صابر صیادی / کارشناس حوزه استارتآپهای مالی
برخورد سلبی و فیلتر کردن ۴ استارتآپ فعال فینتک در حوزه ارائه درگاه واسط پرداخت بهطور ناگهانی و غیرمنتظره آن هم در روز تعطیل برای کارآفرینان حوزه کسب و کار اینترنتی جای نگرانی دارد.
به نظر میرسد به اجماع نرسیدن و نداشتن یک نتیجه مدون درباره چگونگی کارکرد و ارائه خدمات این کسب و کارها بین بانک مرکزی و مرکز توسعه تجارت الکترونیک (متولی نماد اعتماد الکترونیک که برای فروشگاههای اینترنتی)، درنهایت منجر به فیلتر شدن این ۴ استارتآپ شده است، درحالیکه با یک جستوجوی ساده اینترنتی به فهرست افزونبر ۴۰درگاه واسط پرداخت میتوان دست یافت و این موضوع شبههها و پرسشهایی را درباره چرایی فیلتر شدن این ۴ استارتآپ ایجاد میکند.
در حالیکه بسیاری از عملیاتهای انتقال وجه برای بیشتر معاملات در کشور به صورت کارت به کارت و آنی و به راحتی صورت میپذیرد، این درگاههای واسط پرداخت حداقل میتوانستند تا حدی شفافیت در حوزه عملیات خرید و فروشی توسط اشخاص، کسبوکارهای خرد و خانگی که به صورت کارت به کارت انجام میشد، ایجاد کند.
همچنین باید توجه داشت درنهایت این درگاهها پولها را در شبکه بانکی جابهجا میکنند و در نتیجه در هر دو سر عملیات انتقال وجه، فردی/شرکتی با حساب بانکی مشخص حضور دارد که بانک عملیات KYC و احراز هویت را انجام داده است. چنین رویکردی در فیلترینگ این استارتآپهای فینتک فعال در حوزه پرداخت، فقط به همان کسب و کار یا مشتریانش محدود نمیشود، بلکه به صورت یک موج گستردهتر این نگرانی بر سایر کسب و کارها و فعالان کسب و کارهای اینترنتی نیز اثر خواهد گذاشت، زیرا فیلتر کردن یک کسب و کار، به مانند پلمب کردن یک محل کسب و کار، موجب کاهش اعتماد مشتریان و از دست دادن آنها (از سوی رقبا جذب خواهند شد) و در نتیجه ضرر و زیان سرمایهگذاران و کارآفرینان خواهد شد.
از اینرو اکوسیستم استارتآپی ایران نسبت به برخورد به روش فیلترینگ معترض است. در حالیکه مسئله کارآفرینی و ایجاد اشتغال یکی از دغدغههای ملی کشور است، این نوع فیلترینگ ناگهانی، بدون اخطار و بدون اطلاع، نشانهای از ریسک فعالیت اقتصادی برای جوانان و فارغالتحصیلان دانشگاهی است که میخواهند در ایران کارآفرین شوند، چرا که ناگهان ممکن است با یک چنین اتفاقی زحمات چند ساله یک استارتآپ از بین برود.
در نتیجه شایسته است پیش هر اقدامی نسبت به فیلترینگ استارتآپها و کسب و کارهای اینترنتی، حداقل برای تذکر یا اخطار به مدیران آنها اقدام لازم انجام شود. همانطور که میدانید هویت مدیران هر یک از این سایتها به طور کامل مشخص بود و کارگروه فیلترینگ میتوانست به راحتی به وسیله ایمیل تذکر یا خبر فیلتر شدن و دلایل آن را به اطلاع آنها برساند تا حداقل فرصت پاسخگویی به نهاد ناظر، دفاع از خود و در نتیجه پیشگیری از تعطیلی کسب و کار خود را داشته باشند.