مذاکره ایران با اتحادیه گمرکی اوراسیا برای برقراری تجارت ترجیحی و تخفیفهای تعرفهای از ۱۶ ماه پیش آغاز شده است و در مراحل آخر قرار دارد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت: اتحادیه اوراسیا که شامل روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، بلاروس و ارمنستان است و مسکو در رأس آن قرار دارد، برای عمیق کردن روابط با تهران، نهایی شدن توافق تجارت ترجیحی برای رسیدن به تجارت آزاد با ایران را در دستور کار دارند و ایران مدت هاست مذاکرات متعدد برای بررسی بیشتر و کارشناسی این فرصت مهم اقتصادی برگزار کرده است تا این ارتباط به نتیجهای برد-برد ختم شود. روسیه، قزاقستان، بلاروس، قرقیزستان و ارمنستان در سال ۲۰۰۰ میلادی اتحادیه اقتصادی اوراسیا را تشکیل دادند اما تا پیش از سال ۲۰۱۴میلادی، به ساز و کار درست نرسیدند تا اینکه پس از ایجاد اتحادیه گمرکی، این اتحادیه اقتصادی جان تازهای گرفت. قانون گمرکی اتحادیه از اول ژوئیه ۲۰۱۰ برای جمهوری قزاقستان و روسیه و در ششم جولای ۲۰۱۰ برای بلاروس لازم الاجرا شد و مرحله بعدی یکپارچگی، با ایجاد فضای واحد اقتصادی (SES) در اول ژانویه ۲۰۱۲ آغاز شد. بالاترین نهاد ناظر بر اجرای مقررات اتحادیه گمرکی و فضای واحد اقتصادی، کمیسیون اقتصادی اوراسیا ست که فعالیت خود را از دوم فوریه ۲۰۱۲ شروع کرده است. گفته میشود در ۲۹ مه ۲۰۱۴ سران کشورهای عضو اتحادیه گمرکی و فضای واحد اقتصادی، پیمان اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EEU) را به امضا رساندند که از اول ژانویه ۲۰۱۵ به مرحله اجرا درآمده است. این ۵ کشور متحد، ۷هدف عمده را دنبال میکند که شامل تسهیل تجارت، ایجاد بازار مشترک در حوزه کشورهای مستقل همسود عضو، حذف تدریجی قوانین گمرکی در داخل اتحادیه، برقراری تعرفه خارجی مشترک در میان کشورهای عضو، هماهنگسازی تشریفات گمرکی، جابهجایی آزاد کالا، سرمایه، نیروی کار و خدمات در مرزهای اوراسیا، برقراری سیاست مشترک درزمینه انرژی، صنعت، کشاورزی و وسایل نقلیه است.درحالحاضر، اتحادیه اقتصادی اوراسیا برای ایران یک فرصت طلایی به شمار میآید که باید مقامات و راهبران مذاکرهکننده به درستی بتوانند مسیر توافق را پیش ببرند و محصولات متعدد و دارای مزیت کشور را در فهرست تعرفههای ترجیحی بگنجانند. در این گزارش به بررسی آخرین وضعیت توافق با اوراسیا، تاثیرگذاری این اتفاق مهم بر تجارت و رشد صادرات ایران و میزان تعرفهها و کالاهای مشمول توافق پرداختهایم که میتواند مسیر روشنی را ایجاد کند تا تجربه گذشته تکرار نشود و بتوانیم از این فرصت نهایت استفاده را ببریم؛ به هر حال ایران فرصت هایی مانند روسیه را در دست داشته که نتوانسته به خوبی از آنها ببرد. برجام برای ایران توانست راهگشای بازارهای بینالمللی باشد و حالا دولت باید برای انعقاد پروتکلهای حمایتی متعدد برای پشتیبانی از تاجران اقدام کند چرا که فرصت ایجاد شده و به منظور باید با برنامهریزی و سیاستگذاری درست از آن نهایت استفاده را برد. گام مهم دولت در گشایش فضای تجاری به گزارش ایرنا قائممقام وزیر صنعت، معدن و تجارت از تعرفه صفر یا تخفیف ۲۰ تا ۸۰درصدی محصولات صادراتی ایران به اوراسیا خبرداد و گفت: براساس توافق انجام شده چنانچه ایران به کشورهای عضو اوراسیا کالا صادر کند، عوارض گمرکی و بازرگانی بخشی از این کالاها صفر شده یا از تخفیف ۲۰ تا ۸۰درصدی برخوردار میشود.مجتبی خسروتاج که در آیین بزرگداشت روز ملی صنعت و معدن در یزد سخن میگفت، اظهار کرد: دولت تدبیر و امید با نهایی کردن برجام، گام مهمی در زمینه گشایش فضای تجاری برداشته و بخش دیگر اقدامات، اقتصادی و تجاری است که نهادها و تشکلهای دولتی و خصوصی باید در این زمینه پیشقدم شوند. وی با تشریح وظایف حاکمیتی دولت برای بسترسازی توسعه صادرات افزود: ایجاد فضای مناسب بینالمللی در روابط خارجی ایران، زمینه سرمایهگذاری در صنایع تولیدی با نگاه به بازارهای منطقهای و جهانی را فراهم میکند و در نهایت هزینه تولید کاهش یافته و رقابتی میشود. وی همچنین با بیان اینکه کاهش نرخ سود بانکی یک شبه امکانپذیر نمیشود، یادآور شد: نرخ سود بانکی برای تولید و صادرات مناسب نیست و با سیاستهای دولت در حمایت از تولید همخوانی ندارد.رئیس سازمان توسعه تجارت تاکید کرد: آنچه امروز به عنوان مشکل از سوی مسئولان صنعتی و معدنی بخش خصوصی بیان میشود به طور قطع به گوش مسئولان رسیده و آنها هم به این مشکلات آگاه هستند با این حال ثبات کاری که در دولت تدبیر و امید بر جامعه حاکمشده، ستودنی است و هماکنون هم در فضای بینالمللی این ثبات در حال گسترش است. تحرک در بخش صنعتی داخل بخشی از راهبری مذاکره و توافق با اوراسیا بر عهده سازمان توسعه تجارت است که قائم مقام وزیر صنعت، معدن و تجارت در این باره با اشاره به فعالیتهای وزارت صنعت، معدن و تجارت پس از برجام گفت: این وزارتخانه مدتهاست موافقتنامههای تجارت آزاد و ترجیحی را با تعدادی از کشورهای هدف صادراتی مانند سوریه، لبنان، پاکستان، اندونزی، مالزی، ویتنام، روسیه، قزاقستان و چند کشور دیگر دنبال میکند. خسروتاج تصریح کرد: این مذاکرات از حدود ۱۶ ماه پیش با اتحادیه گمرکی اوراسیا متشکل از ۵ کشور شروع و بهتازگی در بخش کالاهای صنعتی توافقهای اولیه انجام شده است که هماکنون صادرات به کشورهای اوراسیا همچون روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، بلاروس و ارمنستان با تعرفه صفر یا تخفیفهای ۲۰ تا ۸۰درصد انجام میشود. این گفته در حالی مطرح میشود که سرپرست معاونت توسعه بازارهای صادراتی سازمان توسعه تجارت نیز با بیان اینکه با برخی کالاهای صنعتی درخواست شده برای ایران موافقت شده، تصریح کرد: مذاکرات با اوراسیا تا حد زیادی پیشرفت داشت مذاکرات و توافقهای اولیه آن به پایان رسیده، اما هنوز نهایی نشده است.میرهادی سیدی، در گفتوگو با «گسترش تجارت» اظهار کرد: مذاکرات در حوزه محصولات صنعتی و کشاورزی همچنان ادامه دارد تا درباره فهرست نهایی به توافق برسند؛ البته اوراسیا تا این مرحله در برخی محصولات صنعتی به ایران امتیاز داده و ایران نیز برای تعدادی از کالاها موافقت کرده امتیازاتی برای طرف مقابل در نظر بگیرد. رئیس سازمان تجارت توسعه تجارت ایران نیز میگوید: در مذاکرات دور پنجم در ارمنستان تا حد زیادی کالاهای صنعتی تبادل شده مشمول این توافقها شد و برای اقلام کشاورزی مذاکرات ادامه دارد. رونق تولید داخلی و افزایش انگیزه تولیدکنندگان تجارت ترجیحی با هر کشوری باید کارشناسی شده پیش برود و در نهایت به تصویب برسد چراکه هر کشوری با توجه به منافع خود تصمیم به امتیازدهی به طرف مقابل میگیرد و نباید شرایط به گونهای باشد که آسیبی به تولید داخلی برسد. به گفته خسروتاج، بر اساس توافقهای انجام شده، تمامی کف پوشهای ایرانی شامل انواع فرش دستباف، ماشینی، گلیم و گبه در صورت صادرات به کشورهای اوراسیا و پس از نهایی شدن توافقها حداکثر تا اکتبر امسال میلادی مشمول حقوق گمرکی صفردرصد در کشورهای اوراسیا میشود. قائم مقام وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه کالاهای ساختمانی مانند انواع کاشی و سرامیک نیز بهطور میانگین مشمول ۸۰درصد تخفیف حقوق گمرکی شدهاند، ادامه داد: محصولات پاییندستی پتروشیمی، انواع ظروف شیشهای، کابل و لوله و مصنوعات فلزی و سایر کالاها نیز در سطوح مختلف مشمول کاهش تعرفه شدهاند. امیر عابدی، رئیس شورای بازرگانی ایران و قزاقستان نیز در گفتوگو با «گسترش تجارت» با بیان اینکه محصولات کشاورزی، شیلات و گوشت سفید جزء مزیتهای ایران است و میتواند در فهرست تعرفههای ترجیحی قرار بگیرد، افزود: در آن طرف هم میتوانیم به عنوان نمونه امتیاز گوشت قرمز را برای اوراسیا قائل شویم تا درنهایت رابطهای برد-برد را رقم بزنیم. ضمن اینکه میتوانیم با ایجاد تقاضا و ورود به این بازارها تولید داخلی را نیز رونق بخشیم و به تولیدکنندگان انگیزه بیشتری تزریق کنیم. سیدی، سرپرست معاونت توسعه بازارهای صادراتی سازمان توسعه تجارت نیز با بیان اینکه درباره کالاهای کشاورزی مذاکرات بسیاری انجام شده اما هنوز در فهرست کالاها به توافق نهایی نرسیدهایم، اظهار کرد: سعی کردیم کالاهایی را در این فهرست بگنجانیم که در سالهای اخیر صادرات ما در این اقلام متمرکز بوده است. با برخی درخواستها موافقت شده و درباره برخی هم هنوز در حال مذاکره هستیم. دستیابی به توافق تجارت آزاد سرپرست معاونت توسعه بازارهای صادراتی سازمان توسعه تجارت معتقد است؛ آنچه بین طرفین توافق شد این است که توافق کنونی ۳ساله باشد و در این مدت مذاکرات نیز ادامه یابد ضمن اینکه امکان تبدیل آن به تجارت آزاد بین طرفین در توافق ۶ کشور پیشبینی شده است. سیدی ادامه داد: این مهم موکول و معطوف به توافق طرفین و ادامه مذاکرات برای تبدیل آن به موافقتنامه تجارت آزاد است. طبیعی است که ابتدا مذاکرات باید در سطح مقامات و کارشناسی شده به پایان رسیده و سپس به تصویب ملی در کشورها برسد. وی ادامه داد: در این مدت مذاکرات و بررسیها روی زمین نمانده است و حتی در ماه، ۳ دوره مذاکره داشتهایم اما به هر حال اقتضای کار و ضرورت این است که ۶ کشور به توافق برسند که نیازمند هماهنگیهای گستردهای خواهد بود و ماهیت آن زمان بر است. جهش توسعه روابط اقتصادی با کشورهای منطقه رئیس شورای بازرگانی ایران و قزاقستان تاکید میکند اگر در گفتوگو با اوراسیا بتوانیم مذاکرات را به خوبی اداره کرده و تقاضای بازار را به خوبی شناسایی کنیم و کالاهای صنعتی ایران را نیز در فهرست تعرفههای تجاری بگنجانیم، به سود دو طرف خواهد بود. امیر عابدی با بیان اینکه پیوستن ما به تجارت آزاد ۵کشور اوراسیا، جهشی در توسعه مناسبات اقتصادی ایران با کشورهای منطقه به شمار میرود، به «گسترش تجارت» گفت: ماهیت مذاکرات خارجی رابطه برد- برد است چون منافع مشترک بررسی میشود. این در حالی است که تجارت ترجیحی با اوراسیا میتواند فرصتهای طلایی برای ایران ایجاد کند تا هم نیازهای آنها را تامین کنیم و هم در مقابل نیازهای خود را از این کشورها پاسخ دهیم. به گفته وی، فرصت بسیار مغتنمی برای ما ایجاد شده و راهبران مذاکره با اوراسیا نیز به طور قطع به این موضوع توجه داشته و دارند. بخشی از تولیدات صنعتی بهویژه در زنجیره ساختمان ما میتواند در بازارهای کشورهای سیآیاس و اوراسیا حضور خوبی داشته باشد تا در مقابل رقبای دیگر با نرخ تمام شده واقعی، وارد بازارها شود.
