اگر فرض کنیم بخشی از اقتصاد کشور به واسطه سرمایهگذاری پولهایی است که به میزان ثابت در دست مردم است، به طور قطع منابعی که از سوی مردم کمتر در بورس سرمایهگذاری میشود به سمت بانکها رفته و این دو بازار رقیب میشوند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: هرقدر منابع از یک بازار خارج شود، به طور طبیعی باید در بازار دیگر تاثیر مثبت داشته باشد. در این میان، از نظر اقتصاددانان و فعالان بازار رفتن به سمت بازارهای کاذبی مثل ارز، طلا و... چون ایجاد ثروت نمیکند، سرمایهگذاری مضر اقتصادی به حساب میآید. این کارشناسان برای تعدیل نرخ سود بانکی و جذب بیشتر سرمایهها به بازارسرمایه راهکارهایی از قبیل کنترل ریسک بازارسرمایه (به عنوان عامل بازدارنده برای جذب سرمایههای مردم) را پیشنهاد میکنند و از سوی دیگر معتقدند باید برای سود سپردههای بانکی مالیات درنظر گرفته شود، امری که در سایر نقاط دنیا نیز مرسوم است. مالیات سپرده کاظم دوستحسینی کارشناس اقتصاد و استاد دانشگاه، درباره راهکارهای تعدیل نرخ سود بانکی و تاثیرش در بازارسرمایه گفت: اگر بازار پول و سرمایه را به عنوان دو بازار اصلی که مردم میتوانند در آن سرمایهگذاری کنند به شمار بیاوریم و اگر بازدهی و بهرهوری در بازارپول بیشتر است، کاهش نرخ سود بانکی، قدری انگیزه سرمایهگذاری در بازارسرمایه را بیشتر میکند. البته در تحلیلهای سرمایهگذاری ریسک هم موثر است، در بازارپول برخلاف بازارسرمایه ریسک زیادی وجود ندارد. به نظر میرسد به دلیل نوسانها و ریسک زیاد بازارسرمایه، کاهش نرخ بهرهبانکی هم نتواند انگیزه چندانی در جذب سرمایههای مردم به سمت بورس ایجاد کند.
وی افزود: در اینجا نقش دولت خیلی مهم است، اگر دولت به صورت دستوری یا منطقی بخواهد کاهش نرخ سود بانکی را اعمال کند، باید با برنامهریزی دقیق، وجوه مردم را در منابعی که در خدمت اقتصاد و تولید کشور است، بهطور موثرتری هدایت کرده و به کار گیرد. از نظر این استاد دانشگاه، تلفیق بازارسرمایه و بازارپول از طریق انتشار اوراق مشارکت، یکی از راهکارهایی است که برای جذب بیشتر مردم به سمت بازارسرمایه موثر است؛ وی افزود: اوراق مشارکتی که بهوسیله شرکتهای تولیدکننده برای طرحهای توسعهای یا برای نیاز به سرمایه در گردش منتشر میشوند باید از راه بورس، توزیع، تامین و تضمین شود. به این شکل که وقتی گواهی سپرده همراه با اوراق بدهی شرکتها صادر میشود برای افراد مشخص شود پولشان در کدام پروژه استفاده میشود.
دوستحسینی با اشاره به اینکه صندوقهای سرمایهگذاری در سهام و اوراق بدهی هم میتوانند در ردیف این نوع از سرمایهگذاری قرار گیرند، درباره راهکار دوم تصریح کرد: بهدست آوردن توازن بین بازارسرمایه و بازارپول به این معنی است که این توازن در بازده سرمایهگذاری شکل بگیرد، سودهایی که درحالحاضر از سوی بانکها پرداخت میشود، سود خالص ثابت بدون ریسک و بدون مالیات است، در صورتی که در بازارسرمایه برای شرکتها و سرمایهگذاران نرخ مالیات درنظر گرفته میشود که این نرخ، برای سود سپرده اعمال نمیشود؛ در این صورت با وضع مقررات مالیاتی برای نرخهای بالای سود سپرده بانکی توازن برقرار میشود. این موضوع با کنترل نرخ سود سپرده بانکی کمک میکند تا نرخ سود به جای اینکه دستوری تعیین شود، از یک حد معینی بیشتر نشود و هرچقدر این نرخ بیشتر شود، دولت سهم بیشتری را به شکل تصاعدی دریافت کند.
این کارشناس ارشد بازارسرمایه ادامه داد: در این صورت ضمن اینکه درآمدی برای دولت ایجاد میشود، از سوی دیگر بین بازار سرمایه و بازار پول توازن ایجاد خواهد شد و آن موضوعی که سالها است شورای پول و اعتبار بانک مرکزی به عنوان مقررات و دستوری کردن نرخ سود بانکی پیگیری میکند، غیرمستقیم اعمال خواهد شد و خود به خود یک نظام غیرمستقیم کنترلی ایجاد میشود.
