چند روز پیش سنای امریکا با ۹۵ رای موافق و ۲رای مخالف، طرح تحریم علیه ایران را تصویب کرد که فعلا متوقف شده است. اعضای مجلس نمایندگان امریکا گفتهاند این تحریم، توافق هستهای را نقض میکند و ادبیات به کار رفته در آن ناقض یکی از بندهای قانون اساسی امریکا است؛ و روند بررسی آن تا زمان الحاق یک اصلاحیه متوقف میشود.حال با توجه به شنیدهها و اخبار وضع دوباره تحریم علیه ایران؛ برخی نگران ارتباط بانکی با کشورهایی هستند که امیدی برای احیای روابط با آنها ایجاد شده بود.
معاون ارزی بانک مرکزی درباره تصمیمهایی اخیر امریکا مبنی بر تجدید تحریمها و تاثیر آن بر روابط کارگزاری بانکهای ایرانی گفت: «تصمیمهایی که سنای امریکا گرفته، به طور مستقیم به بانکها ارتباطی ندارد و موضوعی به صورت مشخص در این زمینه، مورد اشاره واقع نشده است؛ اگرچه در آینده خواهیم دید که چه اثری روی روابط بانکی ما با دنیا خواهد داشت؛ اما تصور ما بر این است که اگر استانداردهای بینالمللی در بانکها اعم از دولتی و خصوصی پیادهسازی شود، موقعیت ما را در مقابله با آنها، تقویت خواهد شد.» ارتباط بانکی دنیا به شرطی برای یکسانسازی نرخ ارز در ایران نیز تبدیل شده و این در حالی است که به گفته مسئولان ذیربط، آمادگی برای تحقق یکسانسازی وجود داشته، اما منوط به برقراری روابط کارگزاریها است. اعضای مجلس نمایندگان امریکا طرح تحریمهای ایران و روسیه را که هفته گذشته به تصویب مجلس سنا رسیده بود، در تناقض با قانون اساسی امریکا شناختند و روند بررسی آن را تا زمان الحاق یک اصلاحیه متوقف کردند. تارنمای خبری واشنگتن پست نوشت: نمایندگان به بندی از قانون اساسی استناد میکنند که بر اساس آن، هر طرح قانونی که احتمال ایجاد منابع درآمدی برای دولت را داشته باشد، ابتدا باید در مجلس نمایندگان تصویب شده و سپس به مجلس سنا ارجاع شود. در شرایطی که ارتباط دقیق این بند با طرح تحریمهای ایران و روسیه مشخص نیست، این موضوع سبب شده برخی سیاستمداران دموکرات، جمهوریخواهان را به مانعتراشی در مسیر تبدیل این طرح به قانون متهم کنند. طرح یادشده در اصل مربوط به تحریمهای غیرهستهای ایران بوده و تحریمهای روسیه به عنوان یک متمم به آن الحاق شده است. تصویب این طرح مانع خواهد شد که رئیسجمهوری امریکا، تحریمهای کنونی روسیه را به اختیار خود کاهش دهد. این موضوع موجب نارضایتی دولت شده و کاخ سفید تلویحا نسبت به تصویب این طرح هشدار داده است. «کوین بردی» رئیس کارگروه مالیاتی مجلس نمایندگان امریکا در اینباره به خبرنگاران گفت: گرچه اعضای این کارگروه پیش از این همکاری نزدیکی با نمایندگان مجلس سنا برای جلوگیری از این تخلف آییننامهای داشتند، با این حال در طرحی که چندی پیش مورد تصویب سناتورها قرار گرفته، ادبیاتی به کار رفته که در تناقض با بند یاد شده از قانون اساسی است.
یکسانسازی ارز منوط به یک شرط در این شرایط غلامعلی کامیاب، معاون ارزی بانک مرکزی از برقراری روابط کارگزاری با بانکهای دنیا تا پایان سال خبر داد و گفت: احتمال میدهیم تا پایان امسال، به شرایط لازم برای برقراری این روابط کارگزاری با بانکهای دنیا برسیم. البته این موضوع بستگی به جایگاه ما در گروه اقدام مالی FATF دارد که اگر وضعیت ایران از غیرهمکار به همکار تبدیل شود، گام بزرگی در گسترش روابط کارگزاری برداشته خواهد شد. وی به مهر گفت: با تحقق شرایط لازم برای برقراری روابط کارگزاری با بانکهای دنیا، میتوانیم یکسانسازی نرخ ارز را عملیاتی کنیم که یکی از موضوعها و پروژههای مهم در اقتصاد مقاومتی است که از سوی دولت به دقت پیگیری میشود؛ بر این اساس در بانک مرکزی هم در حال کار کارشناسی روی این موضوع و برطرف کردن موانع آن هستیم؛ این در حالی است که از حدود دو سال پیش آمادگی برای یکسانسازی را داشتیم، اما تصمیم گرفتیم زمانی این یکسانسازی را انجام بدهیم که بتوانیم روابط کارگزاری بانکها را به درجهای برسانیم که به راحتی قادر به انجام عملیات خزانهداری ارزی باشند و بعد از آن، یکسانسازی نرخ ارز هم انجام شود. کامیاب درباره وضعیت فعالیت بانکهای مشترک مانند بانک ایران و اروپا گفت: این بانکها از نظر عملیات و فعالیت در موقعیت بسیار خوبی هستند و تجارت بین ایران و بسیاری از کشورهای اروپایی را پوشش داده و با تمام ظرفیت خود کار میکنند؛ بنابراین کمک بسیار بزرگی برای بانکهای ایرانی به شمار میروند. جذب ۱۰ میلیارد دلار فاینانس معاون ارزی بانک مرکزی همچنین با پیشبینی جذب ۱۰میلیارد دلار منابع مالی خارجی تا پایان سال که در ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی منظور شده، اظهار کرد: درباره میزان جذب فاینانس عدد دقیقی درباره رایزنیهای انجام شده و منابع جذب شده اعلام نمیکنیم اما به نظر میرسد تا پایان امسال آنچه در ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی در این زمینه پیشبینی شده، محقق شود. کامیاب در گفتوگو با ایرنا نیز تصریح کرد: یکسانسازی نرخ ارز نیز از دیگر برنامههای این نهاد در حوزه اقتصاد مقاومتی است که مباحث آن در سطح دولت نیز در دست پیگیری است. همچنین یکی از پیش شرطهای توسعه روابط کارگزاری را بهبود وضعیت ایران در گروه ویژه اقدام مالی (FATF) دانست و تاکید کرد: اگر وضعیت کشورمان در ردهبندی این نهاد از کشورهای غیرهمکار به کشورهای همکار تبدیل شود، گام بلندی برای گسترش روابط کارگزاری برداشته میشود.
تاجران اطلاعرسانی کنند در همینباره، مدیرکل دفتر توسعه خدمات بازرگانی سازمان توسعه تجارت این اطمینان را به تاجران میدهد که در صورت اطلاعرسانی به موقع اقدامات ویژهای اتخاذ خواهد شد که لزوما نیازی هم به رسانهای شدن آنها نیست. فرهاد نوری در گفتوگو با «گسترش تجارت» با بیان اینکه بانک مرکزی برای کاهش اثرات محدودیتهای آینده، اقداماتی به صورت ترتیبات بانکی دو و چند جانبه در راستای برقراری پیمانهای پولی در دستور کار دارد که با کشورهای مقصد صادراتی ایران است افزود: با نهایی شدن این اقدامات، بخشی از دغدغه تاجران برطرف خواهد شد. وی از بیان جزییات این اقدامات خودداری کرد و ادامه داد: برای مشکلات تاجران و نقل و انتقالات پول راهکارهایی وجود دارد که حل آنها منوط به اطلاعرسانی از سوی تاجران به نهادهای ذیربط است. نوری ادامه داد: تاجرانی که دچار مشکل در ارتباط با بانکهای خارجی هستند باید مراتب را به نهادهای مسئول شامل اداره بینالملل بانک مرکزی و سازمان توسعه تجارت منعکس کنند تا به صورت ویژه مورد رسیدگی قرار گیرد چرا که سیاست کلی درباره این مسائل راهگشا نیست. مدیرکل دفتر توسعه خدمات بازرگانی سازمان توسعه تجارت با بیان اینکه در اوج تحریمها میلیاردها دلار گردش مالی در تجارت خارجی داشتیم، اظهار کرد: این امر نشاندهنده این است که تاجران هوشمندانه از گذرگاههای سخت عبور کردهاند و با اطلاعرسانی به موقع به نهادهای ذیربط و برعکس مشکلات بر طرف میشود. در جلسات مختلف با تشکلها و بخش خصوصی این مشکلات دریافت و راهکارها نیز ارائه میشود. وی با اشاره به اینکه تکلیفمان با کشورهای اروپایی مشخص است چون بسیار شفاف عمل میکنند، تصریح کرد: نوعی از مشکلات با کشورهای همسایه است که از موضوع محدودیتها برای سرپوش خلفوعده و بدعهدی تجاری خود استفاده میکنند و در مواردی که به تحریم هیچ ارتباطی ندارد، بهانه میآورند تا پول پرداخت نکنند. به گفته وی، این سیاهنماییها هم افکار عمومی را بیشتر تحت تاثیر قرار میدهد و هم جو متشنج میشود.
