مسیح فرزانه، کارشناس صنعت خودروسازی، با اشاره به وضعیت بازار خودرو اظهار کرد: پس از تعدیل قیمتی که در اواخر خردادماه در بازار خودرو رخ داد، اکنون حدود دو هفته است که بازار وارد دوره اصلاح قیمت شده است. بر اساس مشاهدات میدانی و اظهارات فعالان بازار، به نظر میرسد قیمت خودرو به مرحلهای رسیده که میتوان از آن بهعنوان «کف سخت قیمت» یاد کرد.
وی افزود: در ماههای اردیبهشت و خرداد، هر سه بخش بازار خودرو افزایش قیمت قابلتوجه و افسارگسیختهای را تجربه کردند. این رشد قیمت با توجه به تحولات عوامل اقتصادی و همچنین دو برابر شدن نرخ ارز گمرکی، چندان دور از انتظار نبود. با این حال، در تحلیل شرایط فعلی بازار باید به اظهارات اخیر وزیر اقتصاد نیز توجه ویژهای داشت.
فرزانه با اشاره به سخنان علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد، گفت: وزیر اقتصاد طی هفتههای اخیر بهصراحت اعلام کرده است که دولت چهاردهم در سال ۱۴۰۵ حتی بدون وقوع جنگ نیز با کسری بودجه عادی مواجه بوده و وقوع جنگ ۴۰ روزه نیز باعث افزایش قابلتوجه هزینهها شده است.
وی ادامه داد: یکی از نمونههای روشن این شرایط، کاهش میانگین حدود ۵۰ درصدی تیراژ تولید خودرو در سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. از سوی دیگر، هزینههای تولید نیز بهطور متوسط بین ۷۰ تا ۱۲۰ درصد افزایش یافته است.
این کارشناس صنعت خودرو تأکید کرد: تمامی این عوامل، شاخصهای اقتصادی مهمی هستند که بر روند افزایش قیمت خودرو اثر گذاشتهاند. در حالی که معمولاً تصور میشود افزایش قیمت خودرو تنها به نرخ ارز وابسته است، واقعیت این است که مجموعهای از متغیرهای کلان اقتصادی، از جمله افت تولید، افزایش هزینهها و سایر عوامل اقتصادی، نقش اصلی را در تعیین قیمتها ایفا میکنند.
فرزانه با استناد به واقعیتهای اقتصادی کشور و اظهارات وزیر اقتصاد اظهار کرد: با شرایط فعلی، انتظار کاهش محسوس قیمت خودرو تا پایان تابستان چندان منطقی به نظر نمیرسد.
وی افزود: با توجه به فشار رکودی شدیدی که بر شرکتها و فعالان این صنعت وارد شده است، ممکن است برای حفظ جریان فعالیت خود، در خوشبینانهترین حالت حدود ۵ درصد دیگر نیز قیمتها را تعدیل کنند، اما انتظار کاهش بیش از این واقعبینانه نیست.
فرزانه با بیان اینکه رکود سنگین و چندلایه بازار خودرو تا پایان تابستان ادامه خواهد داشت، گفت: با توجه به شرایط موجود، این وضعیت چندان دور از انتظار نیست. از سوی دیگر، مذاکراتی که پس از تفاهمنامه آغاز شده و برای آن بازه زمانی ۶۰ روزه در نظر گرفته شده است، بازارهای اقتصادی و سرمایهای را در وضعیت انتظار قرار داده است.
وی ادامه داد: موتور محرک بازار خودرو، مصرفکننده است و نقدینگی این بازار از سمت خریداران تأمین میشود. بنابراین، حتی اگر خودروسازان عرضه مناسبی داشته باشند، تا زمانی که تقاضای مؤثر از سوی مصرفکنندگان وجود نداشته باشد، گردش سرمایه در بازار شکل نخواهد گرفت.
این کارشناس صنعت خودرو تصریح کرد: فضای انتظاری ایجادشده در میان مردم نسبت به نتیجه مذاکرات و اینکه آیا این روند به یک توافق بلندمدت منجر خواهد شد یا خیر، تأثیر قابلتوجهی بر بازار خودرو گذاشته است.
وی افزود: وزیر اقتصاد نیز تأکید کرده است که حتی در صورت دستیابی به نتیجه مثبت در مذاکرات، نباید انتظار داشت شرایط اقتصادی کشور به سرعت به وضعیت گذشته بازگردد. بر همین اساس، تصور کاهش ناگهانی و چشمگیر قیمت خودرو، مانند افت ۵۰ درصدی، با واقعیتهای اقتصادی کشور همخوانی ندارد.
فرزانه در پایان خاطرنشان کرد: در بلندمدت، افزایش قیمت خودرو اجتنابناپذیر است و تنها اقدامی که سیاستگذار میتواند انجام دهد، کنترل روند افزایش قیمتها و جلوگیری از جهشهای ناگهانی است.
وی تأکید کرد: یکی از راهکارهای مؤثر برای جلوگیری از شوکهای قیمتی این است که افزایش قیمتها بهصورت تدریجی و در بازههای زمانی منظم انجام شود؛ زیرا در این صورت، آثار تورمی آن بهمراتب کمتر از شرایطی خواهد بود که پس از یک دوره طولانی، قیمتها بهصورت ناگهانی افزایش پیدا میکنند.
