محمدحسن شادمهر /کارشناس اقتصاد
به طور کلی توسعه، ماحصل مدیریت در ابعاد گوناگون از جمله: مدیریت بودجهبندی، درآمد، هزینه، منابع انسانی، منابع مالی، رفتارهای اجتماعی- سیاسی- فرهنگی و... میباشد. در ضمن میدانیم که بودجهبندی تخصیص منابع محدود به نیازهای نامحدود است؛ بنابراین برای راهیابی در مسیر توسعه به ضرورت بودجهبندی با توجه به منابع محدود پی خواهیم برد و البته در زمینه پیادهسازی این مهم، مدیریت هزینه بهترین و کوتاهترین راه برای قرار گرفتن در مسیر توسعه است.به عبارت بهتر، میتوان شالوده اجرای اقتصاد مقاومتی را ابتدا در مدیریت هزینه جستوجو کرد و سپس در بودجهبندی و مدیریت درآمد.خوانندگان عزیز به طور حتم بر این موضوع واقفند که چنانچه مدیریت هزینه به معنای واقعی کلمه نهادینه شود، بیشک فرهنگ مدیریت منابع طبیعی، مدیریت درآمد، مدیریت مالی و منابع انسانی، مدیریت در رفتارهای اجتماعی-سیاسی و فرهنگی و... را با خود به ارمغان میآورد که در نتیجه راه رسیدن به توسعه پایدار، هموار میشود.به بیان دیگر نهادینه کردن مدیریت هزینه را میتوان به نوعی جراحی اقتصادی در کشورهای در حال توسعه دانست!! حال سئوال اینجاست که این جراحی کی و از کجا باید شروع شود؟پاسخ چندان دشوار نبوده!! بلکه تن دادن به اجرای آن ریاضت میخواهد که به نظر بنده با توجه به بسترسازی اولیه فرهنگیای که رهبر معظم انقلاب در طول چندسال گذشته با نامگذاری سالها به نام اقتصاد مقاومتی و مفاهیمی نظایر آن نامیدهاند، کار را برای مسئولان اجرایی راحتتر کردهاند و بهتر است دستاندرکاران با تهیه برنامههای آموزشی در راستای اصلاح الگوی مصرف، ابتدا در حوزههای اقتصادخانواده، اولویتبندی هزینهها در بخشهای دولتی و البته با فرهنگسازی در بخش خصوصی، افزایش تعرفه واردات کالاهای لوکس و حتی جلوگیری از ورود آنها با هر شرایط-افزایش دریافت هزینه مصرف آب، برق و گاز به شکل جهشی با ارقام بسیار بالا وقتی از میانگین مصارف جهانی بیشتر شود(در صورت لزوم قطع انشعابات مشترکان پرمصرف)- ارتقای بهرهوری عملکرد کارکنان در بخشهای خصوصی و بهویژه دولتی با استانداردسازی رفتارها و عملکردها و اقداماتی نظایر آنچه عنوان شد گام جسورانهای بردارند تا با این نگرش فتح خاکریزهای بعدی برای رسیدن به توسعه پایدار راحتتر امکانپذیر شود. گزاف نخواهد بود اگر بیان شود چنانچه فرهنگ مدیریت هزینه در جامعهای ساری و جاری نشود، بیتردید رسیدن به توسعه پایدار و اقتصاد پویا در همان ابتدای راه با شکست روبهرو خواهد شد و همانطور که در پیشینه کشورهایی مثل: ژاپن، کرهجنوبی، هند و... وجود دارد راه رسیدن به توسعه از مدیریت هزینه گذشته و پایدار مانده است و چه بسا کشورهایی که با روشها و متد دیگر به توسعه رسیدهاند ولی چون مدیریت هزینه را به شکل فرهنگ و نهادینه شده در جامعه خویش نداشتهاند، با بحرانهای جدی و آسیبهای جبران ناپذیر اقتصادی در دورههای مختلف روبهرو شدهاند و بناچار به سمت ریاضت اقتصادی رفتهاند که شاید بتوان نام دیگر آنرا مدیریت هزینه نامید که این رفتار نشان دهنده اینست که توسعه آن جامعه از نوع پایدار نبوده است... بنابر این در شرایط جاری با توجه به منابع محدودگام نخست برای توسعه پایدار مدیریت هزینه در تمام شئون اقتصادی ود فرهنگی است.
