گسترش نیوز: در ابتدای زمستان ۱۴۰۴، حجم معاملات کالاهای دیجیتال از جمله موبایل، لپتاپ، تبلت و لوازم جانبی هوشمند کاهش محسوسی داشته است. برآوردهای غیررسمی فعالان بازار نشان میدهد میزان فروش نسبت به پاییز امسال حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد افت کرده؛ رقمی که برای بازاری وابسته به گردش سریع سرمایه، هشداردهنده تلقی میشود.
نوسانات نرخ ارز در هفتههای اخیر، مهمترین عامل شکلگیری این فضای احتیاطی بوده است. افزایشهای افسار گسیخته نرخ دلار، بدون آنکه به ثبات نسبی برسد، باعث شده نه خریداران به قیمتهای فعلی اعتماد کنند و نه فروشندگان حاضر به ارائه تخفیف یا تثبیت نرخ باشند. نتیجه این وضعیت، کاهش تصمیمگیری قطعی در سمت تقاضاست.
در بخش موبایل، که پیشران اصلی بازار دیجیتال محسوب میشود، گوشیهای میانرده و اقتصادی همچنان بیشترین سهم فروش را دارند، اما حتی در این بخش نیز حجم معاملات کاهش یافته است. برخی فروشندگان میگویند فروش روزانه آنها نسبت به مدت مشابه سال گذشته تا ۳۰ درصد افت کرده است.
ابهام در سیاستهای وارداتی و تخصیص ارز نیز نقش پررنگی در بلاتکلیفی بازار دارد. واردکنندگان کالاهای دیجیتال هنوز چشمانداز روشنی از هزینههای ترخیص، ثبت سفارش و نرخ نهایی ارز ندارند؛ موضوعی که باعث شده عرضه جدید کالا با احتیاط و در حجم محدود انجام شود.
در بازار لپتاپ و تجهیزات جانبی، این احتیاط حتی پررنگتر است. قیمت لپتاپهای میانرده نسبت به ابتدای پاییز بین ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یافته، اما تقاضا همپای این رشد حرکت نکرده است. بسیاری از خریداران خریدهای خود را به امید ثبات یا کاهش قیمت به ماههای پایانی سال موکول کردهاند.
فروشندگان خرد نیز در موقعیتی دوگانه قرار گرفتهاند؛ از یکسو با افزایش هزینه جایگزینی کالا مواجهاند و از سوی دیگر نگران کاهش قدرت خرید مشتریان هستند. همین تضاد باعث شده حاشیه سود برخی اقلام دیجیتال به کمتر از ۵ درصد برسد؛ سطحی که فعالیت اقتصادی را برای بسیاری از واحدها دشوار کرده است.
رفتار مصرفکنندگان در آستانه سال نو نیز تغییر کرده است. برخلاف سالهای گذشته که زمستان زمان اوج خرید کالاهای دیجیتال محسوب میشد، امسال بسیاری از خانوارها خریدهای غیرضروری را به تعویق انداختهاند. اولویت هزینهها بیشتر به سمت اقلام معیشتی و ضروری سوق پیدا کرده است.
بررسیها نشان میدهد تنها کالاهایی که همچنان تقاضای نسبی دارند، محصولات اقتصادی و کاربردی هستند؛ مانند گوشیهای زیر ۱۵ میلیون تومان یا لوازم جانبی با قیمتهای پایین. در مقابل، کالاهای نیمهلوکس دیجیتال با افت تقاضای قابلتوجهی مواجه شدهاند.
کارشناسان معتقدند این وضعیت تعلیق میتواند تا مشخص شدن مسیر نرخ ارز و سیاستهای اقتصادی دولت ادامه پیدا کند. تجربه سالهای گذشته نشان داده بازار دیجیتال بهشدت به سیگنالهای اقتصادی حساس است و حتی اخبار کوتاهمدت میتواند روند خرید و فروش را تغییر دهد.
در مجموع، بازار کالاهای دیجیتال ایران پیش از نوروز ۱۴۰۵ نه وارد فاز رکود کامل شده و نه نشانهای از رونق زودهنگام دارد؛ بلکه در وضعیت انتظار به سر میبرد. اگر ثبات نسبی در نرخ ارز ایجاد شود، احتمال بازگشت تدریجی تقاضا وجود دارد، اما در سناریوی تداوم نوسانات، این بازار سال جدید را با احتیاط و کندی آغاز خواهد کرد.
در صورت تمایل به پیگیری اخبار روز حوزه فناوری اطلاعات و آخرین تحولات قیمتی در بازار موبایل کشور، سرویس فناوری پایگاه خبری گسترش نیوز را دنبال کنید.
