اظهارات اخیر مهرداد لاهوتی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی، درباره طرح کالابرگ الکترونیکی، موجی از پرسشها و نگرانیها را در میان افکار عمومی به دنبال داشت.
لاهوتی با اشاره به کافی نبودن افزایش ۲۰ درصدی اعتبار کالابرگ، پیشنهاد حذف سه دهک پردرآمد از این طرح و اختصاص منابع حاصل از آن به هفت دهک کمدرآمد را مطرح کرد؛ پیشنهادی که به سرعت به یکی از موضوعات مورد توجه در فضای عمومی تبدیل شد.
با این حال، پس از انتشار این اظهارات، یک مقام مسئول در دولت با رد قاطعانه این گمانهزنیها اعلام کرد: «هیچ برنامهای برای حذف حتی یک نفر از لیست دریافتکنندگان کالابرگ در دستور کار دولت نیست و سیاست ما حمایت حداکثری از مشمولان است.»
بر این اساس، کالابرگ تیرماه ۱۴۰۵ برای تمامی دهکهای مشمول قبلی فعال خواهد بود و هیچ دهکی از فهرست دریافتکنندگان حذف نمیشود.
به منظور جلوگیری از ازدحام در فروشگاههای طرف قرارداد و مدیریت بهتر تقاضا، اعتبار یک میلیون تومانی هر نفر بدون هیچ تغییری نسبت به ماههای گذشته، در سه مرحله و بر اساس رقم پایانی کد ملی سرپرستان خانوار شارژ خواهد شد.
برنامه واریز اعتبار به شرح زیر است:
بحثها و شایعات اخیر درباره کالابرگ از چالشهای مالی این طرح نشأت میگیرد. پس از حذف ارز ترجیحی با هدف مقابله با رانت و فساد، مقرر شد مابهالتفاوت نرخ ارز ۲۸ هزار تومانی و نرخهای ترجیحی پیشین در قالب کالابرگ الکترونیکی به مردم پرداخت شود. بر همین اساس نیز وعده پرداخت ماهانه یک میلیون تومان به هر ایرانی مطرح شد.
با این حال، دولت در مسیر اجرای این تعهد با چالشهای بودجهای قابل توجهی روبهرو شده است.
سازمان برنامه و بودجه کل منابع حاصل از این محل را با توجه به میزان و قیمت فروش نفت، حدود ۹۶۰ همت در سال برآورد کرده است.
همچنین معاونت رفاهی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده بود که قرار است از محل افزایش ۲ درصدی مالیات بر ارزش افزوده، منابع جدیدی برای پوشش ۷۲ میلیون نفر تأمین شود، اما مجلس با این پیشنهاد مخالفت کرد و به این ترتیب طرح کالابرگ با کسری بودجه مواجه شد.
با وجود این شرایط، رئیسجمهور در همایش پولی و بانکی بار دیگر بر تعهد دولت تأکید کرد و گفت: «به مردم قول دادیم رقم کالابرگ را افزایش دهیم و این کار را انجام میدهیم.»
در ادامه، سید علی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، نیز تصریح کرد: «ما در دولت متعهد شدهایم که اگر قیمت کالاهای سبد کالابرگ افزایش یابد، مابهالتفاوت آن را جبران کنیم. امیدواریم با برداشته شدن تحریمهای نفتی و فروش بدون محدودیت نفت، گشایشهای ارزی جدیدی برای تأمین منابع این طرح حاصل شود.»
تجربه اجرای طرح کالابرگ نشان میدهد که پیش از اعلام هرگونه افزایش اعتبار، لازم است منابع مالی آن به طور دقیق مشخص و تأمین شود. در غیر این صورت، وعدههای بدون پشتوانه مالی میتواند انتظارات عمومی را افزایش دهد و در صورت عدم تحقق، به اعتبار دولت نزد افکار عمومی آسیب وارد کند.
در شرایط فعلی، کالابرگ تیرماه ۱۴۰۵ بدون تغییر در مبلغ پرداختی، یعنی همان یک میلیون تومان برای هر نفر، و بدون حذف هیچیک از دهکهای مشمول، مطابق جدول زمانبندی اعلامشده اجرا خواهد شد تا وضعیت منابع مالی جدید در ماههای آینده مشخص شود.
