سعید فتاحی، مشاور کانون عالی کارگران، در تحلیل عواقب نداشتن قرارداد کار کتبی، به تفاوتهای بنیادین بین قراردادهای مکتوب و شفاهی پرداخت و هشدار داد که این موضوع میتواند آسیبهای جدی به حقوق کارگران و تعهدات کارفرمایان وارد کند.
فتاحی گفت: تفاوت اصلی قرارداد کار کتبی و شفاهی در این است که در قرارداد مکتوب، تمامی توافقات روی کاغذ یا سند الکترونیک درج میشود و قابل استناد است، اما در قرارداد شفاهی، توافقات صرفاً بر اساس قول و قرارهای زبانی است که اثبات آنها با دشواری همراه است.
وی افزود: برای کارفرمایان، نداشتن قرارداد کتبی نتیجه غیرمنتظرهای دارد. طبق ماده قانون کار، اگر مدت قرارداد مشخص نشود، قرارداد «دائم» تلقی میشود. بنابراین، نداشتن قرارداد کتبی به منزله داشتن یک قرارداد شفاهی دائمی است که انعطافپذیری کارفرما را در قطع همکاری کاهش میدهد.
مشاور کانون عالی کارگران با تأکید بر آسیب جدیتر به کارگران خاطرنشان کرد: در صورتی که بین کارگر و کارفرما برای پرداخت مزد و مزایایی بیشتر از حداقلهای قانون کار توافق شفاهی صورت گرفته باشد و کارفرما بعداً از عمل به آن خودداری کند، اثبات این توافق برای کارگر تقریباً غیرممکن خواهد بود. کارگر بدون سند کتبی، هیچ ابزاری برای پیگیری مزایای فراتر از حداقل قانونی ندارد.
فتاحی گفت: اگرچه نداشتن قرارداد کتبی ممکن است در کوتاهمدت برای برخی محاسنی داشته باشد، اما وجود قرارداد کار مکتوب برای هر دو طرف سودمندتر است. قرارداد مکتوب شفافیت ایجاد میکند و امکان خروج یکطرفه از توافق اولیه را برای هیچیک از طرفین فراهم نمیکند؛ بنابراین ثبت مکتوب توافقات، بهترین راه برای حفظ حقوق کارگر و تعهدات کارفرماست.
