مدیرکل راه و شهرسازی چهارمحال و بختیاری گفت: قرعه‌کشی ۹ پلاک ۱۸۰ متری نهضت ملی مسکن میان متقاضیان در چلیچه برگزار شد.

با سرعت گرفتن روند تکمیل واحدهای طرح نهضت ملی مسکن در ماه‌های اخیر، بسیاری از متقاضیان این طرح حالا بیش از هر زمان دیگری به رؤیای خانه‌دار شدن نزدیک شده‌اند. گزارش‌ها از استان‌های مختلف کشور حاکی از آن است که واحدهای در حال ساخت، به مراحل پایانی رسیده‌اند و دولت وعده داده که تحویل شمار قابل توجهی از این واحدها در نیمه دوم سال جاری انجام خواهد شد.

در وضعیت پرتنش و نگران‌کننده‌ای که کشور این روزها با آن روبه‌روست؛ از جمله حملات خارجی، بحران‌های امنیتی، اختلال در زیرساخت‌های شهری مانند حمل‌ونقل و پروازها، و فضای روانی ملتهب، متقاضیان طرح نهضت ملی مسکن نیز به سهم خود با دلهره‌ها و ابهام‌های تازه‌ای مواجه شده‌اند؛ دلهره‌هایی که فراتر از مشکلات اقتصادی و اجرایی قبلی، اکنون به تهدیدهای امنیتی و ناپایداری در چشم‌انداز آینده نیز گره خورده است.

به گفته معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی دولت با رویکرد جدید در حوزه مسکن، خانوار‌های کم‌درآمدی را که تاکنون تحت پوشش هیچ‌یک از طرح‌های حمایتی قرار نگرفته‌اند، شناسایی کرده و این گروه‌ها در اولویت برنامه‌های تأمین مسکن قرار دارند.

دهک‌های پایین جامعه، به‌عنوان یکی از آسیب‌پذیرترین اقشار اقتصادی، با مجموعه‌ای از نیازهای اساسی روبه‌رو هستند که بر زندگی روزمره و کیفیت زیست آن‌ها تأثیر مستقیم دارد. در میان این نیازها، مسکن به‌عنوان یکی از پایه‌ای‌ترین مؤلفه‌های زیست شرافتمندانه، جایگاهی حیاتی دارد. برای این اقشار، خانه صرفاً یک سرپناه فیزیکی نیست، بلکه معیاری برای ثبات روانی، امنیت اجتماعی و امید به آینده محسوب می‌شود

سرمایه‌گذاری در حوزه ساخت‌وساز مسکن، این روزها با پیچ‌وخم‌های اداری و چالش‌های اقتصادی جدی روبروست؛ شرایطی که بدون دخالت مؤثر دولت و اصلاح اساسی در سیاست‌گذاری‌های فعلی، عبور از آن ممکن نیست. برای خروج از این بن‌بست، حمایت عملی و نه صرفاً شعاری حاکمیت از تولیدکنندگان مسکن، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

طی ۹ ماه سپری‌شده از عمر دولت چهاردهم حدود ۱۰۰هزار واحد از پروژه‌های حمایتی نهضت ملی مسکن به مرحله اتمام فونداسیون رسیده است.

پروژه نهضت ملی مسکن که در ابتدا با وعده ساخت میلیون‌ها واحد مسکونی ظرف چند سال کلید خورد، به‌مرور به یکی از نمادهای بزرگ نارضایتی و ناامیدی در میان متقاضیان تبدیل شده است. اگرچه هدف اولیه این طرح پاسخ به بحران مزمن کمبود مسکن برای دهک‌های متوسط و پایین جامعه بود، اما به دلیل مجموعه‌ای از موانع ساختاری، مدیریتی و اقتصادی، پیشرفت این پروژه به شکل نگران‌کننده‌ای کند بوده است. این تأخیر در اجرا، نه‌تنها باعث افزایش هزینه‌ها و فرسایش سرمایه‌های اجتماعی شده، بلکه اعتماد عمومی به توان دولت در حل مسائل بنیادین زندگی مردم را نیز تحت‌تأثیر قرار داده است.

با گذشت بیش از دو هفته از صدور رأی دیوان عدالت اداری مبنی بر لغو محدودیت غیرقانونی ثبت‌نام افراد مجرد در طرح نهضت ملی مسکن، هنوز هیچ اقدامی از سوی وزارت راه و شهرسازی برای بازگرداندن مجردهای حذف‌شده صورت نگرفته است. این در حالی است که انتظار می‌رفت دستگاه متولی مسکن، پس از صدور رأی قانونی، بلافاصله فرآیند اصلاح و احقاق حقوق حذف‌شدگان را آغاز کند.

درحالی بیش از ۲ هفته از رای دیوان عدالت اداری برای رفع محدودیت غیرقانونی ثبت‌نام افراد مجرد نهضت ملی مسکن می‌گذرد که وزارت راه و شهرسازی اقدامی برای بازگرداندن مجردهای حذف شده انجام نداده است.

تأمین مسکن همواره یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های دهک‌های پایین جامعه در ایران بوده است؛ دغدغه‌ای که نه تنها بُعد اقتصادی دارد، بلکه به‌طور مستقیم با عزت، ثبات خانوادگی و امنیت روانی افراد نیز پیوند خورده است. در سال‌های اخیر، رشد افسارگسیخته قیمت زمین و ساختمان در شهرهای بزرگ و حتی مناطق کم‌برخوردار، بسیاری از خانوارهای کم‌درآمد را به حاشیه‌نشینی یا زندگی در واحدهای غیراستاندارد سوق داده است؛ شرایطی که کیفیت زیست را به‌شدت کاهش داده و فاصله طبقاتی را تعمیق کرده است.

در تازه‌ترین نشست پایش عملکرد استان‌ها در چارچوب اجرای طرح نهضت ملی مسکن، معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی با اشاره به اهمیت تحقق اهداف تعیین‌شده در حوزه تأمین مسکن، بر ضرورت تسریع در روند اجرایی پروژه‌ها و رفع کامل موانع موجود در مسیر تکمیل واحدهای نیمه‌کاره تأکید کرد. وی با نگاهی واقع‌گرایانه به شرایط فعلی، اذعان داشت که اجرای به‌موقع این طرح ملی نه‌تنها پاسخ‌گوی بخشی از نیاز گسترده اقشار مختلف جامعه به مسکن خواهد بود، بلکه در ایجاد اشتغال، رونق صنعت ساختمان و تحریک بخش‌های جانبی اقتصاد نیز تأثیرگذار است.

از دغدغه‌های مهم متقاضیان نهضت ملی مسکن می‌توان به مجموعه‌ای از نگرانی‌های جدی، مستمر و درهم‌تنیده اشاره کرد که ذهن بسیاری از خانوارهای متقاضی را درگیر کرده است. این دغدغه‌ها معمولاً ریشه در بی‌اعتمادی نسبت به روند اجرا، نبود شفافیت در فرآیندها، و فشارهای اقتصادی سنگینی دارد که هر روز بر دوش متقاضیان سنگین‌تر می‌شود.

بررسی آمارهای جدید از عملکرد ۹ ماهه پروژه‌های حمایتی مسکن نشان می‌دهد دهک‌های پردرآمد، بهره‌مندان اصلی این طرح هستند و سهم کم‌درآمدها همچنان کم است.

با وجود الزام قانونی در قالب «قانون جهش تولید مسکن» که وزارت راه و شهرسازی را موظف به احداث سالانه یک میلیون واحد مسکونی کرده است، آمارهای رسمی منتشرشده از سوی این وزارتخانه نشان می‌دهد روند اجرای پروژه‌ها با سرعتی بسیار کند و حرکتی مشابه با گام‌های لاک‌پشتی پیش می‌رود و فاصله چشمگیری با اهداف تعیین‌شده دارد.

بانک مرکزی با شرط سختگیرانه وام برای پروژه‌هایی با پیشرفت بالای ۷۵ درصد، همان مسیری را پیش گرفته که سال‌ها قبل باعث نیمه‌کاره ماندن هزاران واحد مسکن مهر شد.

با گذشت بیش از دو ماه از آغاز روند حذف افراد مجرد از فهرست متقاضیان طرح نهضت ملی مسکن بنا به دستور وزیر راه و شهرسازی، اکنون دیوان عدالت اداری اعلام کرده که این تصمیم، ناشی از تفسیر نادرست و برداشت اشتباه از یک رأی قضایی بوده است.

طی سال‌های اخیر، طرح نهضت ملی مسکن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سیاست‌های دولت برای سامان‌دهی وضعیت مسکن در کشور کلید خورده، اما مسیر اجرای آن با چالش‌های متعددی همراه بوده است؛ یکی از اصلی‌ترین این چالش‌ها، مشکلات مرتبط با پرداخت تسهیلات به متقاضیان است. در استان فارس نیز این مشکل به شکل جدی خود را نشان داده است؛ تا جایی که مدیرکل راه و شهرسازی استان از تشکیل جلسه شورای مسکن با محوریت تسریع در فرآیند اعطای تسهیلات خبر داده است.

مدیر سامانه طرح‌های حمایتی مسکن اعلام کرد که با برقراری اتصال میان وب‌سرویس سازمان ثبت احوال و سامانه طرح‌های حمایتی، متقاضیان مشمول طرح جوانی جمعیت اکنون می‌توانند اطلاعات خود را ویرایش کرده و شهر مورد تقاضای خود را تغییر دهند. این اقدام گامی مهم در جهت به‌روزرسانی داده‌ها و افزایش دقت در بررسی شرایط متقاضیان محسوب می‌شود.

با وجود گذشت چند سال از آغاز پروژه‌های نهضت ملی مسکن، هنوز بسیاری از مالکان این واحدها با دغدغه‌های جدی و روزمره دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند. وعده خانه‌دار شدن برای قشر متوسط و کم‌درآمد جامعه که قرار بود با اجرای این طرح محقق شود، حالا در سایه بلاتکلیفی‌ها، افزایش هزینه‌ها و ناهماهنگی‌های اجرایی، به یک آرزوی فرسایشی برای متقاضیان تبدیل شده است.