میثم ظهوریان، نماینده مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از این فرض که «دهکهای پایین جامعه به دلیل نداشتن خودرو از سهمیهبندی بنزین بر اساس کد ملی منتفع خواهند شد»، به دادههای پایگاه رفاهی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی استناد کرد.
وی در مطلبی با اشاره به وضعیت مالکیت خودرو در دهکهای درآمدی مختلف نوشت: اگرچه میزان مالکیت خودرو در طبقات درآمدی بالاتر بیشتر است، اما بخش قابل توجهی از خانوارهای کمدرآمد نیز دارای خودرو هستند.
ظهوریان افزود: ۴۰ درصد از پنج دهک درآمدی پایین و ۴۷ درصد از هفت دهک پایین جامعه دارای خودرو هستند؛ بنابراین نمیتوان این گروه بزرگ از خانوارهای کمدرآمد را صرفاً به دلیل قرار گرفتن در دهکهای پایین، از آثار افزایش قیمت بنزین مصون دانست.
وی با اشاره به فرض نزدیک شدن قیمت بازار بنزین به ۶۰ هزار تومان در صورت اجرای طرح سهمیهبندی، ادامه داد: در چنین شرایطی، بهطور میانگین حدود ۶ میلیون تومان در ماه به سبد هزینه خانوارهای دارای خودرو در این طبقات افزوده خواهد شد.
این نماینده مجلس تأکید کرد: این رقم برای دهکهای پایین درآمدی سهم قابل توجهی از درآمد خانوار محسوب میشود و بنابراین افزایش هزینه سوخت میتواند فشار بیشتری بر معیشت این گروه وارد کند.
ظهوریان این برآورد را حداقل میزان افزایش هزینه دانست و گفت: در تحلیل آثار سهمیهبندی بنزین باید این نکته نیز مورد توجه قرار گیرد که خودروهای متعلق به خانوارهای کمدرآمد عمدتاً فرسودهتر هستند و به دلیل مصرف سوخت بالاتر، افزایش قیمت بنزین میتواند اثر بیشتری بر هزینههای آنها داشته باشد.
وی همچنین با اشاره به محدودیت خانوارهای کمدرآمد در انتخاب محل سکونت و محل کار تصریح کرد: این خانوارها انعطافپذیری کمتری برای تغییر محل زندگی یا کاهش فاصله میان محل سکونت و محل کار دارند و به همین دلیل نمیتوان صرفاً با فرض امکان کاهش مصرف یا جابهجایی، آثار افزایش قیمت بنزین بر این گروه را نادیده گرفت.
به گفته ظهوریان، بنابراین در ارزیابی طرح سهمیهبندی بنزین بر مبنای کد ملی، صرف توجه به خانوارهای فاقد خودرو و تصور منتفع شدن دهکهای پایین کافی نیست و باید اثر افزایش هزینه سوخت بر خانوارهای کمدرآمدِ دارای خودرو نیز بهطور دقیق محاسبه شود.
