از مدیریت ریسک تا افزایش سطح توانگری مالی صنعت بیمه

حاکمیت شرکتی یکی از عناصر مهم مدیریتی در عصر حاضر است که نشان از استراتژی مدیران برای دستیابی به اهداف شرکت، کنترل ریسک و استفاده بجا و مسئولانه از منابع شرکت دارد.

به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت: به زبان ساده‌تر حاکمیت شرکتی اصولی است که به وسیله آن می‌توان اختیارات و مسئولیت‌های تفویض شده به هیات‌مدیره و مدیران اجرایی شرکت را از طریق آن کنترل و به سمتی هدایت کرد که علاوه‌بر پاسخگویی و مسئولیت‌پذیری نسبت به اعمال و تصمیمات خود در رابطه با شرکت، به صورت شفاف و بدون جانب‌داری تصمیم‌گیری و اطلاع‌رسانی کنند. به این ترتیب با توجه به تحول ایجاد شده در ساختار صنعت بیمه، افزایش تعداد شرکت‌های بیمه و گسترش رقابت بین آنها، استقرار حاکمیت شرکتی در موسسات بیمه را می‌توان به عنوان یک ضرورت برشمرد تا این اقدام، گامی در جهت بهبود وضعیت صنعت بیمه باشد. باتوجه به اهمیت همین موضوع نیز، آیین‌نامه حاکمیت شرکتی در موسسات بیمه که در دستورکار و بررسی بیمه مرکزی قرار داشت، در جلسه اخیر شورای‌عالی بیمه به تصویب نهایی رسید. به این ترتیب آیین‌نامه حاکمیت شرکتی در حالی در ۲۰ ماده و ۲ تبصره به تصویب رسیده است که موسسات بیمه موظف خواهند بود حداکثر ظرف ۶ماه پس از تصویب این آیین‌نامه اساسنامه خود را با مقررات آن تطبیق دهند. آنطور که عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران می‌گوید: وضع شیوه‌های نوین نظارتی و مقررات متناسب با ساختار جدید صنعت بیمه در قالب آیین‌نامه حاکمیت شرکتی برای اطمینان از رعایت حقوق ذی‌نفعان صنعت بیمه، به‌ویژه بیمه‌گذاران اجتناب‌ناپذیر است و موسسات بیمه از این پس موظف خواهند بود امور خود را از طریق هیات‌مدیره و هیات عامل که وظایف و حدود اختیارات آنها در اساسنامه تعیین می‌شود، اداره کنند. رئیس کل بیمه مرکزی در توضیح این آیین‌نامه تاکید کرد: شرکت‌های بیمه دارای حداقل ۵ عضو در هیات‌مدیره خواهند بود که همه آنها از بین اشخاص حقیقی انتخاب خواهند شد و اعضای آن نمی‌توانند در شرکت بیمه مشاغل اجرایی را عهده‌دار باشند. هیات عامل نیز متشکل از مدیرعامل، قائم مقام و معاونان مدیرعامل خواهد بود که به طور موظف و تمام‌وقت در موسسه بیمه اشتغال خواهند داشت. رئیس شورای‌عالی بیمه افزود: موسسه‌های بیمه موظف هستند دست‌کم یک نفر عضو مستقل غیراجرایی و غیرموظف در هیات‌مدیره خود داشته باشند که شرایط عضو مستقل را بیمه مرکزی تعیین می‌کند. وی تاکید کرد: بنا بر مصوبه شورای‌عالی بیمه، هیات‌مدیره موسسه موظف است در ساختار سازمانی موسسه بیمه، واحدهایی برای «حسابرسی و کنترل داخلی»، «مدیریت ریسک» و «تطبیق مقررات» زیرنظر مدیرعامل موسسه ایجاد کند و صلاحیت حرفه‌ای مدیران این واحدها به تایید بیمه مرکزی برسد. به گفته رئیس‌کل بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران، هیات‌مدیره همچنین موظف است کمیته‌هایی برای مدیریت ریسک، حسابرسی و کنترل داخلی، جبران خدمات کارکنان و تطبیق مقررات تحت ریاست اعضای غیراجرایی هیات‌مدیره ایجاد کند. اجرای حاکمیت شرکتی امری اجتناب‌ناپذیر با در نظر داشتن این نکته که شرکت‌های بیمه به عنوان موسسات مالی و اعتباری پذیرنده ریسک و یک پایگاه اجتماعی برای عموم مردم از نظر سلامت ساختار مالی و توانگری حائزاهمیت هستند و بروز هرگونه مشکلات مالی و رسوایی در اینگونه شرکت‌ها نه تنها سهامداران آنها را تحت‌تاثیر قرار خواهد داد، بلکه بسیاری از افراد جامعه شامل بیمه‌گذاران و سایر ذی‌نفعان از آن متاثر خواهند شد، از این‌رو تدوین اصول حاکمیت شرکتی برای شرکت‌های بیمه به ویژه با توجه به گسترش فعالیت شرکت‌های متعدد بیمه‌ای و نمایندگی‌های آنها، در چند سال اخیر و واگذاری بخش عمده سهام شرکت‌های بیمه دولتی به بخش خصوصی و عموم مردم، امری اجتناب‌ناپذیر است. آن‌طور که فعالان صنعت بیمه می‌گویند با توجه به شرایطی که حاکمیت شرکتی می‌تواند ایجاد کند، به نظر می‌رسد که صنعت بیمه، در صورتی که قوانین و مقررات حاکمیت شرکتی در آن تدوین و اعمال شود، می‌تواند آثار مثبتی را دراین حوزه و سایر بخش‌های اقتصادی با خود همراه کند. مدیریت ریسک و منابع در شرکت‌های بیمه علیرضا کسراییان، از کارشناسان صنعت بیمه دراین‌باره با بیان اینکه موضوع حاکمیت شرکتی، از آنجا که موجب می‌شود وظایف هیات عامل و هیات‌مدیره شرکت‌های بیمه از یکدیگر تفکیک شود، در نتیجه به طور حتم این امر می‌تواند این امکان را ایجاد کند تا مدیریت و نظارت بر عملکرد شرکت‌ها برای هیات‌مدیره نیز بیش از گذشته فراهم شود، با تاکید بر اینکه این اقدام باعث خواهد شد تا تصمیمات مستقل‌تری در شرکت‌های بیمه‌ای گرفته شود و نظارت بر عملکرد شرکت‌های بیمه نیز افزایش یابد تصریح کرد: در چنین شرایطی هیات‌مدیره شرکت می‌تواند به مسائل داخلی شرکت به شکل بهتری بپردازد و نظارت بر فعالیت شرکت نیز مطلوب‌تر انجام شود. وی بابیان اینکه اجرای اصول حاکمیت شرکتی در موسسات بیمه می‌تواند سبب استقلال بیشتر شرکت‌های بیمه در فعالیت‌شان شود، در ادامه به موضوع مدیریت ریسک و کنترل منابع به عنوان دستاوردهای مثبت اجرای این آیین‌نامه در موسسات بیمه‌ای اشاره کرد و گفت: براساس آیین‌نامه حاکمیت شرکتی، هیات‌مدیره شرکت‌ها می‌توانند با پیش‌بینی ریسک‌ها، پوشش‌های مناسب را انتخاب و شرکت را از ریسک‌های نامناسب دور و درنهایت، به سمت جذب ریسک‌های مناسب بیمه‌ای حرکت کنند. کسراییان با تاکید براینکه، این امر می‌تواند باعث شود تا در آینده نزدیک شاهد این موضوع باشیم تا رقابت ناسالمی که برای ارائه نرخ‌های غیرفنی توسط برخی از شرکت‌های بیمه انجام می‌شود، کمرنگ شود و سطح توانگری بیمه‌ها نیز افزایش یابد، افزود: با توجه به ساختار فعلی صنعت بیمه، آیین‌نامه حاکمیت شرکتی این امکان را به شرکت‌های بیمه‌ای می‌دهد تا ریسک منابع را مدیریت کنند و عملکرد خودشان را در بحث توانمندی مالی بسنجند و متناسب با تعهدات‌شان ریسک قبول کنند. بدون‌تردید این اقدامات درنهایت باعث بهبود عملکرد شرکت‌های بیمه‌ای و افزایش سطح توانگری مالی آنها خواهد شد. مطلوب‌تر شدن نظارت بر توانگری بیمه‌ها علیرضا زراعی، یکی دیگر از فعالان صنعت بیمه وصاحبنظر دراین حوزه دراین‌باره با بیان اینکه اصول حاکمیت شرکتی در صنعت بیمه می‌تواند مسیر درست و صحیح را برای شرکت‌های بیمه‌ای نشان دهد تا شرکت‌ها، در سیاستگذاری‌ها، تصمیمات دقیق‌تری را اعمال کنند، افزود: اما از آنجایی که صنعت بیمه یک بازار رقابتی است، اصول و آیین‌نامه‌هایی که دربحث حاکمیت شرکتی قرار است لحاظ شود، نباید به گونه‌ای تعریف شود که در بحث تعرفه و قیمت‌گذاری‌ها، اعمال نظر مستقیم شود و یا انحصار دراین بخش ایجاد شود. وی با بیان اینکه فلسفه حاکمیت شرکتی هدایت و حفظ تعادل در عملکرد شرکت‌های بیمه است و اگر به درستی در صنعت بیمه به اجرا درآید می‌تواند باعث بهبود ساختارها، فرآیندها و سیستم‌های جاری در شرکت‌های بیمه‌ای شود افزود: ضمن اینکه حاکمیت شرکتی، جنبه هدایتی؛ نظارتی و کنترلی در تصمیم‌سازی و اجرا دارد که درنهایت می‌توند باعث ایجاد ارزش برای ذی‌نفعان شود. او یکی دیگر از بحث‌های مهم در بحث حاکمیت شرکتی را بحث کنترل توانگری مالی در شرکت‌های بیمه‌ای دانست و گفت: یکی از موضوعات مهم در صنعت بیمه که نسبت به سایر بخش‌ها از اهمیت بالاتری برخوردار است موضوع توانگری و ذخایر مالی مناسب شرکت‌های بیمه‌ای است تا بتوانند در انجام تعهدات‌شان به شکل مطلوبی عمل کنند. از این رو یکی از تاثیراتی که حاکمیت شرکتی می‌تواند بر این بخش داشته باشد، همین موضوع است که نظارت و کنترل بیشتری در این حوزه انجام خواهد شد و این امر اعتمادسازی بین شرکت‌ها و بیمه‌گذاران را افزایش خواهد داد. این موضوع هم ازاین جهت حائز اهمیت است که بیمه‌گذاران برای‌شان مهم است که شرکت‌های بیمه‌ای تا چه اندازه توانایی پاسخگویی به تعهدات‌شان را دارند. زراعی با تاکید بر اینکه باید توجه داشت که تصمیماتی که در یک مجموعه یا سازمان گرفته می‌شود می‌تواند باعث زیان یا نفع رساندن به آن سازمان در بلندمدت شود تصریح کرد: با در نظر گرفتن این موضوع، رعایت اصول در حاکمیت شرکتی می‌تواند این تصمیم‌گیری‌ها را مدیریت کند و به شکلی پیش ببرد که بهترین تصمیم گرفته شود و با کنترل و شرایط مطلوبی به اجرا درآید. حاکمیت شرکتی تا حد زیادی مانع از تصمیمات نادرست در موسسات بیمه‌ای خواهد شد. سخن آخر نتیجه اینکه اصول حاکمیت شرکتی، تجربه‌ای است که در دنیا وجود دارد و ما هم می‌توانیم با کمی برنامه‌ریزی و تلاش، بایک شیوه درست، این اصول را در کشورمان و در بخش‌های اقتصادی ازجمله بانک و بیمه؛ به دلیل آثار مثبتی که می‌تواند با خود همراه کند، به اجرا درآوریم. به نظر می‌رسد که اگر بتوانیم حتی بخشی از تاثیرات استقرار و تقویت سیستم‌های مبنتی‌بر اعمال حاکمیت شرکتی را در کشور پیاده کنیم، گامی مهم دراین جهت برداشته‌ایم.