هستند، آیا فرصت مناسبی برای تبدیل این داراییها و هدایت آن به سمت بازار مسکن وجود دارد؟
منصور غیبی، کارشناس بازار مسکن مطرح کرد: «اگر بخواهیم در حوزه اقتصادی نمودار «ارزش-هزینه» را بررسی کنیم، به این نتیجه میرسیم که جامعه اقتصادی و افراد آن، علاقهمندند هزینهای که در قبال خرید کالا، خدمات و نظایر آن پرداخت میکنند، بهنحو مطلوب و شایسته درک شود، پذیرفته شود و برایشان ارزشمند باشد.»
غیبی درباره اهمیت خرید مسکن گفت: «در حوزه اقتصاد مسکن و بهویژه در میان خانوارهای ایرانی، بالاترین ارزش به لحاظ هزینهکرد، مربوط به خرید آپارتمان و املاک است. این موضوع، علاوه بر آنکه ملک را بهعنوان یک دارایی سرمایهای و یک ارزش اقتصادی برای افراد شناسایی میکند، از منظر فرهنگی نیز اهمیت آن را نشان میدهد.»
این کارشناس بازار مسکن در ادامه اضافه کرد: «خرید ملک و آپارتمان به دلیل جایگاه فرد و خانواده، دارای اهمیت بوده و به تثبیت موقعیت اجتماعی افراد کمک میکند و بار روانی ناشی از نداشتن دارایی ملکی را کاهش میدهد.»
او ادامه داد: «مجموع این ارزشها، چه از منظر فرهنگی و معنوی و چه از جنبه اقتصادی، ما را به این جمعبندی میرساند که خرید ملک و آپارتمان برای یک خانواده ایرانی، از ارزش بالایی برخوردار است.»
غیبی گفت: «اتفاقی که در حال حاضر رخ میدهد، این است که مردم داراییها و مبالغ ریالی خود را در بازارهای موازی و سهلالوصول سرمایهگذاری کردهاند. عدهای معتقد بودند که سرمایه و نقدینگی آنها برای خرید ملک کفایت نمیکرده و متناسب با آن، به خرید طلا، ارز و نظایر آن اقدام کردهاند.»
ارزش ریالی طلا از ملک سبقت گرفته است
این کارشناس بازار مسکن مطرح کرد: «اکنون آنچه در جریان است، این است که ارزش ریالی طلا بهگونهای افزایش یافته که از ارزش ریالی ملک، بهعنوان یک دارایی سرمایهای، سبقت گرفته است. در نتیجه، یک فرصت تبدیلی ایجاد شده تا مردم بتوانند داراییهای خود را به بهترین ارزشی که به آن باور دارند، یعنی ملک و آپارتمان، تبدیل کنند.»
غیبی توضیح داد: «بر اساس مشاهدات و مطالعات میدانی نیز این موضوع تایید میشود؛ معاملاتی که بهویژه در واحدهای ریزمتراژ و با مبلغ حدود هشت تا ۱۳ میلیارد تومان در حال انجام است، با تقاضای بالایی همراه شده است.»
این کارشناس بازار مسکن افزود: «داراییهای موجود مردم، از جمله ارز و طلا، به سطحی رسیده که با فروش آنها امکان تبدیل وضعیت و ورود به بازار خرید ملک و آپارتمان فراهم شده است.»
او در ادامه گفت: «پیشتر بحثهای مختلفی در این حوزه مطرح شده بود، اما به این شاخص بهطور مشخص پرداخته نشده بود؛ شاخصی که نشان میدهد داراییهایی مانند طلا و ارز که در اختیار مردم بوده، اکنون از منظر ارزش ریالی به نقطهای رسیده که امکان تامین یک سرپناه را فراهم میکند و مردم در حال تبدیل این وضعیت هستند.»
این کارشناس بازار مسکن بیان کرد: «از سوی دیگر، با نزدیک شدن به شب عید و همچنین به دلیل رشد هیجانی و تا حدی کنترلنشده بازارهای موازی که خود، نیازمند بررسی و آسیبشناسی است، این نوع سرمایهها با سرعت بالایی در حال ارزشآفرینی هستند.»
او در ادامه اضافه کرد: «در چنین شرایطی، هرگاه مردم احساس کنند، سطح ارزش سرمایه آنها برای خرید یک واحد آپارتمان مطلوب شده است، اقدام به خرید میکنند.»
غیبی در پایان مطرح کرد: «مجموع این عوامل باعث میشود که در آستانه شب عید، میزان تقاضا و تحرک در بازار افزایش پیدا کند؛ هم به دلیل انگیزههای اقتصادی و هم به این دلیل که ذات بازار شب عید، مردم را به تبدیل وضعیت و تصمیمگیری برای خرید، هدایت میکند.»
